Η εικόνα που παίρνει σιγά-σιγά τη θέση των μακετών του Little Athens —της περιοχής που χτίζεται μέσα στην επένδυση του Ελληνικού— αποκαλύπτει τον… «χρωματικό λαϊκισμό» που φαίνεται πως χαρακτήρισε τα προηγούμενα χρόνια την επικοινωνία της.

Τρεις ζώνες ανάπτυξης κατοικιών με τσιμέντο εμφανίζονται εκεί που οι μακέτες έδειχναν… τρεις ζώνες κατασκευών μεν, αλλά με πάρκο ανάμεσα και αρκετό πράσινο χρώμα. Στο Facebook, πολίτες εξανίστανται καθώς σχολιάζουν σχετικές εικόνες σε σελίδες με νέα της περιοχής.

Στις 9 Μαΐου πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση και πορεία διαμαρτυρίας για το έργο του Ελληνικού, με αφετηρία τον σταθμό μετρό «Αργυρούπολη» και τελικό προορισμό τον σταθμό «Ελληνικό». Διοργανωτές ήταν συλλογικότητες, τοπικές κινήσεις, κάτοικοι, καθώς και εργαζόμενοι στο εργοτάξιο. Τα αιτήματά ήταν τρία:

• Δημιουργία πάρκου υψηλού πρασίνου.

• Ελεύθερη πρόσβαση στις παραλίες για όλους τους πολίτες.

• Διασφάλιση συνθηκών αξιοπρεπούς διαβίωσης στον αστικό ιστό.

Οι ανησυχίες τους εστίαζαν στην τσιμεντοποίηση του παραλιακού μετώπου, στην άνοδο των ενοικίων στις γύρω περιοχές, καθώς και σε καταγγελίες για εργοδοτικές αυθαιρεσίες και ζητήματα ασφάλειας στο εργοτάξιο.

• Διαβάστε τις προκηρύξεις των συλλογικοτήτων οπου κάλεσαν τη συγκέντρωση εδώ.

Η Lamda απαντά με κινήσεις εξωστρέφειας

Το τελευταίο διάστημα, η επένδυση προχώρησε σε περισσότερες κινήσεις εξωστρέφειας από όσες είχαμε δει όλο τον τελευταίο χρόνο, δίνοντάς μας μια καλή εικόνα του οράματός της και ίσως, της ιδεολογίας που γεννάει αυτό το όραμα.

Μιλώντας στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ο Θεόδωρος Γαβριηλίδης, Chief Investment Officer της Lamda Development, έδωσε έμφαση στο αποτύπωμα του έργου λέγοντας πως θα αξιολογηθεί όχι μόνο με οικονομικά, αλλά και με κοινωνικά κριτήρια. «Δεν είναι ένα κλειστό έργο για λίγους, αλλά ενσωματώνεται στην πόλη και βελτιώνει την καθημερινότητα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «η επιτυχία του θα συνδεθεί με τη δυνατότητα υλοποίησης ενός έργου διεθνούς εμβέλειας στην Ελλάδα».

Στο ίδιο πάνελ, η Μελίνα Παΐζη, Managing Director της Lamda Malls, επισήμανε ότι ο τρόπος ανάπτυξης των πόλεων μεταβάλλεται, καθώς αυτές εξελίσσονται σε ενιαία οικοσυστήματα με υβριδικό σχεδιασμό και «με εναλλαγή κλειστών και υπαίθριων χώρων, σε σύνδεση με το παραλιακό μέτωπο, ενώ τα εμπορικά κέντρα αποτελούν πλέον συνέχεια της πόλης». Τα σχετικά βίντεο βρίσκονται εδώ (γύρω στο 5:20:20) και εδώ (γύρω στο 4:45:00).

Στο Φόρουμ Δελφών, το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού παρουσιάστηκε ως πρότυπο σχεδιασμού αστικών πράσινων χώρων για μεσογειακές συνθήκες, βάσει της μελέτης του γραφείου Sasaki και των στάνταρ που θέτει η κλιματική αλλαγή. Το πάρκο έκτασης 2000 στρεμμάτων, πλέον 600 σε πράσινους χώρους ανάμεσα στις διαφορετικές χρήσεις (η αρχική μέλετη υπολόγιζε 2500 στρέμματα πάρκου), θα αρχίσει να παραδίδεται τμηματικά απο το 2028 ως το 2032. Θα συνδέει μέσω πεζοδρόμων και ποδηλατοδρόμων τον Υμηττό με μια ανοιχτή παραλία ενός χιλιομέτρου και θα διαθέτει ένα δίκτυο δρόμων ήπιας κυκλοφορίας εντός του, όπως ποδηλατοδρόμων. Εδώ πρέπει να θυμίσουμε οτι η αρχιτεκτονική εταιρεία Sasaki βασίζει τον σχεδιασμό του Μητροπολιτικού Πάρκου του Ελληνικού στην πρόβλεψη ότι η θερμοκρασία στην Αθήνα θα σημειώσει μέση άνοδο έως και +5,4°C μέχρι το τέλος του αιώνα, θέτοντας στο κέντρο του σχεδιασμού το ερώτημα της ανθεκτικότητας.

Μιλώντας στο Φόρουμ, η Ελένη Μυριβήλη, Global Chief Heat Officer στον UNEP / Atlantic Council and Adrienne Arsht-Rockefeller Foundation Resilience Center, καθώς και πρώην Heat Officer στον Δήμο Αθηναίων επί δημαρχίας Κώστα Μπακογιάννη, εξήγησε πως οι αστικές περιοχές λειτουργούν ως «θερμικές νησίδες», με άμεσες συνέπειες για την υγεία των ευάλωτων ομάδων.

Χωρίς δίκτυα πρασίνου και σκίασης, όπως είπε, οι πιέσεις θα ενταθούν τις επόμενες δεκαετίες, ενώ επεσήμανε ότι αυτό θα επηρεάσει και την παραγωγικότητα του πληθυσμού. Στη συζήτηση, όπως διαβάζουμε, αναδείχθηκε ότι τα αστικά πάρκα δεν αποτελούν πλέον απλώς χώρους αναψυχής, «αλλά κρίσιμες υποδομές δημόσιας υγείας, περιβαλλοντικής ισορροπίας και κοινωνικής συνοχής».

Το site Travel Tomorrow, σε αφιέρωμα που φιλοξένησε, γράφει ότι το έργο εντάσσεται σε μια ευρύτερη μεταβολή στον τρόπο σχεδιασμού των πόλεων, όπου το ζητούμενο δεν είναι μόνο η ανάπτυξη νέων υποδομών, αλλά και η οργάνωση ενός λειτουργικού και βιώσιμου αστικού συστήματος.

Παράλληλα, στη συνεδρία για το Μητροπολιτικό Πάρκο στο Φόρουμ των Δελφών, ανακοινώθηκε η παραγωγή ενός οδηγού σχεδιασμού αστικών πάρκων από την ερευνητική ομάδα 1830 lab, με χρηματοδότηση της Lamda Development. Μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, δεν φαίνεται να έχει δημοσιευτεί ο συγκεκριμένος οδηγός. Στο ίδιο μήκος κύματος και η δημοσίευση για την προσβασιμότητα στο σχεδιασμό της.

Δείτε και την φιλοσοφία και οπτική της εταιρείας, όπως τη διατυπώνει ο CEO της.

Είναι όμως έτσι;

Βεβαίως, σύμφωνα με δημοσιεύματα, φαίνεται πως η ανοιχτή παραλία θα είναι μάλλον 750 μ. σε ένα παραλιακό μέτωπο 3,5 χλμ., και όχι ένα χλμ. όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί. Επιπλέον, φαίνεται ότι ο παραλιακός ποδηλατόδρομος, ο οποίος έχει πλέον νέο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης, μάλλον θα παρακάμπτει την επένδυση.

Γνωρίζουμε επίσης (και επιβεβαιώνουν τα στελέχη της Lamda με τις τοποθετήσεις τους), ότι το πάρκο, αποτελείται από επιμέρους χώρους δραστηριοτήτων, όπως ειναι για παράδειγμα οι αθλητικές εγκαταστάσεις που δημιουργούνται και αναμένεται να είναι «προσβάσιμες» απο το φθινόπωρο του 2026.

Με άλλα λόγια, τόσο η «ανοιχτότητα» όσο και, κυρίως, ο «κοινωνικός» χαρακτήρας του έργου τίθενται υπό αίρεση, καθώς η οικονομική-εμπορική διάσταση εμφανίζεται ως βασική προϋπόθεση σε όλες σχεδόν τις δραστηριότητες που έχουν σχεδιαστεί για τον χώρο του The Ellinikon.

Παρεμπιπτόντως…

Στο προηγούμενο δελτίο αναφερθήκαμε στην παρουσία του έργου στις Βρυξέλλες και την παρουσίασή του στο πλαίσιο του Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus —της κατεξοχήν πρωτοβουλίας των Βρυξελλών για την ανάπλαση γειτονιών, κτιρίων ή περιοχών ολόκληρων, με σκοπό να καταστούν φιλικές προς το περιβάλλον, βιώσιμες κλιματικά και συμπεριληπτικές κοινωνικά, αλλά και όμορφες, προκειμένου να αναβαθμίζουν συνολικά τη διαβίωση σε αυτές.

Στις πέντε Μαίου, η Κομισιόν προκήρυξε ένα νέο κύκλο έργων μέσω του Horizon Europe. Το NEB θα χρηματοδοτήσει έργα που θα συνδέουν την πράσινη μετάβαση με την κοινωνική συμπεριληπτικότητα και την δημοκρατία σε τοπική κλίμακα. Τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν πρέπει να διαπνέονται από κυκλικές προσεγγίσεις ανάπλασης του δομημένου περιβάλλοντος, νέα μοντέλα χρηματοδότησης και να έχουν σαν στόχο το μετασχηματισμό των γειτονιών σε βιώσιμη περιβαλλοντικά και κοινωνικά κατεύθυνση. Aνταποκρίνεται το The Ellinikon σε αυτές τις απαιτήσεις;

Άστεγος ο ελληνικός στίβος: εργοτάξιο αντί σταδίου μέχρι στιγμής στο Ελληνικό

Σχεδόν πέντε χιλιάδες αθλητές και αθλήτριες συμμετείχαν φέτος στο σύνολο των διασυλλογικών πρωταθλημάτων όλων των κατηγοριών, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Ελλήνων Προπονητών Κλασικού Αθλητισμού (ΣΕΠΚΑ). Αγωνίστηκαν κάτω από συνθήκες που δύσκολα συνάδουν με αθλητική εκδήλωση: στις 18 Απριλίου, για τους αγώνες Κ18, και μια εβδομάδα αργότερα, για τους Κ16, το ίδιο σκηνικό επαναλήφθηκε στον Άγιο Κοσμά — μέσα στο εργοτάξιο του Ελληνικού, που έχει απορροφήσει τις εγκαταστάσεις του παλαιού ΕΑΚΝ. Αθλητές, προπονητές και συνοδοί κινούνταν ανάμεσα σε φορτηγά. Η σκόνη, ο θόρυβος και η εγκατάλειψη χαρακτήρισαν τις εκδηλώσεις αυτές, ενώ καταγγέλθηκε ακόμη και δυσκολία πρόσβασης σε νερό. Δεν ήταν η πρώτη φορά.

Τον Μάιο του 2025 ο ΣΕΓΑΣ είχε εκδώσει ανακοίνωση με την οποία κατήγγειλε τις εγκαταστάσεις που θύμιζαν «περισσότερο εργοτάξιο παρά αθλητικό χώρο, και πνέει τα λοίσθια». Η αρχική υπόσχεση της Lamda ήταν ότι ο χώρος θα ήταν λειτουργικός για τους αθλητές του στίβου απο το 2025.

Η LAMDA Development παρουσιάζει το Sports Park στις ανακοινώσεις της, ως το χώρο που θα αντικαταστήσει τις εγκαταστάσεις του Αγίου Κοσμά. Σύμφωνα με την εταιρεία, το συγκρότημα θα περιλαμβάνει ανοιχτή πισίνα ολυμπιακών διαστάσεων, ανοιχτό στίβο 400 μέτρων με 1.070 θέσεις θεατών, στίβο ρίψεων, έξι γήπεδα ποδοσφαίρου, δύο ανοιχτά γήπεδα μπάσκετ, δύο γήπεδα τένις και κτήριο αθλητικών ξενώνων 124 δωματίων.

Η συνολική έκταση θα ανέρχεται σε 287.000 τ.μ. εντός του Μητροπολιτικού Πάρκου των 2.000.000 τ.μ. Το ταρτάν του στίβου θα φέρει, κατά τη LAMDA, πιστοποίηση World Athletics Type 1, την υψηλότερη κατηγορία για ελαστικούς αγωνιστικούς τάπητες (για τη διεξαγωγή αγώνων απαιτείται ξεχωριστή πιστοποίηση ολόκληρης της εγκατάστασης). Αντίστοιχα, τα γήπεδα ποδοσφαίρου θα έχουν πιστοποίηση FIFA Quality Pro. Σύμφωνα δε, με νέες δηλώσεις του Οδυσσέα Αθανασίου οι πρώτοι αθλούμενοι θα περάσουν τις πύλες των εγκαταστάσεων το Φθινόπωρο του 2026.

Ωστόσο, ο ΣΕΠΚΑ διατυπώνει επιφυλάξεις καθώς επισημαίνει με ανακοίνωσή του ότι η κατάσταση σήμερα «απέχει δραματικά από τις ανάγκες και τις προσδοκίες αθλητών, προπονητών και σωματείων». Η Ενωτική Κίνηση ΣΕΓΑΣ —αντιπολιτευτική παράταξη εντός της ομοσπονδίας— αμφισβητεί αν ο χώρος θα μπορεί καν να φιλοξενήσει επίσημους αγώνες, εκτιμώντας ότι δεν θα είναι κατάλληλος «ούτε καν για τη διεξαγωγή Διασυλλογικών Αγώνων».

Στο ίδιο μήκος κύματος, η πρόεδρος του ΣΕΓΑΣ, Σοφία Σακοράφα, στη Γενική Συνέλευση της ομοσπονδίας στις 22 Μαρτίου 2026 ανέφερε σχεδιαστικές αστοχίες, όπως το «στρίμωγμα των στρωμάτων ύψους και επί κοντώ σε ένα πέταλο», την «απίστευτη παράταξη των κλωβών ρίψεων στη σειρά» και έναν «χώρο ρίψεων με πολλά προβλήματα».

Οι προπονήσεις σήμερα γίνονται στο κλειστό της Παιανίας, ενώ και τα βοηθητικά γήπεδα Κ-1 και Κ-2 του ΟΑΚΑ ανακαινίστηκαν πλήρως, διαθέτοντας πλέον σύγχρονες επιφάνειες προδιαγραφών World Athletics. Πλην όμως, αυτό έγινε «για να χρησιμοποιούνται ως προπονητήρια και όχι για τη διεξαγωγή αγώνων στίβου», σύμφωνα με τον ΣΕΠΚΑ, ο οποίος σημειώνει ότι «οι εγκαταστάσεις στα βοηθητικά του Ολυμπιακού Σταδίου Αθηνών δεν διαθέτουν την απαιτούμενη άδεια διεξαγωγής αγώνων».

Η Σοφία Σακοράφα στη Γενική Συνέλευση του Μαρτίου κατήγγειλε «ότι σχεδίαζαν τη μετεγκατάσταση του στίβου χωρίς κλειστό προπονητήριο». Ο Ανδρέας Γκόγκας, υπεύθυνος ανάπτυξης στίβου του ΣΕΓΑΣ, επισημαίνει ότι «κανείς δεν έχει δεσμευτεί για κλειστό γυμναστήριο όπως είναι αυτό του Αγίου Κοσμά», ενώ ο ΣΕΠΚΑ χαρακτηρίζει την έλλειψη αυτή «ζωτικής σημασίας».

Ο ΣΕΓΑΣ εκτός διαδικασίας

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Documento, η Ομοσπονδία δεν έχει αρμοδιότητα σε ό,τι αφορά τη μεταφορά των δικών της εγκαταστάσεων από τον Άγιο Κοσμά στο Sports Park. Κυβέρνηση και Lamda Development την άφησαν απέξω και όλα γίνονται ερήμην της. Η τροποποιητική σύμβαση που υπεγράφη επί Λευτέρη Αυγενάκη το 2020, προέβλεπε ρητά ότι οι εγκαταστάσεις του ΕΑΚΝ «παραμένουν σε λειτουργία έως την, υλοποιούμενη κατά στάδια, αντικατάστασή τους». Η Σοφία Σακοράφα είπε στη Γενική Συνέλευση του Μαρτίου ότι «ο Άγιος Κοσμάς είχε παραχωρηθεί από τις προηγούμενες κυβερνήσεις στη Lamda, χωρίς εγγυημένα ανταλλάγματα και χωρίς πρόβλεψη αντικατάστασης».

«Έγινε ποτέ σύσκεψη με συμμετοχή του Υπουργείου Αθλητισμού, της κατασκευάστριας κοινοπραξίας και του ΣΕΓΑΣ για το περιεχόμενο των έργων, την πρόοδο των εργασιών και τους όρους χρήσης για την Ομοσπονδία και τα σωματεία;» αναρωτι΄λεται ρητορικά σε ανοιχτή επιστολή που απέστειλε προς την κυβέρνηση, το Υπουργείο Αθλητισμού, τα ΜΜΕ και τους αθλητικούς φορείς, η Ενωτική Κίνηση ΣΕΓΑΣ στις 6 Απριλίου.

Η ίδια παράταξη καταγγέλλει ότι «σκόπιμα και μεθοδευμένα το Κράτος, η κατασκευάστρια κοινοπραξία αλλά και ο ΣΕΓΑΣ δεν θέλησαν να οργανώσουν δημόσια ενημέρωση για το τι θα περιλαμβάνει, πώς θα λειτουργεί και τι θα παρέχει στον οργανωμένο αθλητισμό το Sports Park», προσθέτοντας ότι «κάθε δημοσιογραφική προσπάθεια συλλογής στοιχείων συναντά κλειστές πόρτες και αναπάντητα αιτήματα». Στις 13 Μαΐου 2026, ο ΣΕΠΚΑ κατέθεσε τέσσερα συγκεκριμένα αιτήματα προς την Πολιτεία:

• την ολοκλήρωση και παράδοση των εγκαταστάσεων στίβου στο Ελληνικό,

• την κατασκευή κλειστού προπονητηρίου,

• την ολοκλήρωση της αδειοδότησης των εγκαταστάσεων στα βοηθητικά του ΟΑΚΑ, και

• τη διασφάλιση κατάλληλων χώρων για αγώνες και προπονήσεις.

Η Lamda προσφεύγει στην Aποκεντρωμένη για το ρέμα Τραχώνων

Οι πληροφορίες μας λένε ότι η Lamda Development τελικά προσέφυγε στο ΣτΕ κατά της σιωπηρής απόρριψης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής, να προχωρήσουν τα έργα διευθέτησης του ρέματος Τραχώνων στην εκβολή του προς τη θάλασσα. Σε επίσημη επικοινωνία της εταιρείας διαβάζουμε ότι: «Η οριοθέτηση του ρέματος Τραχώνων έγινε μέσω Προεδρικού Διατάγματος και καθορίστηκε στη συνέχεια η εκβολή του, βάσει και των ειδικών τεχνικών μελετών που ακολούθησαν κατ’ εφαρμογή του Προεδρικού Διατάγματος. Αξιολογήθηκαν, μάλιστα, μέσω της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, που είχε αναρτηθεί προς διαβούλευση». Ωστόσο, εύλογα προκύπτει το ερώτημα πως εννοεί η εταιρεία την συνεργασία με την τοπική κοινωνία που λέει ότι επιθυμεί και επιδιώκει και για την οποία γράφαμε στο προηγούμενο σημείωμα.

*1,3 εκ. για το πάρκο στο Μαρίνειο που έγινε… πάρκο ξανά

Στα Google Maps φαίνεται ακόμα πράσινο, όμως έχει ξεραθεί και, μάλιστα, η Περιφέρεια δίνει 1.300.000 ευρώ για να ξαναγίνει… πάρκο. Πρόκειται για μια τριγωνική έκταση στο Μαρίνειο, μπροστά στο Κάτω Ελληνικό. Οι κάτοικοι αναρωτιούνται γιατί αφέθηκε να ξεραθεί. Στον ίδιο χώρο ανακαινίστηκε και ένα αναψυκτήριο του Δήμου Ελληνικού - Αργυρούπολης.

Η D. Melia LTD είναι η ανάδοχος / μισθώτρια εταιρεία που ανέλαβε τη νομιμοποίηση, ανακαίνιση και εκμετάλλευση του δημοτικού αναψυκτηρίου στο Μαρίνειο. Πέρα από τη μίσθωση του συγκεκριμένου χώρου, η εταιρεία διατηρεί στενή σχέση με τον Δήμο, έχοντας προχωρήσει σε δωρεά πολεοδομικής μελέτης για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο. Για το θέμα υπήρξε έντονη αντιπαράθεση μεταξύ της δημοτικής αρχής και των περιοίκων. Εδώ παρατίθεται η άποψη του Δήμου.

*Η Γλυφάδα δίνει το παράδειγμα

«Οι παραλίες της Γλυφάδας ανήκουν στους πολίτες. Έτσι τις οραματιστήκαμε, έτσι τις κρατάμε και έτσι θα τις διατηρήσουμε», έγραψε ο δήμαρχος Γλυφάδας, Γιώργος Παπανικολάου, στις 7 Μαΐου για τις παραλίες του δήμου του. Και οι πέντε δημοτικές παραλίες θα παραμείνουν «ανοιχτές και προσβάσιμες για όλους τους κατοίκους και τους επισκέπτες, χωρίς κανένα απολύτως αντίτιμο», λέει χαρακτηριστικά.

*Η παραλία στο Λαγονήσι και το μέλλον της Ριβιέρας

Από τη χούντα κιόλας, τμήμα της παραλίας στο Λαγονήσι είχε παραχωρηθεί αποκλειστικά στον όμιλο Μαντωνανάκη (Grand Resort Lagonissi). Επί Σημίτη (1999–2003) η παραχώρηση επεκτάθηκε, ενώ ο όμιλος απέσπασε και αποζημίωση 700 εκατ. ευρώ από αγωγές κατά του Δημοσίου.

Τώρα, η ΕΤΑΔ προχωρά σε περίφραξη έκτασης άνω των 100 στρεμμάτων —πολύ μεγαλύτερης από εκείνη που καλύπτει η άδεια του 1978— η οποία περιλαμβάνει δύο παραλίες, χαρακτηρίζοντάς την «οικοδομήσιμο χώρο». Σχεδιάζεται οικοδόμηση σε 44 στρέμματα παραλιακής γης, με απαγόρευση της πρόσβασης στο κοινό. Η κατεδάφιση παλαιών κτιρίων και ενός θεάτρου πυροδότησε κινητοποιήσεις των κατοίκων. Ο δήμαρχος Σαρωνικού κατέθεσε ασφαλιστικά μέτρα κατά της ΕΤΑΔ και το Ειρηνοδικείο Λαυρίου διέταξε τη διακοπή των εργασιών.

Οικονομικές και πολιτικές ειδήσεις για το Ελληνικό

Απο την επίσημη επικοινωνία της εταιρείας μαθαίνουμε ότι η συνολική αξία των 986 κατοικιών που έχουν λανσαριστεί ανέρχεται σε 1,9 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, η Lamda έχει ήδη εισπράξει 1,1 δισ. ευρώ σε μετρητά. Το υπόλοιπο ποσό που απομένει προς είσπραξη ανέρχεται σε περίπου 0,8 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 0,6 δισ. ευρώ σχετίζονται με υπογεγραμμένα συμβόλαια αγοραπωλησίας και 0,2 δισ. ευρώ με κρατήσεις, συμπεριλαμβανομένου του πρόσφατου λανσαρίσματος επιπλέον 112 κατοικιών στο συγκρότημα κατοικιών Sunset Groves. Πάντως, διαβάζουμε ότι νέα έξοδο στις αγορές με ομολογιακή έκδοση που, σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, θα μπορούσε να κινηθεί κοντά στα 300 εκατ. ευρώ, εξετάζει τώρα η εταιρεία.

Από την ίδια επικοινωνία μαθαίνουμε ότι στη δευτερογενή αγορά οι υπεραξίες φέρεται να προσεγγίζουν ακόμη και το 50%. Περίπου οι μισοί αγοραστές φαίνεται πως βλέπουν το ακίνητο ως επενδυτικό προϊόν, καθώς θεωρείται ότι οι κατοικίες είτε θα ανατιμηθούν σημαντικά στο μέλλον είτε θα αποφέρουν υψηλές αποδόσεις μέσω μίσθωσης. Η πρώτη μεταπώληση αφορά ένα ακίνητο με την ονομασία «Empiria», και τιμή τα 6 εκατ. ευρώ, ή περίπου 18.127 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο — επίπεδο που καταγράφει αισθητή αύξηση σε σχέση με την αρχική φάση διάθεσης, επιβεβαιώνοντας τη δημιουργία υπεραξιών. Συγκεκριμένα, η κατοικία βρίσκεται στο ισόγειο, έχει επιφάνεια 331 τ.μ. και διαθέτει 4 υπνοδωμάτια, 5 μπάνια, κήπο, πισίνα, 4 θέσεις στάθμευσης, δύο αποθήκες και δύο δωμάτια υπηρεσίας.

Σύμφωνα με στοιχεία της Axia Ventures (ή AXIA Research), ο Riviera Tower αναμένεται να αποφέρει στη Lamda Development 626 εκατ. ευρώ από την πώληση 171 διαμερισμάτων. Η μέση τιμή ανά κατοικία φτάνει τα 3,66 εκατ. ευρώ, με κόστος περίπου 14.036 ευρώ/τ.μ. και μέσο μέγεθος κατοικίας τα 261 τ.μ. Στον Riviera Tower υπάρχουν καθυστερήσεις άνω των εννέα μηνών σε σχέση με το αρχικό πρόγραμμα. Οι καθυστερήσεις αποδίδονται κυρίως στην έλλειψη κατασκευαστικών συνεργείων που πλήττει συνολικά τον εγχώριο κλάδο. Ακόμα, διαβάζουμε ότι στην περίπτωση του Riviera Tower, οι μεγάλες αυξήσεις κόστους και οι τεχνικές δυσκολίες δεν μπορούσαν να μετακυλιστούν στους αγοραστές, με αποτέλεσμα τα περιθώρια κέρδους να πιεστούν. Αυτό σημαίνει ότι ενώ το παράκτιο μέτωπο συνεισφέρει περίπου το 50% των συνολικών εσόδων, η κερδοφορία του υπολείπεται εκείνης των άλλων φάσεων. Μέχρι σήμερα η Lamda έχει αντλήσει συνολικά 1 δις απο τρία ομολογιακά δάνεια. Και η μετοχή της δεν φαίνεται να σταθεροποιείται καθώς το τελευταίο διάστημα έχει βρεθεί υπό πίεση. Αλλοι ερμηνεύουν το γεγονός ως συγκυριακό και άλλοι πιστεύουν ότι αρχίζει το «ξεφούσκωμα».

Γιατί δεν μιλάνε για το Ελληνικό ΠΑΣΟΚ και ΚΚΕ;

Υπάρχει μια σιωπηλή πολιτική κατανομή στο έργο του Ελληνικού, η οποία διασφαλίζει ότι κάθε παράγοντας είναι στον ρόλο του. Το ΚΚΕ ελέγχει —και κατά τη γνώμη μας το κάνει καλά— το εργατικό σωματείο των οικοδόμων και εργαζομένων στρα εργοτάξια, ενώ το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να επηρεάζει περισσότερο τα μεσαία και ανώτερα στελέχη, καθώς και τις συνεργαζόμενες εταιρείες (όπως στον χώρο της διαφήμισης και της επικοινωνίας). Έτσι, δεν ακούμε συχνά —ή δεν ακούμε και καθόλου— κριτική για το έργο από τους συγκεκριμένους πολιτικούς χώρους, παρά τη σημασία του.

Και στη μεν περίπτωση του ΚΚΕ, η παρουσία και η στήριξη του σωματείου των εργαζομένων, οι ερωτήσεις στη Βουλή τον προηγούμενο χρόνο, καθώς και η έμμεση στήριξη στους πολίτες που αντιδρούν στους γειτονικούς δήμους, έχουν δώσει ένα «κοινωνικό παρών» (ακόμα και αν αυτό δεν δημιουργεί κεντρικά γεγονότα). Στην περίπτωση του ΠΑΣΟΚ, όμως, τα πράγματα είναι διαφορετικά.

Στις 30 Απριλίου, ο βουλευτής Α’ Αθηνών και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Παύλος Γερουλάνος, επισκέφθηκε το έργο, συναντήθηκε με τον CEO της Lamda Development, Οδυσσέα Αθανασίου, και ξεναγήθηκε στον Riviera Tower. Λίγες ημέρες αργοτερα τον ίδιο δρόμο πήρε και η Αννα Διαμαντοπούλου. Η εταιρεία χαρακτήρισε την επίσκεψη ως επισφράγιση ενός έργου που «αλλάζει σταδιακά τον τρόπο ζωής στην πόλη».

Στον αντίποδα, ένα άρθρο που δημοσιεύεται στην «Κατιούσα» αναρωτιέται: «Το μέλλον του Riviera Tower (σ.σ. ή Marina Tower) στον σοσιαλισμό θα πρέπει ίσως να αποτελεί ήδη αντικείμενο συζήτησης ανάμεσα στους κομμουνιστές, οι οποίοι, μαζί με όλα τα κατάλοιπα της κεφαλαιοκρατίας, θα έχουν να διαχειριστούν και το κληροδότημα-εξάμβλωμα...»

Νομίζουμε πως τα σχόλια περιττεύουν…

Γιατί δεν μιλάνε περισσότερο και οι αρχιτέκτονες;

Αν αναρωτιέστε κι εσείς γιατί δεν μιλάνε περισσότερο οι κατεξοχήν αρμόδιοι —δηλαδή οι αρχιτέκτονες— για τον οργασμό κατασκευαστικών έργων και πολεοδομικών παρεμβάσεων υπέρ του real estate και του τουρισμού τα τελευταία χρόνια στη χώρα, αλιεύσαμε ορισμένα σχόλια:

• «Οι μοναχικοί συνήθως ουρανοξύστες εντάσσονται στα τοπία λειτουργώντας ως υπερβολικά θαυμαστικά που έρχονται σε αντίθεση με το περιβάλλον τους, πόσο μάλλον όταν αυτό είναι παράκτιο, σπουδαίο, δημοφιλές, συνεχές», γράφει ο αρχιτέκτονας τοπίου Σταμάτης Σεκλιζιώτης, συμπληρώνοντας: «Η πανοραμική θέα που είχαμε στον Σαρωνικό, θα την ξεχάσουμε».

• «Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως οι τουρίστες δεν έρχονται στην Αθήνα ούτε για τα όμορφα κτίριά της ούτε κυρίως για τα αρχαία μνημεία της», λέει σε συνέντευξή της στη LiFO η αρχιτέκτονας και διδάκτωρ του ΕΜΠ, Μυρτώ Κιούρτη. «Έρχονται γιατί η πόλη προσφέρει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, ζωντανή αστική ζωή, που σχετίζεται με το πώς οικοδομήθηκε».

• Ένας Έλληνας αρχιτέκτονας από τη Γερμανία σχολίασε σε ποστ της εταιρείας —σχετικά με την πρόνοια που λαμβάνει με σκοπό την ελαχιστοποίηση της όχλησης στις γύρω περιοχές— πως θα έπρεπε να αποφεύγεται ο όρος «ανάπλαση». Αντί αυτού, γράφει, θα έπρεπε να λέγεται «μεγάλο real estate project».

Ποια εικόνα του Ελληνικού

Η εικόνα που κυκλοφορεί ευρέως στο διαδίκτυο είναι εκείνη που πήρε με τηλεφακό απο την Πεντέλη, ο Βασίλης Στάμος, στην οποία φαίνεται υπερμεγέθης ο Πύργος, όμως εκείνη που σας προτείνουμε να κρατήσετε είναι αυτή που κασταγράφεται από την έξοδο του Ηρωδείου στην Ακρόπολη.

Γράφει ο Μάνος Λαμπράκης σε δημόσια ανάρτηση στο facebook:

«Βγαίνεις από το Ηρώδειο και, για πρώτη φορά, στο βάθος του αθηναϊκού ορίζοντα εμφανίζεται ο πύργος του Ελληνικού.

Κι εκεί, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, συμπυκνώνεται ολόκληρη η ιδεολογία της σύγχρονης Ελλάδας: η Ακρόπολη μπροστά, το real estate πίσω. Η μνήμη χαμηλά, το κεφάλαιο ψηλά.

Η Αθήνα δεν φοβάται πλέον να αλλοιώσει το βλέμμα της. Αντιθέτως. Θέλει να δείξει ότι πέρασε οριστικά από την εποχή του μέτρου στην εποχή της επίδειξης.

Ο ουρανοξύστης δεν χτίστηκε απλώς για να κατοικηθεί.

Χτίστηκε για να φαίνεται.

Να εισβάλλει ακόμη και στην έξοδο του Ηρωδείου, σαν μια γυάλινη διαφήμιση της νέας εθνικής θρησκείας: επένδυση, τουρισμός, funds, χρυσές βίζες και ηδονική υποταγή στην αγοραία κλίμακα.

Αυτή είναι η πιο ακριβής εικόνα της εποχής Μητσοτάκη: βγαίνεις από έναν χώρο όπου κάποτε η πόλη άκουγε μουσικές και τραγωδίες για την ύβρη, και απέναντί σου υψώνεται η ίδια η ύβρις φωτισμένη σε premium τετραγωνικά.

Η Αθήνα δεν απέκτησε απλά skyline.

Απέκτησε χορηγό»

Ανοίγουμε το αρχείο

Μετά από ενάμισι χρόνο, η έρευνά μας θα συνεχιστεί με αυτοτελή κείμενα, συνεντεύξεις και ρεπορτάζ. Οι λόγοι είναι δύο:

• Οι εξελίξεις πλέον τρέχουν γρηγορότερα από ό,τι μπορούμε να παρακολουθήσουμε.

• Η επαγγελματική δουλειά που απαιτείται δεν μπορεί να υποστηριχθεί επαρκώς με τους σημερινούς όρους.

Προς ενημέρωσή σας και για λόγους διαφάνειας απέναντι στην κοινότητα των αναγνωστών του «Νήματος»: 1.100 εγγεγραμμένοι λάβατε τα δελτία μας, ενώ 22 αναγνώστες και αναγνώστριες στηρίξατε οικονομικά τον περασμένο χρόνο την έκδοση 15 δελτίων, 12 ρεπορτάζ, αλλά και πολυσέλιδων αφιερωμάτων στην Εφημερίδα των Συντακτών — με την οποία, δυστυχώς, η συνεργασία φαίνεται αυτή τη στιγμή αδύνατη, πιθανόν λόγω της μετάβασης και αλλαγής καθεστώτος.

Σε κάθε περίπτωση, ανοίγουμε σήμερα το αρχείο του τελευταίου χρόνου για όσους ενδιαφέρονται, χωρίς αντίτιμο για έναν μήνα, και δεσμευόμαστε να συνεχίσουμε με περισσότερα ρεπορτάζ και αυτοτελή κείμενα.

>>> Μια έρευνα για το Ελληνικό >>> Η έρευνα που ξεκινήσαμε τον Νοέμβριο του 2024 έχει μπεί στην τελική της φάση>>>

Στήριξε την έρευνα

Ανταποκρίσεις απο τον Γ Παγκόσμιο

Αν δεν το έχετε δει ήδη, ο Μιχάλης Παναγιωτάκης, έτερον ήμισυ του Νήματος, ξεκίνησε τις ανταποκρίσεις απο τον Γ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου συγκεντρώνει, αναλύει και συνθέτει ανασκοπήσεις του πολέμου στον Περσικό Κόλπο, καθώς συμβαίνει. Εγγραφείτε ακολουθώντας το παρακάτω λινκ

Ανταποκρίσεις από τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο

Παρακολουθώντας την εν εξελίξει καταβύθιση σε μια νέα βαρβαρότητα

By Μιχάλης Παναγιωτάκης

Στις 18 Μαρτίου η LAMDA Development παρουσίασε το The Ellinikon ως πρότυπο «πόλης του μέλλοντος» σε εκδήλωση που διοργάνωσε σε συνεργασία με το περιοδικό The Parliament σε αίθουσα του Ευρωκοινοβουλίου μετά από πρόσκληση του ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, Δημήτρη Τσιόδρα. Η εκδήλωση «Next-generation urban development: Building the cities of tomorrow» ήταν ένα από τα δεκάδες events που πλαισιώνουν την καθημερινή λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μια ενέργεια επικοινωνιακής στοίχισης στην προσπάθεια να ιδωθεί η εμπορική ανάπτυξη ως case study ευρωπαϊκής αστικής πολιτικής. Βεβαίως, εκείνες τις ημέρες οι Βρυξέλλες ήταν απορροφημένες από τη Σύνοδο Κορυφής στις 19-20 Μαρτίου — με θέματα όπως η Ουκρανία, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, θέμματα αμυντικών δαπανών κοκ. Ετσι, η παρουσίαση του ελληνικού project ήταν εκ των πραγμάτων περιθωριακή, έχει όμως τη σημασία της.

Σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα λοιπον, στις Βρυξέλλες, η LAMDA τοποθέτησε το The Ellinikon στο πλαίσιο τριών κεντρικών ευρωπαϊκών ατζέντων: της Κυκλικής Οικονομίας, του EU Green Deal και του New European Bauhaus (ΝΕΒ). Το The Ellinikon προβλήθηκε ως πόλη των 15 λεπτών, με στόχους net-zero water/waste, low-carbon κατασκευές, μεγάλο παράκτιο πάρκο και κλιματική ανθεκτικότητα — στοιχεία που συνδέονται με τις παραπάνω πολιτικές. Για όλα τα παραπάνω υπάρχουν βεβαίως επιχειρήμματα ένθεν κακείθεν, η αναφορά στο New European Bauhaus (NEB) όμως, το δημιουργικό κομμάτι του Green Deal, μοιάζει περισσότερο με brand alignment και λιγότερο με στρατηγική που απευθύνεται στην Κομισιόν και τα Ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα χρηματοδότησης. Το NEB, δίνει προτεραιότητα σε μικρής/μεσαίας κλίμακας, συμμετοχικά, κοινοτικά και καινοτόμα projects, όπως είναι για παράδειγμα δημοτικοί κήποι στην Ολλανδία, δάση στη Ρουμανία, προσωρινή στέγαση για πρόσφυγες στην Ουκρανία κοκ. Γίνονται δε, από φορείς με διαφορετικό προφίλ από εκείνο ενός εισηγμένου κατασκευαστικού Real Estate group, που θέτει το ερώτημα σε επίπεδο πόλης. Ωστόσο, δεν αποκλείεται κάτι τέτοιο επί της αρχής. Η παρουσία του The Ellinikon στις Βρυξέλλες αναδεικνύει σίγουρα την κατανόηση από την πλευρά της εταιρείας ότι τα μεγάλα αναπτυξιακά projects κερδίζονται πρωτίστως στο πεδίο της αφήγησης.

• Στο μεταξύ ο οικοδεσπότης ευρωβουλευτής της ΝΔ, Δημήτρης Τσιόδρας φέρεται να προωθεί επιχειρηματικά συμφέροντα και lobby, όπως για παράδειγμα χημικά που ευνοούν τη Louis Vuitton θέτοντας σε δεύτερη μοίρα δημόσια υγεία και περιβάλλον. Διαβάστε το σχετικό δημοσίευμα στα link.

Κοινωνικές πρωτοβουλίες

Μετά την εξώδικη απάντηση σε Δήμους και κατοίκους για τα περιβαλλοντικά προβλήματα και την όχληση που προκαλείται από τα έργα, σε εκδήλωση στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης η εταιρεία παρουσίασε πρωτοβουλίες που έχουν σαν στόχο «τη βελτίωση της ποιότητας ζωής στους όμορους δήμους και τη θωράκισή τους από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής». Για το σκοπό αυτό, ανακοίνωσε στρατηγικές συνεργασίες με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. Τα σχετικά δημοσιεύματα αναφέρουν πως το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών αναλαμβάνει την επιστημονική τεκμηρίωση του αστικού πρασίνου και το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. αναλαμβάνει την παρακολούθηση του παραλιακού μετώπου με σκοπό να διασφαλιστεί ότι τα ύδατα, ο πυθμένας και οι θαλάσσιοι οργανισμοί δεν επηρεάζονται από τις κατασκευαστικές δραστηριότητες. Το Εθνικό Αστεροσκοπείο, από την πλευρά του, θα αναπτύξει σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για ακραία καιρικά φαινόμενα που θα καλύπτει τόσο το Ελληνικό όσο και τους γύρω δήμους, μελετώντας παράλληλα τις επιπτώσεις του έργου στο μικροκλίμα και τη βιοποικιλότητα. Το αίτημα είχε διατυπώσει σχεδόν ένα χρόνο πριν ο Δήμος Γλυφάδας. Εδώ το μήνυμα της Lamda Development προς τους περιοίκους:

Παράλληλα, ανακοινώθηκε πως θα εγκατασταθούν 15 σταθμοί μέτρησης θορύβου και σκόνης στην περίμετρο του Ελληνικού και 3 επιπλέον σε γειτονικούς δήμους. Σύμφωνα με την ίδια εταιρική επικοινωνία, ποσοτική έρευνα που διενεργήθηκε τον Απρίλιο 2025 από την εταιρεία MINDSEARCH, έδειξε ότι το 76% των κατοίκων των όμορων δήμων έχει θετική στάση απέναντι στο έργο, ενώ πάνω από 9 στους 10 δηλώνουν πρόθεση να το επισκεφθούν. Διαβάζουμε στο reader.gr ότι ο σχεδιασμός συνοδεύεται «από ανοιχτό διάλογο στο Viber και το website της εταιρείας, όπου συμμετείχαν περισσότεροι από 1.200 συμπολίτες μας, χαρτογραφήθηκαν τα «θέλω» αλλά και οι εύλογες ανησυχίες τους». Να σημειωθεί ότι η Mindsearch είναι μια εταιρεία που ειδικεύεται κυρίως στις εμπορικές μετρήσεις και τις έρευνες αγοράς. Εδώ ενα βίντεο με τις ανακοινώσεις της εταιρείας για τα θέματα αυτα αναλυτικά:

Επιφυλάξεις απο κατοίκους και Δήμους

Πρέπει να θυμίσουμε ότι μετά από τρεις αιτήσεις ακύρωσης που κατέθεσαν οι Δήμοι Αλίμου και Γλυφάδας στο ΣτΕ και ένα εξώδικο 1000 και πλέον κατοίκων των γειτονικών περιοχών, η εταιρεία δεν κάλεσε στην παρουσίαση κανέναν από τους τοπικούς συλλόγους πολιτών με τους οποίους είναι σε επαφή, όπως λένε οι ίδιοι, αλλά ούτε και τις Δημοτικές αρχές. Το επόμενο δελτίο που θα σας στείλουμε θα αφορά στις αντιδράσεις τους σχετικά με τα παραπάνω και το έργο συνολικά. Συναντήσεις των εταιρειών με τους κατοίκους στα κτίρια των όμορων Δήμων κατά το παρελθόν είχαν οδηγήσει σε φιάσκο, όπως γράφαμε στα πρώτα δελτία, με τους κατοίκους να καταγγέλουν ότι οι εταιρείες δεν τήρησαν τα συμφωνηθέντα σχετικά με την όχληση και τη ρύπανση από τα έργα.

Στο μεταξύ, την Τετάρτη 1η Απριλίου συζητήθηκε στο ΣτΕ η αίτηση ακύρωσης των Δήμων Γλυφάδας και Αλίμου κατά της ΚΥΑ του Δεκεμβρίου 2024 που τροποποιεί το καθεστώς της «Γειτονιάς Μαρίνας Αγίου Κοσμά». Συγκεκριμένα, προβλέπει παράκτια έργα ακριβώς δίπλα στην ελεύθερη παραλία και τη μαρίνα Γλυφάδας με επέκταση βραχίονα, επιχώσεις ~390 μ., προβλήτες και δημιουργία τεχνητής παραλίας, αύξηση της δόμησης στο συγκεκριμένο τμήμα ~40% σε σχέση με αυτό που είχε οριστεί με προηγούμενη ΚΥΑ του 2022 την οποία οι αιτούντες δεν προσέβαλαν — πιθανώς χάνοντας τις σχετικές προθεσμίες (είχε και τότε αυξηθεί σημαντικά η δόμηση σε σύγκριση με το αρχικό σχέδιο). Οι δήμοι υποστηρίζουν ότι τα έργα αυτά θα υποβαθμίσουν τη δημοτική παραλία και τη μαρίνα Γλυφάδας, χωρίς να έχουν μελετηθεί οι επιπτώσεις σε καμία ακτομηχανική μελέτη ή Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Το επιχείρημα των Δήμων είναι ότι μια τόσο ουσιώδης παρέμβαση απαιτεί Προεδρικό Διάταγμα και όχι ΚΥΑ. Οι εταιρείες από την άλλη πλευρά υποστήριξαν ότι υπήρχε χρόνος για διαβούλευση που δεν αξιοποιήθηκε.

Πρέπει ακόμη να θυμίσουμε ότι κατά τη διάρκεια της έρευνας με τους Reporters United για τα πετρελαιοειδή που βρέθηκαν σε κήπους στο Κάτω Ελληνικό, ένα από τα εντυπωσιακά ευρήματα του ρεπορτάζ ήταν ότι το δημόσιο ΕΛΚΕΘΕ αρνήθηκε να μας παραχωρήσει μετρήσεις υδρογονανθράκων για τη θαλάσσια περιοχή του Ελληνικού, αλλά μας παρέπεμψε στη Lamda Development. Αντίστοιχα, σε πλείστες όσες περιπτώσεις οι οριστικές οικοδομικές άδειες εκδόθηκαν αφού είχαν πρώτα δημιουργηθεί τετελεσμένα ή δεν ήταν δυνατός ο δημόσιος έλεγχος λόγω παραλείψεων της εταιρείας. Τέλος πρέπει να σημειώσουμε οτι και το Υπουργείο Περιβάλλοντος δεν μας παραχωρεί τα αναλυτικά στοιχεία των μετρήσεων του 2024 για έλεγχο, αλλά μόνο εκθέσεις με μέσους όρους, γεγονός που εντείνει την εντύπωση της αδιαφάνειας. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε πως ενώ η έκθεση του 2023 που μας έστειλε το ΥΠΕΝ είναι 601 σελίδες η έκθεση του 2024 που ζητήσαμε και μας απέστειλε με δύο εβδομάδες καθυστέρηση σχεδόν, είναι μόλις 32.

Κοιτώντας πίσω πίσω από τα οικονομικά αποτελέσματα του 2025

Η LAMDA Development ανακοίνωσε τα οικονομικά αποτελέσματα του 2025 με τους τίτλους να μιλούν για EBITDA 254 εκατ. ευρώ, άνοδο 29%, και καθαρά κέρδη σχεδόν διπλάσια σε σχέση με πέρσι. Τα νούμερα εντυπωσιάζουν — αλλά, όπως συχνά συμβαίνει με τα μεγάλα κατασκευαστικά projects, αξίζει να κοιτάξει κανείς και κάτω από την επιφάνεια. Το μεγαλύτερο μέρος της ανόδου στο EBITDA (κέρδη προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων) δεν προέρχεται από λειτουργικά κέρδη σύμφωνα με την παρουσίαση αποτελεσμάτων, αλλά από επαναξιολόγηση ακινήτων ύψους 169 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για λογιστικές αναπροσαρμογές — ανεξάρτητοι εκτιμητές εκτίμησαν ότι τα malls και άλλα assets της εταιρείας αξίζουν σήμερα περισσότερο. Το «καθαρό» λειτουργικό EBITDA, χωρίς αυτές τις αποτιμήσεις, ήταν περίπου 81.8 εκατ. ευρώ — χαμηλότερο από πέρσι, λόγω της απουσίας μεγάλων πωλήσεων οικοπέδων που είχαν ενισχύσει τα αποτελέσματα του 2024.

Από την έναρξη του έργου έως τον Φεβρουάριο του 2026, οι ταμειακές εισπράξεις έφτασαν τα 1,53 δισ. ευρώ, με στόχο τα 2,08 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2026 — η εταιρεία κινείται μπροστά από το πρόγραμμά της. Το συνολικό CAPEX (χρήματα που επενδύει μια επιχείρηση για την απόκτηση, αναβάθμιση ή συντήρηση φυσικών παγίων περιουσιακών στοιχείων) ανήλθε σε 1,07 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 1,64 δισ. ευρώ για φέτος. Με άλλα λόγια, εισπράττει πλέον γρηγορότερα από ό,τι ξοδεύει.

Ωστόσο, όπως σημειώνει ο πάντα έγκυρος Στέλιος Μπούρας στο eurotoday, το ενδεχόμενο αύξησης του κόστους δανεισμού από την ΕΚΤ αποτελεί απειλή τόσο για την κερδοφορία του έργου όσο και για την ταχύτητα υλοποίησης των οικιστικών μονάδων. Συγκεκριμένα, το ακριβότερο χρήμα εκτιμάται ότι θα επιβαρύνει τόσο τους κατασκευαστές όσο και τους τελικούς αγοραστές κατοικιών, οι οποίοι είναι πιο εκτεθειμένοι στις αυξήσεις επιτοκίων. Το execution risk του έργου (δηλαδή η πιθανότητα να μην επιτευχθούν στόχοι του έργου—όπως το χρονοδιάγραμμα, ο προϋπολογισμός, η ποιότητα ή το τελικό αντικείμενο—λόγω αστοχιών κατά τη φάση της υλοποίησης) επιβαρύνει τη μετοχή της Lamda, με το discount σε σχέση με την Καθαρή Αξία Ενεργητικού (NAV) να έχει διευρυνθεί στο 33% από 23% πριν από λίγους μήνες. Να σημειωθεί ότι τα συνολικά ταμειακά διαθέσιμα στο τέλος του 2025 ανήλθαν σε 804 εκατ. ευρώ, ενώ ο καθαρός δανεισμός βρίσκεται στα 659 εκατ. ευρώ. Επομένως, η απάντηση για το αν το έργο έχει λειτουργική κερδοφορία ή όχι θα δοθεί τους επόμενους 12 με 18 μήνες, όταν ολοκληρωθούν ορισμένα από τα project, όπως ο Riviera Tower. Να σημειωθεί ακόμα ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργεί πίεση μεν σε κόστη στην κατασκευή και την πώληση, οδηγεί σε αναδιάρθρωση την αγορά Real estate, όμως οι αναλύσεις επισημαίνουν ότι οι διαφοροποιημένες πηγές εσόδων και ο δανεισμός φαίνεται πως προστατεύουν την επένδυση παρά τις δομικές αδυναμίες του ελληνικού χρηματιστηρίου και της οικονομίας εν γένει για την οποία οι προβλέψεις του 2026 σχεδιάστηκαν με άλλες εκτιμήσεις για το κόστος ενέργειας. Τα ερωτήματα για το δημόσιο συμφέρον βεβαίως, παραμένουν.

Μπροστά από το χρονοδιάγραμμα ο Riviera Tower

Ο φέρων οργανισμός των 50 ορόφων του Riviera Tower αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Μάιο του 2026, περίπου έναν μήνα νωρίτερα από το αρχικό πρόγραμμα που προέβλεπε παράδοση ως τα τέλη Ιουνίου. Στόχος παραμένει η ολοκλήρωσή του το δεύτερο τρίμηνο του 2027. Αντίστοιχα, το Riviera Galleria αναμένεται να ολοκληρωθεί στις αρχές του 2027, ενώ η έναρξη λειτουργίας τοποθετείται την άνοιξη 2027. Ως ανάδοχος της β’ φάσης του οικιστικού project «Park Rise» επιλέχθηκε η θυγατρική του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, με σύμβαση εκτίμησης περίπου 55-60 εκατ. ευρώ. Η παράδοση εκτιμάται για το πρώτο εξάμηνο 2028. Τόσο για το Riviera Galleria, όσο και για το Park Rise εκκρεμούν αιτήσεις ακύρωσης / προσφυγές στο ΣτΕ (Συμβούλιο της Επικρατείας), που μπορεί να επηρεάσουν χρονοδιαγράμματα. Στο μεταξύ η πραγματική πυκνότητα της δόμησης αρχίζει να φαίνεται στα βίντεο που κυκλοφορούν και κάνουν πολλούς να αγανακτούν.

Commercial Hub κατά παρεκκλιση του ΝΟΚ

Με απόφαση του υφυπουργού Χωροταξίας και Αστικού Σχεδιασμού Νίκου Ταγαρά, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας χαρακτήρισε το Commercial Hub ως κτίριο ειδικής αρχιτεκτονικής σχεδίασης. Η απόφαση χορηγεί (άλλη μια) παρέκκλιση σε ό,τι αφορά τους ακάλυπτους χώρους και τη φύτευση. Βάσει της απόφασης, το κτίριο επιτρέπεται να είναι κατά 15% μεγαλύτερο σε όγκο σε σχέση με όσα προβλέπει ο ΝΟΚ. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια της τροποποίησης της έγκρισης περιβαλλοντικών όρων του Commercial Hub. Οι τροποποιήσεις αφορούν συνοπτικά στην κατάργηση της χρήσης γραφείων, στην εισαγωγή της χρήσης «Υπεραγορά», στη μείωση της επιφάνειας των υπογείων κατά περίπου 91.000 τ.μ., καθώς και στη χωροθέτηση θέσεων στάθμευσης στον 1ο και 2ο όροφο και στο δώμα του κτιρίου.

Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες αναπτύξεις της Lamda Development εντός της έκτασης, με το The Ellinikon Mall — επένδυση εκτιμώμενης αξίας σχεδόν 600 εκατ. ευρώ — να τοποθετείται στον πυρήνα του Commercial Hub, μαζί με τον πύργο μικτής χρήσης και το Retail Park. Το Ellinikon Mall θα διαθέτει έκταση 100.000 τ.μ., 350 καταστήματα και βιτρίνες συνολικού μήκους 7 χλμ., καθιστώντας το μεγαλύτερο εμπορικό συγκρότημα της Ελλάδας και ένα από τα μεγαλύτερα στη Νότια Ευρώπη.

Κοινόχρηστοι χώροι και ποδηλατόδρομος

Η οριστική μελέτη αρχιτεκτονικής τοπίου για τους κοινόχρηστους χώρους — αστικό πράσινο, πλατείες, διαδρομές κατατέθηκε στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) προς έγκριση. Πρόκειται ουσιαστικά για το «δημόσιο» κομμάτι του έργου — ό,τι θα είναι ορατό και προσβάσιμο στο κοινό πριν ολοκληρωθούν τα μεγάλα κτιριακά projects.

Από την άλλη πλευρά, ο ποδηλατόδρομος που θα διέτρεχε την Αθηναϊκή ριβιέρα σκάλωσε και πάλι σε πολλά σημεία σύμφωνα με αυτό το δημοσίευμα, το οποίο θεωρεί αυτονόητο ότι δεν θα περάσει από την επένδυση, αλλά θα την παρακάμψει και θα συνεχίσει δίπλα στην παραλία πριν και μετά. Αν αυτή η εξαίρεση είναι αυτονόητη γιατί δεν είναι κατανοητό ότι και όλοι οι υπόλοιποι εμπλεκόμενοι (Δήμοι, περιφέρεια, ανάδοχος) μπορεί να ζητούν εξαιρέσεις ή να καθυστερούν;

Ο Αττικός πύργος της βαβέλ

Με λυρικό τρόπο ο αρθρογράφος της Εφημερίδας των Συντακτών, Γιάννης Κιμπουρόπουλος σχολιάζει τη θέα του ουρανοξύστη που απλώνει τη σκιά του στο αττικό τοπίο: «Κι ίσως κάποτε, σε μερικές ή πολλές επόμενες γενιές, όταν θα έχει κλείσει τον κύκλο του και οι πλούσιοι κάτοικοί του εγκαταλείψουν το παραθαλάσσιο ενδιαίτημά τους για να κατακτήσουν τις επόμενες Ριβιέρες τους, το The Ellinikon αφεθεί στην παρακμή του, ένα μνημείο απληστίας, επίδειξης, πλάνης, αλαζονείας, με σύμβολο τον αττικό πύργο της Βαβέλ»

• Διαβάστε: ΕφΣυν: ΚΙΜΠΙ | ΒΑΒΕΛ

Από το κλειστό ξιφασκίας στο Ελληνικό σε… ιδιωτικό κτήματα της Ηπείρου

Πάνελ, σίδερα, συστήματα εξαερισμού, πόρτες και γεννήτριες από Ολυμπιακές εγκαταστάσεις του Ελληνικού μεταφέρθηκαν νύχτα σε κτήμα στην Αγία Μαρίνα Λυκοτρίχι των Ιωαννίνων, ιδιοκτησίας ή χρήσης των γιων του Περιφερειάρχη Ηπείρου Αλέξανδρου Καχριμάνη — Γιώργου και Φιλίκου. Τα υλικά προέρχονται κυρίως από το κλειστό ξιφασκίας και πιθανώς από το κλειστό μπάσκετ, και σύμφωνα με τον Τύπο της περιοχής, χρησιμοποιήθηκαν για κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις και μετατροπή αποθήκης σε στάβλο. Τα υλικά προορίζονταν αποκλειστικά για ανακύκλωση ως «σκραπ». Οποιαδήποτε άλλη χρήση απαγορεύεται ρητά.

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται ένας επιχειρηματίας, ο Χρ. Πρίτσας, ο οποίος φέρεται στα σχετικά δημοσιεύματα να συνδέεται με εγκληματική οργάνωση. Μεταξύ των διαπιστωθεισών παρατυπιών ξεχωρίζουν: συμφωνητικό 51.000 ευρώ με τιμολόγιο μόλις 31.000 ευρώ, καταγραφή ποσοτήτων σε τόνους αντί για τετραγωνικά μέτρα, μη έκδοση ζυγολόγιων, και παράνομη εκφόρτωση — η οποία δεν έγινε στη δηλωθείσα τοποθεσία της Πολιτσιώρας Μετσόβου, αλλά στο κτήμα της οικογένειας.

Παράλληλα, και πέρα από το σκάνδαλο, αποκαλύπτεται μια δεύτερη μεταφορά ολυμπιακών υλικών προς την Ήπειρο — αυτή τη φορά επίσημη. Ο μεταλλικός σκελετός του κλειστού γυμναστηρίου μπάσκετ-χάντμπολ του Ελληνικού αποσυναρμολογήθηκε το 2022 από την Intrakat, με εντολή της Lamda Development, και μεταφέρθηκε στην περιοχή Κατσικά των Ιωαννίνων, για να γίνει νέο πολυδύναμο αθλητικό κέντρο της Περιφέρειας Ηπείρου με κόστος: περίπου 3,5 εκατ. ευρώ από το Περιφερειακό Ταμείο, του οποίου πρόεδρος είναι ο ίδιος ο Καχριμάνης.

Επιπλέον υλικά από την ίδια κατεδάφιση αγοράστηκαν από τον γιο Καχριμάνη από την Intrakat, ενώ η Περιφέρεια πλήρωσε χωριστά 24.800 ευρώ για «λύσιμο και φόρτωμα μη συμφωνηθέντων υλικών» — μια διατύπωση που γεννά νέα ερωτηματικά.

Τι απέγιναν τα Ολυμπιακά ακίνητα;

Από τις έξι κύριες αθλητικές εγκαταστάσεις που κατασκευάστηκαν στο Ελληνικό για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, καμία δεν λειτουργεί σήμερα ως αθλητικός χώρος.

• Κλειστό Μπάσκετ/Χάντμπολ (Hellinikon Olympic Arena, ~50 εκατ. ευρώ): Η ακριβότερη εγκατάσταση. Αποσυναρμολογήθηκε το 2022 και μεταφέρθηκε στα Ιωάννινα, με χρήματα του Περιφερειακού Ταμείου Ηπείρου.

• Κέντρο Κανόε-Καγιάκ Σλάλομ (~40 εκατ. ευρώ): Μοναδικό παγκοσμίως, καθώς χρησιμοποιούσε θαλασσινό νερό. Εγκαταλείφθηκε από το 2014, με αποξηραμένη πίστα. Εντάσσεται πλέον στο Metropolitan Park ως τεχνητή λιμνούλα, με τα υλικά του να ανακυκλώνονται επιτόπου για την κατασκευή δρόμων.

• Κλειστό Ξιφασκίας: Αποσυναρμολογήθηκε. Τα υλικά του βρέθηκαν σε κτήμα της οικογένειας Καχριμάνη, σύμφωνα με δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου, αντί στο χυτήριο.

• Γήπεδο Χόκεϊ (~25 εκατ. ευρώ): Κατεδαφίστηκε πλήρως. Ο χώρος εντάσσεται στο νέο Metropolitan Park.

• Γήπεδο Ράγκμπι (~20 εκατ. ευρώ): Κατεδαφίστηκε. Υλικά επαναχρησιμοποιήθηκαν εντός του project Ellinikon.

• Κέντρο Μπέιζμπολ/Ποδόσφαιρο (~15 εκατ. ευρώ): Χρησιμοποιήθηκε προσωρινά από ποδοσφαιρικές ομάδες (μεταξύ άλλων Εθνικός και ΑΕΚ), κατεδαφίστηκε το 2022.

Το Μαϊάμι της Ευρώπης

Ένα από τα κείμενα που ασκούν κριτική στο έργο και εμφανίζονται όλο και συχνότερα τελευταία, είναι και αυτό του Δημήτρη Τζιώτη, κατοίκου των νοτίων προαστίων, συμβούλου στρατηγικής και στελέχους της ομάδας διεκδίκησης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004:

«Το πρόβλημα δεν είναι απλώς η κλίμακα της δόμησης. Οι χρήσεις που διαμορφώνονται δεν συνομιλούν με την ιστορία της πόλης ούτε με το τοπίο της Αττικής. Υπηρετούν μόνο την αγορά. Για δεκαετίες το πολιτικό σύστημα της χώρας διαβεβαίωνε ότι η Αθήνα δεν θα αποκτήσει καζίνο. Η δέσμευση αυτή εγκαταλείφθηκε χωρίς ιδιαίτερη συζήτηση. Η ανάπτυξη της πρωτεύουσας οργανώνεται πλέον γύρω από τον τζόγο. Η πόλη παύει να είναι ένα δημιούργημα της κοινωνίας και μετατρέπεται σε σκηνικό μιας κενής αναπτυξιακής δραστηριότητας. Μετά από μισό σχεδόν αιώνα, εφαρμόζεται το σχέδιο του Παττακού για το Μαϊάμι της Ευρώπης».

• DNews: Δημήτρης Τζιώτης | Η Ριβιέρα του Βαλκανικού νεοπλουτισμού

Ιδιώτες θα συντηρησουν τους δρόμους της Αττικής

Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επιχειρεί με νέο θεσμικό πλαίσιο να ξεμπλοκάρει μια σειρά μεγάλων έργων υποδομής στην Αττική που έχουν προταθεί από την αγορά μέσω της διαδικασίας των Πρότυπων Προτάσεων και εκτιμάται ότι ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ. Τα projects αυτά παρέμεναν ανενεργά για τρία χρόνια, καθώς ο νόμος των Πρότυπων Προτάσεων που κατατέθηκε το 2022, δεν εφαρμόστηκε στην πράξη. Οι Πρότυπες Προτάσεις επιτρέπουν σε ιδιώτες να προτείνουν υλοποίηση έργων υποδομής, καταθέτοντας κοστολογημένη μελέτη που προβλέπει τόσο τη χρηματοδότηση όσο και το χρονοδιάγραμμα — με αντίκρισμα την ταχύτερη ωρίμανση και δημοπράτησή τους. Με λίγα λόγια: ο ιδιώτης σχεδιάζει, χρηματοδοτεί και χτίζει· αποπληρώνεται μέσω διοδίων ή μακροχρόνιων παραχωρήσεων. Σύμφωνα με το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, οι Πρότυπες Προτάσεις δεν αποτελούν εργαλείο χρηματοδότησης έργων, αλλά μηχανισμό ωρίμανσης και προετοιμασίας μεγάλων έργων υποδομής — διευκρίνιση που αποκτά σημασία σε μια περίοδο όπου το ΕΣΠΑ δεν χρηματοδοτεί οδικά έργα στην Αττική και οι δημόσιοι πόροι είναι περιορισμένοι. Οι εταιρείες διεκδικούν:

• Νέο αυτοκινητόδρομο Ελευσίνα–Οινόφυτα («Παράκαμψη Αττικής», ~45 χλμ.), που στοχεύει στην αποσυμφόρηση της Λεωφόρου Κηφισού (έχει ξεπεράσει τα όριά της με εκτεταμένα καθημερινά μποτιλιαρίσματα). Η πρόταση υποβλήθηκε από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.

• Τρία έργα συνολικού προϋπολογισμού περίπου 1,5 δισ. ευρώ: τη σήραγγα Ηλιούπολης (σύνδεση Ελληνικού με αεροδρόμιο, επέκταση Δυτικής Περιφερειακής Υμηττού), καθώς και επεκτάσεις της Αττικής Οδού προς Ραφήνα και Λαύριο. Το πακέτο κατατέθηκε από την κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (36%) – AKTOR (32%) – ΑΒΑΞ (32%)

Το μοντέλο παραχώρησης έχει λειτουργήσει σε πολλές χώρες για μεγάλα έργα υποδομής. Έχει, όμως, γνωστά μειονεκτήματα: ο οδηγός πληρώνει διόδια για 30-40 χρόνια, ενώ το Δημόσιο διαπραγματεύεται από αδύναμη θέση όταν η μελέτη έχει εκπονηθεί από τον ίδιο τον ιδιώτη που θέλει να αναλάβει το έργο. Αυτό ακριβώς το τελευταίο σημείο έχει επισημάνει το Ελεγκτικό Συνέδριο (σε γενικότερες αναφορές για ΣΔΙΤ/παραχωρήσεις): η ασυμμετρία πληροφορίας μεταξύ αναθέτουσας αρχής και αναδόχου, όταν ο δεύτερος είναι αυτός που όρισε το αντικείμενο, δημιουργεί δομικό πλεονέκτημα που δεν εξαλείφεται εύκολα από κανένα νομοσχέδιο. Επιπλέον, από τις δύο κύριες προτάσεις που βρίσκονται στα συρτάρια του υπουργείου, και τις δύο έχει υποβάλει η ίδια εταιρεία — η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, μόνη στη μία περίπτωση και σε κοινοπραξία με ΑΒΑΞ και ΑΚΤΩΡ στην άλλη. Τρεις όμιλοι, δύο προτάσεις, δισεκατομμύρια σε παραχωρήσεις. Η αγορά, προφανώς, είναι μικρή, όμως η ολιγοπωλιακή δομή της δυσχεραίνει έτι περαιτέρω τη διαπραγματευτική ισχύ του Δημοσίου. Η Αθήνα χρειάζεται κι άλλους δρόμους και μάλιστα με διόδια για μια γενιά, ή περισσότερη βιώσιμη δημόσια μετακίνηση;

Το πολεοδομικό πρόβλημα της μετακίνησης στην Αθήνα

Η Αθήνα διαθέτει μέσα σταθερής τροχιάς, αλλά ο τρόπος που αυτά έχουν σχεδιαστεί μετατρέπει κάθε περιφερειακή μετακίνηση σε γολγοθά, καθώς «όλες οι γραμμές συγκλίνουν προς το κέντρο», επισημαίνει ο Θανάσης Τσιάνος, πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων. Από την Κηφισιά ως το Περιστέρι, από τη Γλυφάδα ως το Κερατσίνι — μεγάλα τμήματα του λεκανοπεδίου παραμένουν αποκομμένα από ένα αξιόπιστο δίκτυο αστικών συγκοινωνιών. Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα ταξίδι από την Κηφισιά στο Περιστέρι απαιτεί υποχρεωτική στάση στην Ομόνοια και τουλάχιστον 45 λεπτά. Μια περιφερειακή σύνδεση θα έκοβε τον χρόνο αυτό στο μισό, λέει ο ίδιος σε δημοσίευμα του reader.gr.

Στα βόρεια προάστια, περιοχές όπως η Νέα Ερυθραία, η Άνοιξη και ο Άγιος Στέφανος παραμένουν εκτός σταθερής τροχιάς, ενώ η Λεωφόρος Κηφισίας εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο επιβαρυμένα οδικά σημεία της Αττικής. Στο νότιο παραλιακό μέτωπο, η Γλυφάδα — με τη ραγδαία ανάπτυξη που φέρνει το The Ellinikon — δεν διαθέτει ακόμη Μετρό, και το Τραμ δεν επαρκεί για τον όγκο των καθημερινών μετακινούμενων. Στη δυτική πλευρά, Κερατσίνι και Δραπετσώνα — με πληθυσμό που αγγίζει τους 90.000 κατοίκους — εξυπηρετούνται αποκλειστικά από λεωφορεία, με τον κοντινότερο σταθμό Μετρό να βρίσκεται σε σημαντική απόσταση από τον κεντρικό αστικό ιστό.

Η Γραμμή 4 του Μετρό, που θα συνδέσει το Άλσος Βεΐκου με το Γουδή μέσω 15 νέων σταθμών — ανάμεσά τους Κυψέλη, Εξάρχεια και Γαλάτσι — αναμένεται να παραδοθεί στο επιβατικό κοινό μετα το 2030, ενώ εκτιμάται ότι θα εξυπηρετεί περίπου 340.000 επιβάτες ημερησίως. Στα δυτικά, η επέκταση της Γραμμής 2 προς Ίλιον, προϋπολογισμού 550 εκατ. ευρώ, θα περιορίσει τη διαδρομή ως το Σύνταγμα σε 20 λεπτά. Στο νότο, στις αρχές του 2026 ξεκίνησαν οι μελέτες για την κάλυψη της Γλυφάδας, με σχεδιασμό δύο κλάδων: έναν προς την Άνω Γλυφάδα και έναν μέσω Ελληνικού.

Ανταποκρίσεις απο τον Γ Παγκόσμιο

Αν δεν το έχετε δεί ήδη, ο Μιχάλης Παναγιωτάκης, έτερον ήμισυ του Νήματος, ξεκίνησε τις ανταποκρίσεις απο τον Γ Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου συγκεντρώνει, αναλύει και συνθέτει ανασκοπήσεις του πολέμου στον Περσικό Κόλπο, καθώς συμβαίνει. Εγγραφείτε ακολουθώντας το παρακάτω λινκ

Ανταποκρίσεις από τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο

Παρακολουθώντας την εν εξελίξει καταβύθιση σε μια νέα βαρβαρότητα

By Μιχάλης Παναγιωτάκης

>>> Μια έρευνα για το Ελληνικό >>> Η έρευνα που ξεκινήσαμε τον Νοέμβριο του 2024 έχει μπεί στην τελική της φάση>>> Για να ολοκληρωθεί η προσπάθεια, το Νήμα χρειάζεται τους συνδρομητές του, τόσο οικονομικά, όσο και με τις ιδέες και τις προτάσεις τους >>>

Στήριξε την έρευνα

Τα προηγούμενα κείμενα του αφιερώματος

#1 Το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο στην Ευρώπη, μια πολυτελής αντιπαροχή;

#2 Λουκάς Τριάντης: Το Ελληνικό θέτει ερωτήματα για τους αδόμητους χώρους σε όλη την Αττική.

#3 Ελληνικό: Ποιος φταίει για τα εργατικά ατυχήματα;

#4 Στα Δικηγορικά της Γλυφάδας δεν ανοίγουν πια παράθυρα

#5: Επιτάχυνση των έργων, αλλά τα ερωτήματα παραμένουν

#6: Εργαζόμενοι και περιβάλλον πληρώνουν τις καθυστερήσεις της επένδυσης

#7: Τα πηγάδια ξερνάνε πετρέλαιο

#8: Τα ανοιχτά μέτωπα με τους κατοίκους των γύρω περιοχών

#9: Μαγική εικόνα

#10: Ποιος θα δώσει λύση στο κυκλοφοριακό πρόβλημα στα νότια;

#11: Αγώνας ταχύτητας μεταξύ κατοίκων και εταιρειών για το περιβάλλον

#12: Οι χρυσοφόρες εστίες

#13: Πρώτη περιβαλλοντική νίκη του Αλίμου για το ρέμα Τραχώνων

#14: Ντουμπάι της Μεσογείου στα εργασιακά

Η ελληνική κυβέρνηση, εκτός από τις στενές διπλωματικές σχέσεις με τις ΗΠΑ υπό το δόγμα του πιστού συμμάχου, φαίνεται πως επιδιώκει και άμεσες επενδύσεις από την οικογένεια Τραμπ. Σύμφωνα με τον Οικονομικό Ταχυδρόμο, ο Υπουργός Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου συναντήθηκε πρόσφατα στη Σαουδική Αραβία με τον Έρικ Τραμπ, εκτελεστικό αντιπρόεδρο της εταιρείας του Προέδρου των ΗΠΑ, και τον ενημέρωσε για επενδυτικές ευκαιρίες στο ελληνικό real estate και δη στο The Ellinikon. Σύμφωνα με το powergame, αναμένεται επίσκεψη του υιού Τραμπ στην Αθήνα προκειμένου να διερευνηθεί πιο σοβαρά το σχέδιο, κάτι που βεβαίως ακούγεται από τον Μάρτιο χωρίς να επιβεβαιώνεται.

Η Trump Organization έχει εκδηλώσει άλλες δύο φορές κατά το παρελθόν ενδιαφέρον για δημιουργία Trump Tower στη χώρα μας. Η πρώτη φορά ήταν το μακρινό 2007, όταν ακόμη οι κυβερνήσεις προσανατολίζονταν στη δημιουργια μητροπολιτικού πάρκου στο χώρο του πρώην αεροδρομιου. Εκείνη την εποχή, ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ είχε φιλοξενήσει συνάντηση στα γραφεία του στη Νέα Υόρκη με τον τότε υπουργό Οικονομικών Γιώργο Αλογοσκούφη, τον αναπληρωτή υπουργό Γιάννη Παπαθανασίου και τον ελληνοαμερικανό αρχιτέκτονα Κώστα Κονδύλη. Το 2012, η Trump Organization υπέβαλε προσφορά στο ΤΑΙΠΕΔ για την ανάπτυξη ενός πολυτελούς συγκροτήματος μεγάλης κλίμακας με πύργους και τουριστικές εγκαταστάσεις, όμως η προσφορά κρίθηκε ελλιπής και απορρίφθηκε. Τώρα τα σχετικά δημοσιεύματα κάνουν λόγο για επενδυτικό ενδιαφέρον μέσω της Dar Global, εταιρείας η οποία συνεργάζεται με την Trump Organization στη Σαουδική Αραβία (σε πρότζεκτ αξίας 10 δισ. δολαρίων), και σχεδιάζει επέκταση σε νέες αγορές, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.

Μια «κρυφή αξία» που η αγορά αρνείται ακόμα να δει

Η παρουσίαση της LAMDA Development προς τους επενδυτές (Δεκέμβριος 2025 - μπορείτε να την κατεβάσετε εδώ) βασίζεται σε μια λογιστική ανάλυση που δεν φαίνεται να βρίσκει σύμφωνη την αγορά:

Κόστος γης και υποδομών περίπου 800€/τ.μ. δομήσιμης επιφάνειας, υποθετική αγοραία τιμή 2.250€/τ.μ. για σκοπούς αποτίμησης, άρα «κρυφή αξία» της τάξης του 1,3 δισ. ευρώ εφόσον υλοποιηθεί πλήρως το οικιστικό πλάνο. Μιλώντας στο 27th Capital Link Invest in Greece Forum στις 8 Δεκεμβρίου στη Νέα Υόρκη, ο διευθύνων σύμβουλος Οδυσσέας Αθανασίου παρουσίασε το χάσμα αυτό ως επενδυτική ευκαιρία, υποστηρίζοντας ότι η μετοχή είναι αδικαιολόγητα υποτιμημένη. Με την Καθαρή Αξία Ενεργητικού (ΚΑΕ) στα 9,20€, η διοίκηση υπολογίζει μια θεωρητική αξία έως και 16,40€-16,80€ ανά μετοχή. Προς επίρρωση παρουσίασε τα στοιχεία πωλήσεων στο παραλιακό μέτωπο (sold out) και το Little Athens (84%).

Με ΚΑΕ στα 9,20€ και τρέχουσα τιμή γύρω στα 7€, η μετοχή της Λάμδα διαπραγματεύεται 22-23% χαμηλότερα. Αν προσμετρήσουμε την «κρυφή αξία» που επικαλείται η διοίκηση της, τότε το χάσμα ανεβαίνει σε ένα ποσοστό που θα έπρεπε να προσελκύει επενδυτές από όλη την Ευρώπη (ίσως και -56%). Αντ’ αυτού, η μετοχή παραμένει καθηλωμένη. Και μπορεί ο Riviera Tower να ξεπέρασε τα 150 μέτρα ύψος, αλλά η χρηματιστηριακή τιμή δεν ακολούθησε, πιθανόν λόγω των μακροοικονομικών ανησυχιών (γεωπολιτικές εξελίξεις και διακυμάνσεις επιτοκίων), διαψεύδοντας την υπόσχεση ότι η πρόοδος των έργων θα αντανακλούνταν στη μετοχή.

Ποιος χρηματοδοτεί το Ελληνικό;

Η ανάλυση των ταμειακών ροών αποκαλύπτει μια ενδιαφέρουσα εικόνα. Το συνολικό capex από την έναρξη του έργου έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2025 διαμορφώνεται στα 849 εκατ. ευρώ (εκτίμηση για τέλος 2025: 1,1 δισ.). Παράλληλα, η LAMDA έχει καταβάλει στο ΤΑΙΠΕΔ περίπου 467 εκατ. ευρώ για την απόκτηση του ακινήτου (300 εκατ. τον Ιούνιο 2021 και 167 εκατ. τον Ιούνιο 2023), από συνολικό τίμημα 915 εκατ. Οι εισπράξεις από προπωλήσεις κατοικιών και οικοπέδων έχουν φτάσει το 1,6 δισ. ευρώ (παρουσίαση Ιανουαρίου 2026). Με άλλα λόγια, οι αγοραστές χρηματοδότησαν το κατασκευαστικό κόστος και την πληρωμή του τιμήματος στο Δημόσιο.

Μέχρι τα τέλη του 2024, η LAMDA είχε «σηκώσει» το έργο με ίδια κεφάλαια 564 εκατ. ευρώ, χωρίς να εκταμιεύσει τραπεζικό δανεισμό, παρά την ύπαρξη εγκεκριμένης πιστωτικής γραμμής 232 εκατ. Τώρα η εικόνα αλλάζει. Το ομολογιακό των 500 εκατ. ευρώ (Νοέμβριος 2025) και το τραπεζικό δάνειο 185 εκατ. για το Riviera Galleria σηματοδοτούν τη μετάβαση σε μοχλευμένη ανάπτυξη. Η Eurobank Equities χαρακτηρίζει το έργο ως «αυτοχρηματοδοτούμενο», αλλά αυτό σημαίνει κυρίως ότι οι αγοραστές, όχι η LAMDA, αναλαμβάνουν το βάρος της χρηματοδότησης μέσω των προκαταβολών τους.

Τα δημοσιεύματα περί «defaults» με ακυρώσεις συμφωνιών τον Ιούνιο 2025 δεν ήρθαν από το πουθενά. Η αλλαγή στρατηγικής με εγκατάλειψη του πλάνου αυτοτελούς ανάπτυξης και τη στροφή σε προπωλήσεις και εκχωρήσεις οικοπέδων σε τρίτους developers, παρουσιάστηκε ως ευελιξία και επιτάχυνση του project. Πέρα από τα προβλήματα που δημιούργησε στην σχέση με τους γειτονικούς Δήμους ή την τήρηση της εργατικής νομοθεσιας από ορισμένους εργολάβους και η ανάγνωση της αγοράς μάλλον ήταν διαφορετική. Την ερμήνευσε σαν ανάγκη για άμεση ενίσχυση του cash flow λόγω αυξημένου κόστους κατασκευής και καθυστερήσεων. Στη Γενική Συνέλευση του 2025, οι μέτοχοι δεν έκρυψαν την απογοήτευσή τους. Η κριτική εστιάστηκε εκείνη την εποχή στις πωλήσεις οικοπέδων μέσω διμερών διαπραγματεύσεων αντί για ανοιχτούς διαγωνισμούς, αλλά και στα μπόνους της διοίκησης. Σύμφωνα μάλιστα με αυτό το δημοσίευμα, μέτοχος αναφώνησε «έλεος με το χρήμα!», συνοψίζοντας το κλίμα της αίθουσας που ασκούσε κριτική στη διοίκηση. Η εικόνα αυτή άλλαξε άρδην με τη συμφωνία με το ION Group, αξίας 450 εκατ.

Σε επίπεδο ομίλου, η εικόνα παραμένει θετική: καθαρά κέρδη 116 εκατ. ευρώ στο εννεάμηνο 2025, με τα εμπορικά κέντρα (Golden Hall, Mall Athens, Mediterranean Cosmos) να αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της κερδοφορίας. Το project του Ελληνικού όμως, χωρίς τα υπόλοιπα assets, μπορεί να έχει υψηλές πωλήσεις κατοικιών και οικοπέδων, αλλά σε καθαρή βάση (μετά αποσβέσεων, χρηματοοικονομικών εξόδων και capex σε φάση κατασκευών) εμφανίζει μικρή ζημιά 2,3 εκατ. €. Με άλλα λόγια η αγορά τιμολογεί ρίσκο περιμένοντας το 2026 για να επαναξιολογήσει το έργο. Πίσω από την επιτυχία των mall, το Ελληνικό παραμένει πολύ βαρύ, είτε αυτό το ερμηνεύει κανείς θετικά ή αρνητικά.

• Διαβάστε την ανάλυση του Στέλιου Μπούρα στο EuroToday | Δύο διαφορετικά στόρι για Dimand και Lamda Development

Η ευρωπαϊκή σύγκριση

Προκειμένου να βάλουμε ένα συγκριτικό πλαίσιο, ζητήσαμε απο αναλυτές που ασχολούνται με την αγορά του Real estate και τις επενδύσεις να μας υποδείξουν συγκρίσιμα επενδυτικά πρότζεκτ. Η τιμή της μετοχής της LAMDA αποκτά άλλη διάσταση όταν συγκριθεί με ευρωπαϊκά Real Estate Investment Trusts (REITs). Εταιρείες όπως η γερμανική Vonovia, με σταθερά έσοδα από ενοίκια και τακτικό μέρισμα, διαπραγματεύονται με τιμές -15-20% έναντι του ΚΑΕ τους, ακόμα και μετά την κρίση των επιτοκίων που έπληξε τον κλάδο το 2022-2023. Οι Ευρωπαίοι θεσμικοί επενδυτές αγοράζουν εισόδημα και προβλεψιμότητα: η Vonovia διαχειρίζεται 550.000 κατοικίες και δίνει σταθερό yield (4,99-5,01%). Η σουηδική Castellum, η ολλανδική Unibail-Rodamco-Westfield, ακόμα και developers με μεγάλα projects όπως η βρετανική Land Securities, αποτιμώνται με βάση τα υφιστάμενα έσοδα, όχι τις μελλοντικές υποσχέσεις.

Στη LAMDA οι επενδυτές αγοράζουν ελπίδα που όμως δεν μπορούν να ποσοτικοποιήσουν (hidden value). Ετσι φαίνεται πως η αγορά δεν την αντιμετωπίζει ως «εισοδηματική» εταιρεία ακινήτων, αλλά μάλλον ως project υψηλού ρίσκου με αβέβαιο χρονοδιάγραμμα απόδοσης. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι τέτοια projects, ακόμα και όταν επιτυγχάνουν, σπάνια αποδίδουν στους μετόχους όσα υπόσχονται.

Το πραγματικό εργοτάξιο

Από την άλλη πλευρά η πραγματικότητα στο εργοτάξιο είναι σκληρή. Τον Δεκέμβριο του 2025, ένας 25χρονος εργάτης έχασε τη ζωή του στο «Little Athens», φέρνοντας στο φως καταγγελίες για ελλείψεις μέτρων ασφαλείας. Η Ελλάδα καταγράφει πλέον ένα θανατηφόρο εργατικό δυστύχημα ανά 1,5 ημέρα, με τον κατασκευαστικό κλάδο να βρίσκεται στην κορυφή των στατιστικών. Παράλληλα, οι Δήμοι Αλίμου και Γλυφάδας συνεχίζουν τον δικαστικό αγώνα στο ΣτΕ κατά της πύκνωσης της δόμησης και για επαρκή ανταποδοτικά. Οι προσφυγές (που θα συνεχιστούν όπως μαθαίνουμε) δεν είναι βέβαιο ότι θα ευδοκιμήσουν, αλλά δημιουργούν ένα επιπλέον επίπεδο αβεβαιότητας που η αγορά αποτυπώνει στην τιμή.

Και η κρίσιμη ερώτηση

Η LAMDA Development προσφέρει ένα αφήγημα εντυπωσιακών αριθμών. Η αγορά όμως ζητά αποδείξεις. Η απόκλιση μεταξύ της κερδοφορίας του ομίλου και των υποσχέσεων του project, οι καθυστερήσεις (6-9 μήνες στον Riviera Tower λόγω έλλειψης εργατικού δυναμικού), ο πληθωρισμός υλικών που συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους, και η κοινωνική πίεση υποδηλώνουν ότι η πορεία δεν είναι ευθύγραμμη. Το μοντέλο χρηματοδότησης, που στηρίζεται κυρίως στις προκαταβολές των αγοραστών, έχει λειτουργήσει μέχρι τώρα. Αλλά καθώς το project περνά σε φάση μοχλευμένης ανάπτυξης με νέο δανεισμό 685 εκατ. ευρώ, το ρίσκο μετατοπίζεται. Η αληθινή δοκιμασία έρχεται εντός του 2026, όταν οι πρώτοι κάτοικοι θα πάρουν τα κλειδιά τους. Τότε θα μάθουμε αν η «κρυφή αξία» ήταν πραγματικότητα, ή αν η συγκρατημένη αγορά έκανε ρεαλιστική αποτίμηση του ρίσκου.

Τα πρώτα πενηντάμετρα κτίρια γύρω απο το πάρκο

Περί τα τέλη Δεκεμβρίου η εταιρεία ανακοίνωσε ότι θα λανσάρει 330 νέες κατοικίες το πρώτο τρίμηνο του 2026. Τελευταία ανακοίνωση κάνει λόγο για νέο οικιστικό έργο 219 διαμερισμάτων στο Ελληνικό που προωθείται από την Aura Residential A.E., εταιρεία η οποία έχει συσταθεί από κοινού με συμμετοχή του Ομίλου Λάτση μέσω της Xeris Ventures (80%) και της Ελληνικό Α.Ε. (20%), θυγατρικής της Lamda Development. Το έργο βρίσκεται στο οικόπεδο έκτασης 15.944 τ.μ. (περίπου 16 στρέμματα) εντός της έκτασης του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού και έχει προχωρήσει στην αίτηση για άδεια για εκσκαφές και κατασκευή τοιχίων αντιστήριξης. Η επένδυση βασίζεται σε έκθεση εκτίμησης στα τέλη του 2024 που αποτιμά το οικόπεδο σε 33,13 εκατ. €, ενώ οι κεφαλαιουχικές δαπάνες για την ανέγερση των τεσσάρων κτιρίων υπολογίζονται σε περίπου 170 εκατ. € και επιπλέον 11,5 εκατ. € για τα έργα υποδομής.

Το συγκρότημα κατοικιών σχεδιάζεται με τέσσερα κτίρια έως 50 μέτρων ύψος. Η μέγιστη επιτρεπόμενη κάλυψη του οικοπέδου είναι 4.783 τ.μ. με συνολική επιτρεπόμενη δόμηση 28.699 τ.μ., κυρίως για κατοικίες, ενώ περιλαμβάνονται επίσης δύο υπόγεια επίπεδα στάθμευσης και βοηθητικοί χώροι. Στο ισόγειο προβλέπεται αναψυκτήριο περίπου 200 τ.μ. Το έργο θα περιλαμβάνει 287 θέσεις στάθμευσης στους υπόγειους χώρους και θα απευθύνεται τόσο σε αγοραστές όσο και σε ενοικιαστές. Σύμφωνα με την περιγραφή των τεσσάρων κτιρίων, το πρώτο (T1) θα έχει 11 υπέργειους ορόφους και θα περιλαμβάνει και το αναψυκτήριο, το δεύτερο (T2) θα έχει 12 ορόφους, το τρίτο (T3) 11 ορόφους και το τέταρτο (T4) 11 ορόφους με σταδιακές υποχωρήσεις στις ανώτερες στάθμες και χώρους με πράσινες ταράτσες και μικρές εξωτερικές πισίνες. Το έργο είναι άμεσα συνδεδεμένο με το Μητροπολιτικό Πάρκο του Ελληνικού, εξ ου και έχει πάρει κατ' εξαίρεση το δικαίωμα να χτίσει στα 50 μέτρα από το έδαφος. Να υπενθυμίσουμε ότι μέχρι σήμερα έχουν κατατεθεί τρεις αιτήσεις ακύρωσης από τους όμορους Δήμους Γλυφάδας και Αλίμου, καθώς και από πρωτοβουλίες πολιτών.

Α. Κονδύλης: «Μέτρια» η σχέση με τη Lamda Development

Μέτρια χαρακτηρίζει ο δήμαρχος Αλίμου Ανδρέας Κονδύλης, τη σχέση του με τη LAMDA Development για το έργο του Ελληνικού σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα Δημοκρατία. Ο δήμος επιδιώκει συνεργασία και ουσιαστική ανταπόδοση προς την τοπική κοινωνία, ισχυρίζεται ο ίδιος, αλλά επισημαίνει ότι η δικαστική οδός αποτελεί «αναγκαστική επιλογή» όταν απειλείται η ποιότητα ζωής και ο δημόσιος χώρος. Ως ανταπόδοση δεν μπορούμε να φανταστούμε ότι εννοεί αυτό:

Στην ίδια συνέντευξη, ο Δήμαρχος Αλίμου μιλάει ακόμα για την μετα τον ΝΟΚ «μάχη απέναντι σε συμφέροντα και πολεοδομικές αυθαιρεσίες», στην οποία θέλει να πρωταγωνιστήσει ξανά. Θέτει στο επίκεντρο τη σύγκρουση για τους κανόνες δόμησης, τον έλεγχο του χώρου και το πώς (ή από ποιον) εφαρμόζονται οι πολεοδομικές ρυθμίσεις στην πράξη. Οπως έχουμε γράψει ακριβώς έξω απο το Ελληνικό της Λαμδα, στην περιοχή του Αλίμου, επικρατεί ένα αλαλούμ με διαφορετικά πολεοδομικά καθεστώτα που δημιουργεί αρχιτεκτονική σύγχυση, ανισότητα και αδικίες για τους κατοίκους. Και σε ό,τι αφορά το ίδιο το έργο όμως, απο το καλοκαίρι του 2025 οι Δήμαρχοι Γλυφάδας και Αλίμου είχαν επισημάνει σωρεία αυθαιρεσιών με τροποποιήσεις στις χρήσεις γης και στα χαρακτηριστικά των κτιρίων, που καθορίζονται με βάση το επενδυτικό ενδιαφέρον και όχι το αρχικό σχέδιο και αποφυγή ενημέρωσης του κοινού με θυροκολλημένες άδειες, ώστε να μην είναι δυνατός ο δημόσιος έλεγχος.

Σφοδρή σύγκρουση Γλυφάδας-ΔΕΔΔΗΕ και στο βάθος Ελληνικό

Η σφοδρή κακοκαιρία της Τετάρτης 21 Ιανουαρίου 2026, με ακραίες βροχοπτώσεις που ξεπέρασαν τα 170 mm σε περιοχές της Αττικής, προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές στα νότια προάστια, δύο θανάτους και κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης σε Γλυφάδα και Βάρη-Βούλα-Βουλιαγμένη. Η εγκατάλειψη της μέριμνας του Υμηττού απο την κυβέρνηση και την Περιφέρεια Αττικής πρωτίστως και δευτερευόντως απο τους όμορους Δήμους έχει δημιουργήσει πρόβλημα ανθεκτικότητας, με επίκεντρο τα “αφανή” ρέματα που έχουν καλυφθεί από την αστικοποίηση. Ο Δήμαρχος Γλυφάδας ανέδειξε και μια άλλη διάσταση: την προχειρότητα με την οποία γίνονται έργα υπογειοποίησης της γραμμής του ΔΕΔΔΗΕ για την κάλυψη των αναγκών των νοτίων προαστίων. Η γραμμή Ρ-350 για την οποία γίνεται λόγος, είναι γραμμή κορμού μέσης τάσης. Στον εγκεκριμένο σχεδιασμό ενίσχυσης του δικτύου νοτίων προαστίων, η Ρ-350 εμφανίζεται ως γραμμή τροφοδότησης και εφεδρείας (pdf) του νέου υποσταθμού προκειμένου να εξυπηρετηθούν τα νότια προάστια και οι αυξημένες ανάγκες τους.

Διαβάστε ένα σχόλιο του Κοσμα Αναγνωστόπουλου, ερευνητή συγκοινωνιολόγου του ΕΜΠ και υπεύθυνου του δικτύου CIVITAS στην Ελλάδα για την ιστορία αυτής της καταστροφής: «Μεγάλωσα στην Άνω Γλυφάδα και αγωνιζόμουν με την “Πρωτοβουλία Κατοίκων στα Νότια” για τα κοινά της περιοχής μέχρι και τις πυρκαγιές του 2009 που γεννήθηκε ο πρώτος μου γιος… Η Πρωτοβουλία μας ιδρύθηκε μέσα από τους αγώνες ενάντια στο ΚΥΤ της ΔΕΗ στην Αργυρούπολη λίγο πριν την Ολυμπιάδα. Το ξύλο που φάγαμε από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ ήταν άνευ προηγουμένου. Τελικά υλοποιήθηκε μια εκτεταμένη κακοποίηση του Υμηττού, που σίγουρα δεν συμβάλει στην αντιμετώπιση των πλημμυρών, αλλά συμβάλει στην ηλεκτροδότηση της νέας ανάπτυξης στο Ελληνικό και στην ανέγερση του ουρανοξύστη». Ο ΔΕΔΔΗΕ αρνείται τις κατηγορίες για πλημμελή άσκηση των καθηκόντων του κατά την υπογειοποίηση της γραμμής και προκαλεί το Δήμο Γλυφάδας να πάει στη δικαιοσύνη. Ο Δήμος Γλυφάδας έστειλε εξώδικο με το οποίο ζητάει τις σχετικές μελέτες και εγκρίσεις. Το καλοκαίρι που μας πέρασε το ΥΠΕΝ ενημέρωσε ότι καταρτίζεται αναθεωρημένο Π.Δ. για τη θεσμοθέτηση των ζωνών προστασίας του Υμηττού, ώστε να μπορέσει να ολοκληρωθεί η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης των εγκαταστάσεων του Κ.Υ.Τ. Αργυρούπολης. Ο ΑΔΜΗΕ έχει επισημάνει τη σημασία αυτών των έργων για την ομαλή τροφοδοσία της ΝΑ Αττικής, αλλά και για το λεκανοπέδιο συνολικά, εν μέσω αύξησης των φορτίων στο τοπικό δίκτυο

Πάντως η κακοκαιρία λειτούργησε σαν πραγματικό τεστ για τα αντιπλημμυρικά έργα της LAMDA, που περιλαμβάνουν διευθέτηση του ρέματος Τραχώνων και Ευρυάλης – τα μεγαλύτερα τέτοια έργα στη χώρα σύμφωνα με την ίδια. Τον Νοέμβριο η εταιρεία είπε σε ενημερωτικό βίντεο ότι φροντίζει για τα αντιπλημμυρικά έργα που δεν έχουν γίνει εδώ και δεκαετίες με διευθέτηση των ρεμάτων. Ο Δήμος Ελληνικού-Αργυρούπολης απο την πλευρά του δήλωσε ότι η περιοχή άντεξε, χωρίς να αναφερθούν συμβάντα.

Αντιπλημμυρικά κάνει και ο Δήμος Αλίμου, στον οποίο επίσης δεν καταγράφηκαν σοβαρά προβλήματα, ούτε εντός ούτε εκτος της επένδυσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι η εταιρεία δεν προσέβαλε στην Ειδική Τριμελή Επιτροπή την σιωπηρή απόρριψη από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση της προσφυγής κατά της ομόφωνης απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου Αλίμου, με την οποία έχει απαγορευτεί κάθε εργασία στον υγρότοπο της εκβολής του ρέματος Τραχώνων και γύρω από αυτόν. Αντιθετα, ο εισαγγελέας Περιβάλλοντος ξεκίνησε προκαταρκτική εξέταση για την διερεύνηση του θέματος. Στην περιοχή που γειτνιάζει με την επένδυση δεν σημειώθηκαν προβλήματα από την νεροποντή.

Τεστ ασφάλειας το ατύχημα στο Mall Cosmos της θεσσαλονίκης

Το απόγευμα του Σαββάτου 10 Ιανουαρίου 2026, τμήμα ψευδοροφής σε κατάστημα εστίασης στον χώρο της πολυεστίασης (food court) αποκολλήθηκε και κατέρρευσε, τραυματίζοντας 45χρονη επισκέπτρια, η οποία μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Παπανικολάου. Το περιστατικό σημειώθηκε λίγο πριν τις 19:00, ενώ ο χώρος λειτουργούσε και ήταν γεμάτος κόσμο. Η LAMDA Malls, εταιρεία του ομίλου, εξέδωσε ανακοίνωση, στην οποία περιγράφει το περιστατικό ως μερική αποκόλληση τμήματος ψευδοροφής σε κατάστημα εντός του food court και δηλώνει ότι προχωρά σε όλους τους απαιτούμενους ελέγχους. Τονίζει ότι η ψευδοροφή ανήκει στον μισθωτής, όχι σε κοινόχρηστους χώρους στους οποίους έχει την ευθύνη διαχείρισης. Η Ένωση Εμποροϋπαλλήλων Ν. Θεσσαλονίκης όμως λέει πως ο χώρος είναι ασυντηρητος. Διερευνώνται, παραβίαση οικοδομικών κανόνων και κοινώς επικίνδυνη σωματική βλάβη (όχι απλή σωματική βλάβη), ενώ από την εισαγγελία δόθηκε εντολή για έλεγχο όλων των καταστημάτων εστίασης στο mall.

Νεα θυγατρική facility management

Ίδρυση νέας θυγατρικής με την επωνυμία Lamda Smart Living με κεφάλαιο 24 εκατ. €, ανακοίνωσε η εταιρεία. Η θυγατρική θα αναλάβει υπηρεσίες facility management και διαχείρισης ακινήτων για τα ακίνητα και τις υποδομές του Ελληνικού, από κατοικίες έως εμπορικούς χώρους και αθλητικές εγκαταστάσεις. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στο νέο επιχειρηματικό “DNA” της Lamda — δηλαδή στην επιχειρησιακή ενδυνάμωση και αυτονομία του ομίλου — μειώνοντας την εξάρτηση από τρίτους συνεργάτες και αναδόχους. Στόχος, η ενίσχυση του εσωτερικού κατασκευαστικού μηχανισμού και ο συντονισμός των εργοταξίων του Ελληνικού από την εταιρεία, με στόχο τον έλεγχο κόστους και χρόνων παράδοσης.

LAMDA–Ιατρικό υπογράφουν το Healthcare Park

Η θυγατρική της Lamda, ΕΛΛΗΝΙΚΟ Μ.Α.Ε., και ο Όμιλος Ιατρικού Αθηνών ανακοίνωσαν ότι υπέγραψαν αποκλειστική στρατηγική συμφωνία για τη δημιουργία του Healthcare Park στο The Ellinikon. Το Healthcare Park θα αναπτυχθεί δίπλα στο The Ellinikon Mall με ανωδομή συνολικής επιφάνειας περίπου 6.000 τ.μ. Η LAMDA θα αναλάβει την ανάπτυξη και κατασκευή του έργου, ενώ το ακίνητο θα μισθωθεί στον Όμιλο Ιατρικού Αθηνών για περίοδο 10 ετών, με δυνατότητα παράτασης.

Επενδύσεις στη ριβιέρα

Το The Ellinikon έχει πυροδοτήσει κύμα επενδύσεων εκατοντάδων εκατομμυρίων σε όλη την Αθηναϊκή Ριβιέρα, μεταμορφώνοντας περιοχές που παραδοσιακά λειτουργούσαν ως εξοχικοί προορισμοί ή χώροι αναψυχής, γράφουν τα Παραπολιτικά. Η παραλιακή ζώνη της Αθήνας προσελκύει κεφάλαια σε τουρισμό, αναψυχή, παραθεριστική κατοικία και υποδομές, λέει η εφημερίδα που δημοσίευσε μια λίστα εταιρειών και εκμεταλλεύσεων. Απο τη σκοπιά του δημοσίου συμφέροντος βέβαια αυτά είναι μάλλον ανησυχητικά. Στο Λαγονήσι για παράδειγμα οι κάτοικοι κάνουν περιπολίες προστασίας της παραλίας από την ιδιωτικοποίηση σε συνεργασία με το Δήμο Σαρωνικού.

Ένα σχόλιο για το σημερινό δελτίο

Σε ένα από τα πρώτα δελτία είχαμε γράψει ότι η αγορά αναρωτιέται αν το έργο είναι μεγάλο κατασκευαστικό ή real estate project και ότι αυτό προκαλεί σύγχυση στους επενδυτές. Ένα ερώτημα που έχει ενδιαφέρον από τη σκοπιά του δημοσίου συμφέροντος, προκύπτει από την αναφορά του Οδυσσέα Αθανασίου κατά την ομιλία του στη Νέα Υόρκη, σε τεχνογνωσία που αποκτάται στο Ελληνικό και θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε επόμενα προτζεκτ ανα την επικράτεια ή και στο εξωτερικό, εφόσον δεν υπάρχουν ανάλογα έργα στην Ευρώπη. Η διεθνής βιβλιογραφία καταγράφει ζημιές για τα πολύ μεγάλα κατασκευαστικά έργα (η Ελληνική Ολυμπιάδα φιγουράρει μέσα στα 10 χειρότερα της τελευταίας τριακονταετίας), αλλά θετικά αποτελέσματα για regeneration projects (όπως παρουσιάζεται το Ελληνικό) τα οποία κατά συνθήκη έχουν κοινωνικό αποτύπωμα και χαρακτήρα. Από αυτή τη σκοπιά το Ελληνικό της Λάμδα έχει μια ενδιαφέρουσα υβριδικότητα με συγκεκριμένο ιδεολογικό και πολιτικό φορτίο και πολλά ερωτηματικά τόσο για το ίδιο και τους αγοραστές του, όσο και για τους κατοίκους των γύρω περιοχών, τους πολίτες της Αττικής και την αστική ανάπτυξη από εδώ και πέρα. Η πρόσβαση στην παραλία, το πάρκο και η λειτουργία του, το gentrification, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του έργου, η ένταξη μιας ιδιωτικής πόλης στον αστικό ιστό, οι δημόσιες υποδομές όπως οι συγκοινωνίες, το νερό και το ηλεκτρικό δεν είναι δευτερεύοντα ζητήματα ή εξωτερικότητες κατά την επενδυτική γλώσσα, αλλά σημαντικές παράμετροι τόσο για την κοινωνία, όσο και για την αγορά.

Στήριξε την δημοσιογραφική έρευνα

>>> Μια έρευνα για το Ελληνικό >>> Η έρευνα που ξεκινήσαμε τον Νοέμβριο του 2024 μπαίνει στην τελική της φάση>>> Μετά το κυκλοφοριακό και τα εργατικά ατυχήματα, θα ανοίξουμε το θέμα των δημόσιων υποδομών και υπηρεσιών που απαιτούνται για την ολοκληρωση του, τη λειτουργία του πάρκου και την παραλία >>> Για να ολοκληρωθεί η προσπάθεια, το Νήμα χρειάζεται τους συνδρομητές του, τόσο οικονομικά, όσο και με τις ιδέες και τις προτάσεις τους >>>

Τα προηγούμενα κείμενα του αφιερώματος

#1 Το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο στην Ευρώπη, μια πολυτελής αντιπαροχή;

#2 Λουκάς Τριάντης: Το Ελληνικό θέτει ερωτήματα για τους αδόμητους χώρους σε όλη την Αττική.

#3 Ελληνικό: Ποιος φταίει για τα εργατικά ατυχήματα;

#4 Στα Δικηγορικά της Γλυφάδας δεν ανοίγουν πια παράθυρα

#5: Επιτάχυνση των έργων, αλλά τα ερωτήματα παραμένουν

#6: Εργαζόμενοι και περιβάλλον πληρώνουν τις καθυστερήσεις της επένδυσης

#7: Τα πηγάδια ξερνάνε πετρέλαιο

#8: Τα ανοιχτά μέτωπα με τους κατοίκους των γύρω περιοχών

#9: Μαγική εικόνα

#10: Ποιος θα δώσει λύση στο κυκλοφοριακό πρόβλημα στα νότια;

#11: Αγώνας ταχύτητας μεταξύ κατοίκων και εταιρειών για το περιβάλλον

#12: Οι χρυσοφόρες εστίες

#13: Πρώτη περιβαλλοντική νίκη του Αλίμου για το ρέμα Τραχώνων

#14: Ντουμπάι της Μεσογείου στα εργασιακά

Όπως είχαμε προαναγγείλει, εκκρεμούσε το αφιέρωμα στον Εξωραϊστικό, Περιβαλλοντικό και Πολιτιστικό Σύλλογο κατοίκων του παλαιού Αλίμου, “Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος”. Με την κινητοποίηση και τις νομικές τους ενέργειες, τα μέλη του συλλόγου άνοιξαν το δρόμο για τη διάσωση ενός προστατευόμενου υγρότοπου. Η μακρά ιστορία του Συλλόγου στο τελευταίο τμήμα της πρωτεύουσας που ήταν εκτός σχεδίου όμως αντανακλά και αναδεικνύει τα προβλήματα που διαχρονικά δημιούργησε ή άφησε να διογκωθούν η διοίκηση και τώρα εντείνει πολύ περισσότερο η φιλοσοφία που εισάγεται με το έργο της Lamda Development στο πρώην αεροδρόμιο.

Αναδημοσίευση από την έντυπη Εφημερίδα των Συντακτών, 23 Δεκεμβρίου 2025

Τον περασμένο Μάρτιο, η κυρία Βασιλική Κοιλάκου, κάτοικος του παλαιού Αλίμου, που συνορεύει με την επένδυση του Ελληνικού, πέρασε τη διάβαση της Ποσειδώνος για να πάει στο λιμανάκι των ερασιτεχνών αλιέων, όπως έκανε τα περισσότερα απογεύματα. Η κ. Κοιλάκου είναι πρόεδρος του Εξωραϊστικού και Περιβαλλοντικού Συλλόγου «Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος». Ετσι, όταν αντίκρισε τους εργάτες της Lamda Development να κάνουν εργασίες περίφραξης και να τοποθετούν λαμαρίνες στις όχθες του ρέματος, σήμανε «συναγερμό».

Τα τηλέφωνα και οι αναρτήσεις στο Facebook πήραν φωτιά, με τους γείτονες να ρωτούν τι συμβαίνει. Ο σύλλογος αριθμεί 450 μέλη, κυρίως παλαιούς κατοίκους, και έτσι γρήγορα οργανώθηκε η πρώτη συγκέντρωση και αμέσως μετά η φύλαξη του χώρου και η παρακολούθηση των εργασιών. Αλλα μέλη του Δ.Σ. του συλλόγου, όπως ο δικηγόρος Κώστας Βαϊνανίδης, επίσης κάτοικος της γειτονιάς, ξεκίνησαν να ερευνούν το θέμα.

Ο κ. Βαϊνανίδης διαπίστωσε ότι με το προεδρικό διάταγμα του 2018 που ενέκρινε τα σχέδια που είχαν εκπονηθεί για την επένδυση της Lamda Development, είχε οριοθετηθεί και η κοίτη του ρέματος Τραχώνων. Προβλεπόταν να εκτραπεί μέσα στη φυσική δημοτική παραλία των Λουτρών Αλίμου η εκβολή του από τη σημερινή της θέση και να δημιουργηθεί ένας λιμενοβραχίονας περίπου 80 μέτρων μέσα στον όρμο των λουτρών. Εκεί όπου οι κάτοικοι της περιοχής κολυμπούσαν «από παιδιά», όπως μας είπαν. Το αποτέλεσμα θα ήταν να αλλοιωθεί μέχρι καταστροφής ο χαρακτήρας της παραλίας. «Ακόμη χειρότερο για μένα ήταν ότι η εκτροπή των εκβολών θα είχε ως αποτέλεσμα να καταστραφεί ο προστατευόμενος αστικός, παράκτιος υγρότοπος των σημερινών εκβολών, τεράστιας περιβαλλοντικής αξίας», λέει ο κ. Βαϊνανίδης.Σπάνια είδη

Οσο απίστευτο και αν ακούγεται, το «Παράκτιο Ελος Λουτρών Αλίμου» είναι ο τόπος ενός σπάνιου είδους ψαριού - χελιού που καταγράφεται στους διεθνείς καταλόγους προστατευόμενων ειδών που κινδυνεύουν να εξαφανιστούν. Στα δύο λεπτά από την πολύβουη Ποσειδώνος έχουν καταγραφεί 158 είδη σπάνιων πτηνών, έχουν παρατηρηθεί θηλαστικά, όπως αλεπού, σκαντζόχοιρος αλλά και χελώνες και μεσογειακή φώκια. «Οι άνθρωποι της γειτονιάς έκλαιγαν όταν έμαθαν τι σχεδίαζαν να κάνουν», αναφέρει ο κ. Βαϊνανίδης.

Η ενημέρωση που είχαν από την εταιρεία οι κάτοικοι της περιοχής –πολλοί από τους οποίους, πρέπει να σημειωθεί, δεν ήταν κατά της επένδυσης– αλλά ακόμα περισσότερο οι προσδοκίες τους δεν είχαν σχέση με αυτό που έβλεπαν να υλοποιείται. «Μιλούσαν για “διευθέτηση εκβολών” και “εμπλουτισμό της παραλίας”, οπότε δεν γινόταν αντιληπτό ότι οι εκβολές θα πάνε αλλού ούτε αναφερόταν κάπου ότι υπήρχε υγρότοπος στις σημερινές εκβολές, ο οποίος θα καταστραφεί», εξηγεί ο κ. Βαϊνανίδης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, σε κανένα έγγραφο, σχεδιάγραμμα ή περιβαλλοντική μελέτη πριν ή μετά την έκδοση του προεδρικού διατάγματος του 2018 δεν αναφερόταν η ύπαρξη του προστατευόμενου υγρότοπου, και επομένως δεν υπάρχει μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τη σχεδιαζόμενη καταστροφή του. Η μοναδική υπόνοια βρισκόταν στην ακτομηχανική μελέτη που συντάχθηκε μετά την έκδοση του προεδρικού διατάγματος του 2018, όπου και προέκυπτε εμμέσως ότι ο χώρος των σημερινών εκβολών, όπου βρίσκεται το κέντρο του υγρότοπου, θα αποξηραινόταν καλυπτόμενος με άμμο και χαλίκι από λατομεία.

Στη στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων που συνόδευε το προεδρικό διάταγμα του 2018 υπήρχε χάρτης που έδειχνε ότι το ρέμα έπαιρνε στροφή μέσα στη δημοτική παραλία του Αλίμου. Κατά τον κ. Βαϊνανίδη, διέφυγε την προσοχή όλων, ακόμα και του Συμβουλίου της Επικρατείας, ότι αυτό θα είχε αποτέλεσμα να καταστραφεί ένας προστατευόμενος υγρότοπος.

Ο σύλλογος απευθύνθηκε στο δημοτικό συμβούλιο και στους πολιτικούς εκπροσώπους της περιοχής, αλλά αντιμετώπισε επιφυλακτικότητα. Η γενική αίσθηση ήταν πως είχε παγιωθεί η κατάσταση με την πάροδο τόσων ετών από την έκδοση του προεδρικού διατάγματος και δεν υπήρχε τρόπος να ανατραπεί, αφού όλες οι προθεσμίες προσβολής του είχαν περάσει. «Μας έλεγαν “τώρα το θυμηθήκατε; Τόσα χρόνια τι κάνατε; Ολα είναι τελειωμένα”», θυμάται η κ. Κοιλάκου. Ομως τα μέλη του συλλόγου που τώρα συνειδητοποιούν τι συνέβαινε δεν ήταν διατεθειμένα να παρατήσουν την υπόθεση.

Μια πόλη υπό διαμόρφωση

Είναι Δευτέρα βράδυ και βρισκόμαστε στον παιδικό σταθμό της περιοχής, κυριολεκτικά δίπλα στον φράχτη της επένδυσης και στη γειτονιά Little Athens, μια μεικτή περιοχή κατοικίας και εμπορικών χρήσεων που υψώνεται δίπλα στον παλαιό Αλιμο. Ο παιδικός σταθμός έχει παραχωρηθεί από τον δήμο στον σύλλογο, προκειμένου να γίνονται εκεί οι συναντήσεις και οι συνεστιάσεις του· είναι το κέντρο της κοινότητας.

Οταν επισκέφθηκα για πρώτη φορά την περιοχή πριν από αρκετούς μήνες, γερανοί περνούσαν πάνω από τις χαμηλές στέγες των κατοικιών και οι εργασίες εκσκαφής δονούσαν το έδαφος, τρομάζοντας τα παιδιά στο προαύλιο. Ηταν όμως μια προσωρινή συνθήκη. Η κ. Κοιλάκου με είχε ξεναγήσει σε ένα περιβάλλον το οποίο άλλαζε και αλλάζει ακόμα ραγδαία.

Μέσα από τον φράχτη που βρίσκεται ακριβώς δίπλα στη μονοκατοικία της, τα κτίρια της επένδυσης σήκωναν ισόγειο στα δέκα μέτρα πάνω από το έδαφος. Μόλις ένα ή δύο οικοδομικά τετράγωνα παρακάτω, οκταώροφες πολυκατοικίες στέκουν ακόμα μισοτελειωμένες, καθώς ο ΝΟΚ που τους έδινε μπόνους σε ύψος κατέπεσε στο ΣτΕ, μετά από προσφυγή του Δήμου Αλίμου. Οι κάτοικοι του παλαιού Αλίμου, με τις παλιές μονοκατοικίες με ειδικό καθεστώς λόγω εγγύτητας στο παλιό αεροδρόμιο, βλέπουν την περιοχή τους να αλλάζει βίαια και χαοτικά. Δεν είναι η πρώτη φορά.

«Ο σύλλογος ιδρύθηκε το 1998, λίγο πριν από το κλείσιμο του αεροδρομίου και τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ηταν υποβαθμισμένη και αραιοκατοικημένη η γειτονιά μας λόγω της λεωφόρου και του αεροδρομίου, αποκομμένη, καθώς δεν μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε τις υποδομές στο κέντρο του δήμου. Πολλοί από εμάς κατοικούσαμε εδώ και εργαζόμασταν στο αεροδρόμιο», θυμάται η κ. Κοιλάκου.

Πολεοδομικά καθεστώτα

Η περιοχή, που ξεκινάει από την Αργυρούπολη και φτάνει ώς την παραλία, εντάχθηκε στο σχέδιο πόλης μόλις το 1995. Ενα προεδρικό διάταγμα του 1987, ακόμη σε ισχύ, προβλέπει για την περιοχή ύψος κτιρίων μέχρι τα 8,5 μέτρα. Για την ακρίβεια, από τη λεωφόρο μέχρι την παραλία ισχύουν διαφορετικά πολεοδομικά καθεστώτα. Το πρώτο τετράγωνο από την παραλία έχει συντελεστή δόμησης 1,4, ενώ το αμέσως επόμενο έχει συντελεστή 0,8. Στα σύνορα της επένδυσης υπάρχουν κτίρια με συντελεστή δόμησης 0,8 που επιτρέπει σημαντική κάλυψη οικοπέδου, αλλά το ύψος παραμένει περιορισμένο. Σε αυτόν τον πολεοδομικό ιστό προστέθηκε το Ellinikon, με ειδικό πολεοδομικό σχέδιο που επιτρέπει εξαιρέσεις, όπως η ανύψωση του εδάφους στα 10 μέτρα για κτίρια ειδικής αρχιτεκτονικής σχεδίασης γύρω από το πάρκο, ύψους 50 μέτρων κ.ά.

Οταν ψηφίστηκε ο νέος ΝΟΚ, ο σύλλογος κάλεσε μηχανικούς της περιοχής για ενημέρωση. «Μας είπαν ότι αλλαγή συντελεστή είναι σχεδόν αδύνατη. Το μόνο που θα μπορούσε να γίνει είναι να ζητηθεί μείωση της κάλυψης, ώστε να δοθεί επιπλέον όροφος και να φτάσουμε στα 13 μέτρα ύψος. Αυτό όμως δημιουργεί ζήτημα ισονομίας. Πρόκειται για αδικία», λέει η κ. Κοιλάκου. Ο σύλλογος διχάστηκε, καθώς κάποια μέλη του είχαν χτίσει και δεν ήθελαν τώρα δίπλα τους να ανεγερθούν και άλλες πολυκατοικίες. Προκειμένου να αντιμετωπίσει το αλαλούμ που δημιουργούνταν στην περιοχή του και τις εντάσεις που γεννούσε, ο δήμαρχος Αλίμου, Ανδρέας Κονδύλης, κινήθηκε κατά του νέου ΝΟΚ, τον οποίο κατάφερε να σταματήσει στο ΣτΕ.

To πρόβλημα πρόκειται να διευθετηθεί με το τοπικό πολεοδομικό σχέδιο που θα εκπονηθεί και για το οποίο οι σύλλογοι της περιοχής έχουν καταθέσει τις προτάσεις τους. «Οι γύρω δήμοι (Αγιος Δημήτριος, Γλυφάδα) έχουν ήδη εκπονήσει τοπικά πολεοδομικά και έχουν κάνει διαβουλεύσεις. Εμείς πού βρισκόμαστε;», λέει η Ειρήνη Μιχαηλίδου, μέλος του Δ.Σ. του συλλόγου.

Το πολεοδομικό καθεστώς του Ellinikon βρίσκεται στη ρίζα των προβληματισμών που διατυπώνονται συχνά, όπως είναι το προνομιακό ύψος των κτιρίων, η πρόσβαση στην παραλία και το μητροπολιτικό πάρκο που πρόκειται να δημιουργηθεί στο κέντρο της επένδυσης. Στους κατοίκους του παλαιού Αλίμου που ήλπιζαν να αποκτήσουν άνοιγμα προς το πάρκο και τις υποδομές της νέας πόλης ενέτεινε τελικά την αίσθηση της απομόνωσης.

Αγωνιστές

Ο σύλλογος όμως είναι μαθημένος πια να αγωνίζεται για τη γειτονιά. Ο παλαιός Αλιμος παίζει στα δελτία ειδήσεων κάθε χειμώνα, με πλημμύρες λόγω έλλειψης φρεατίων και αγωγών. Επί πέντε χρόνια ο σύλλογος αγωνιζόταν να πείσει την περιφέρεια να χρηματοδοτήσει ένα αντιπλημμυρικό έργο προκειμένου να σταματήσει να πλημμυρίζει, και τελικά τα κατάφερε με τη βοήθεια και του δήμου.

Πριν από αυτό, έδωσε αγώνα και κατάφερε να ακυρώσει τη δημιουργία ενός μεγάλου υποσταθμού παροχής ηλεκτρικού ρεύματος που είχε χωροθετηθεί μέσα σε παιδική χαρά της γειτονιάς, ελλείψει ελεύθερων χώρων. Η περιοχή ακόμα αντιμετωπίζει πρόβλημα που αναμένεται να αντιμετωπιστεί με δημιουργία μεγάλου υποσταθμού στον Υμηττό πλέον, γεγονός που επίσης με τη σειρά του δημιουργεί προβλήματα με τους όμορους δήμους.

Και ο σταθμός μεταφόρτωσης απορριμμάτων λειτουργεί παράτυπα, χωρίς τις σωστές προδιαγραφές, συνορεύοντας με σπίτια της περιοχής, ενώ όλοι περιμένουν μια συνολική λύση στο πρόβλημα. Η αρχική πρόταση να γίνει εντός της επένδυσης δεν έγινε δεκτή από τη Λάμδα Α.Ε. κι έτσι το θέμα παραμένει σε εκκρεμότητα.

Ο «Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος» καταφέρνει και κρατάει ζωντανό τον κοινωνικό δεσμό των κατοίκων του παλαιού Αλίμου, παρά τον μετασχηματισμό που υφίσταται η περιοχή και την απογοήτευση, που είναι πάντα η πρώτη αντίδραση όταν πρέπει να αντιμετωπιστούν μεγάλα και ισχυρά συμφέροντα.

Μετά την πρώτη κινητοποίηση για το ρέμα Τραχώνων, ήρθε ξανά η αμφιβολία και η ηττοπάθεια ότι ούτε ο δήμος ούτε οι κάτοικοι θα μπορούν να τα βάλουν με την ΕΤΑΔ, στην οποία ανήκει ο χώρος, ή με τη Λάμδα Α.Ε. Αυτό άλλαξε όταν ο κ. Βαϊνανίδης διαπίστωσε ότι με νόμο που ψηφίστηκε το 2011, υπεύθυνοι «για τη φύλαξη» των μικρών «παράκτιων υγροτόπων» κάτω των 80 στρεμμάτων (όπως ο συγκεκριμένος) είναι οι οικείες τοπικές αρχές.

Το Δ.Σ. του Συλλόγου ενημέρωσε τον Δήμο Αλίμου, που αντέδρασε αστραπιαία. Μέσα σε λίγες μέρες, με τη γνωμοδότηση του κ. Βαϊνανίδη, το δημοτικό συμβούλιο εξέδωσε ομόφωνη απόφαση απαγόρευσης εργασιών μέσα και γύρω από τον υγρότοπο, που θα μπορούσαν να έχουν ως αποτέλεσμα την ξήρανσή του! Αυτό οδήγησε σε προσφυγή της Λάμδα στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής κατά της απόφασης του δημοτικού συμβουλίου. Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση απορρίπτοντάς την, άνοιξε τον δρόμο στη συντήρηση, στην ανάπλαση και στη βελτίωση του υγροτόπου από τον Δήμο Αλίμου, όπως προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία.

Ωστόσο, η ειλικρινής μου απορία στη συνάντηση με τον σύλλογο στον παιδικό σταθμό ήταν για ποιο λόγο να αντισταθεί η τοπική κοινωνία, αφού οι ανακοινώσεις της εταιρείας μιλάνε για αντιπλημμυρικά έργα και διευθέτηση του χώρου. «Υπάρχουν δύο λόγοι», μου απάντησε ο κ. Βαϊνανίδης. «Οταν οι επιστήμονες λένε ότι υπάρχει προστατευόμενος υγρότοπος με διεθνώς προστατευόμενο είδος, δεν μπορούμε να αδιαφορήσουμε βλέποντάς τον να καταστρέφεται. Η αντιπλημμυρική προστασία θα ήταν πιο αποτελεσματική, διαπλατύνοντας τις σημερινές εκβολές εκεί που βρίσκονται σήμερα, διατηρώντας και βελτιώνοντας τον υγρότοπο, σύμφωνα με τους ειδικούς επιστήμονες», συνεχίζει. Ο «Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος» άνοιξε τον δρόμο με τη δράση του για την αξιοποίηση και την ανάδειξή του.

«Ο δεύτερος λόγος είναι προσωπικός και συλλογικός. Η παραλία αυτή υπάρχει αιώνες. Εμείς μεγαλώσαμε εκεί. Η περιοχή μας έχει μια ιδιαιτερότητα: έχουμε μείνει ακόμα γειτονιά. Δεν έχουμε πλατείες. Ολη μας η ζωή ήταν εκεί. Κάθε απόγευμα μαζευόταν εκεί όλη η γειτονιά», λέει η κ. Κοιλάκου και συμπληρώνει: «Οταν κινητοποιείται ο κόσμος, πάντα υπάρχει κάποιο αποτέλεσμα».

Στήριξε την δημοσιογραφική έρευνα

Τα προηγούμενα κείμενα του αφιερώματος

#1 Το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο στην Ευρώπη, μια πολυτελής αντιπαροχή;

#2 Λουκάς Τριάντης: Το Ελληνικό θέτει ερωτήματα για τους αδόμητους χώρους σε όλη την Αττική.

#3 Ελληνικό: Ποιος φταίει για τα εργατικά ατυχήματα;

#4 Στα Δικηγορικά της Γλυφάδας δεν ανοίγουν πια παράθυρα

#5: Επιτάχυνση των έργων, αλλά τα ερωτήματα παραμένουν

#6: Εργαζόμενοι και περιβάλλον πληρώνουν τις καθυστερήσεις της επένδυσης

#7: Τα πηγάδια ξερνάνε πετρέλαιο

#8: Τα ανοιχτά μέτωπα με τους κατοίκους των γύρω περιοχών

#9: Μαγική εικόνα

#10: Ποιος θα δώσει λύση στο κυκλοφοριακό πρόβλημα στα νότια;

#11: Αγώνας ταχύτητας μεταξύ κατοίκων και εταιρειών για το περιβάλλον

#12: Οι χρυσοφόρες εστίες

#13: Πρώτη περιβαλλοντική νίκη του Αλίμου για το ρέμα Τραχώνων

#14: Ντουμπάι της Μεσογείου στα εργασιακά

Το σημερινό δελτίο θα ήταν αφιερωμένο στον Εξωραϊστικό, Πολιτιστικό και Περιβαλλοντικό Σύλλογο πολιτών «Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος», αν δεν είχε μεσολαβήσει το εργατικό δυστύχημα. Πρόκειται για το Σύλλογο πολιτών που πρωταγωνίστησε κινηματικά και νομικά προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος για τη σωτηρία του ρέματος Τραχώνων και ίσως και άλλων ρεμάτων σε όλη τη χώρα. Ιδρύθηκε το 1998 και έκτοτε κρατάει σταθερά ζωντανό τον κοινωνικό δεσμό των κατοίκων του παλαιού Αλίμου, παρά τον μετασχηματισμό που υφίσταται η γειτονιά λόγω γειτνίασης παλαιότερα με το αεροδρόμιο και τώρα με την επένδυση του Ελληνικού. Είναι δύσκολο να το πιστέψει κανείς, αλλά στο λιμα…

Read more

Σε αναγνώριση της δικαιοδοσίας του Δήμου Αλίμου στο ρέμα των Τραχώνων ως προστατευομένου υγρότοπου, προχώρησε σήμερα, με απόφαση της, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής, μπλοκάροντας τα έργα της Lamda Development στο σημείο. Μετά τα αλλεπάληλα ρεπορτάζ που δημοσιεύτηκαν το καλοκαίρι σχετικά με την εκτροπή του ρέματος Τραχώνων στην δημοτική παραλία του Αλίμου και την αντίδραση του Συλλόγου των κατοίκων της περιοχής «Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος», το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης είχε εκδώσει ομόφωνη απόφαση με την οποία απαγόρευε οποιαδήποτε εργασία εντός και περιξ του ρέματος. Η εταιρεία προσέφυγε στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση κατά της απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου, επικαλούμενη το Προεδρικό Διάταγμα του 2018 και τη Στρα…

Read more

Δεχτήκαμε κάποιες καταγγελίες για παρενοχλήσεις πολιτών που διαμαρτύρονται, από εργολάβους στην πλευρά της Γλυφάδας και σας τις μεταφέρουμε με επιφύλαξη. Φαίνεται πως είναι περιορισμένες καθώς η ένταση των κοινωνικών και πολιτικών αντιδράσεων είναι τόσο χαμηλή που δεν προμηνύει ανατροπές, ακόμα και αν εκδοθούν θετικές περιβαλλοντικές αποφάσεις από το ΣτΕ. Όπως γράψαμε στο προηγούμενο δελτίο για την κατάθεση της τελευταίας αίτησης ακύρωσης στο ΣτΕ, η μεν, κυβέρνηση παρακωλύει το δημόσιο έλεγχο, ενώ η Lamda Development και οι συνεργάτες της επιταχύνουν τη δημιουργία τετελεσμένων αποκρύπτωντας εν μέρει τα σχέδια τους. Μέχρι σήμερα έχουν κατατεθεί τρεις αιτήσεις ακύρωσης στο ΣτΕ συνολικά, δύο από τους Δήμους Αλίμου-Γλυφάδας και μία από πολίτες των γύρ…

Read more

• ενημερωτικά δελτία σε τακτικά χρονικά διαστήματα για όλες τις εξελίξεις με links και πηγές

• πρωτότυπα ρεπορτάζ και σχόλια για τις προεκτάσεις τους

• συμμετοχή στον σχεδιασμό και την υλοποίηση της έρευνας

Στήριξε την δημοσιογραφική έρευνα

Στο Ελληνικό διαμορφώνονται οι νέοι όροι διαχείρισης του χώρου σε όλα τα επίπεδα (δημόσιο, ιδιωτικό, κατασκευές, δημόσια λειτουργία). Παράγουμε ένα ολοκληρωμένο δημοσιογραφικό αρχείο για τον έλεγχο & την κατανόηση του.

Read more

Στο έντονα φιλοκυβερνητικό φόρουμ, ένας CEO, αφού εξήγησε ότι το φιλεπενδυτικό πνεύμα της κυβέρνησης δεν είναι ακόμα αρκετά ριζοσπαστικό για την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, αναρωτήθηκε: Πώς είναι δυνα…

Read more

***Μπορείτε να διαβάσετε το ρεπορτάζ στην Εφημερίδα των Συντακτών. Σε αυτή την εκδοσή συνοδεύεται απο 15 πηγές και τα επίσημα στοιχεία της Περιφέρειας Αττικής, ανανεωμένα και συμπληρωμένα.

Στηρίξτε τη δημοσιογραφική έρευνα

Read more

Εχουμε επανειλημμένα επισημάνει την άρνηση απόδοσης δεδομένων από την πλευρά του ΥΠΕΝ και των εταιρειών, όπως για παράδειγμα την έκθεση περιβαλλοντικών επιπτώσεων του 2024. Στο εξαιρετικό ρεπορτάζ του Άρη Χατζηγεωργίου στην «Εφημερίδα των Συντακτών» διαβάσαμε ότι τον Μάιο εκδόθηκε διορθωμένη απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΕΠΟ), η οποία θίγει θέματα όχλησης τα οποία επισημάναμε στο

Read more

Το παρόν κείμενο δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών το Σάββατο 9/8:

Mέχρι σήμερα υπάρχει η διάχυτη εντύπωση ότι το The Ellinikon, το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο στη χώρα και στην Ευρώπη, χαίρει καθολικής αποδοχής. Σε αυτό συντελεί το γεγονός ότι η Lamda Development εκπονεί ένα μεγάλο πρόγραμμα επικοινωνίας, το οποίο περιλαμβάνει μακέτες 3D, βίντεο με drone από όλες τις φάσεις του έργου και ακριβές παραγωγές.

Το ίδιο συμβαίνει και με τη διοίκηση, η οποία με πράξεις ή παραλείψεις έχει εδραιώσει ένα καθεστώς εύνοιας για την επένδυση σε όλα τα επίπεδα (υπουργείο Περιβάλλοντος, υπουργείο Εσωτερικών, ακόμα και η Αρχαιολογική Υπηρεσία). Ωστόσο, τον τελευταίο χρόνο πληθαίνουν οι φωνές που διαμαρτύρονται για περιβαλλοντικά και διοικητικά ζητήματα. Οι Δήμοι της Γλυφάδας και του Αλίμου έχουν καταθέσει δύο έως σήμερα αιτήσεις ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας για αλλαγές στην πολεοδόμηση του καζίνου και της παραλίας στα όρια της Γλυφάδας. Πρόσφατα 1.000 φορείς και κάτοικοι των γύρω περιοχών κατέφυγαν στη Δικαιοσύνη με εξώδικο απαιτώντας από την εταιρεία να τηρήσει την περιβαλλοντική νομοθεσία, είτε αυτό αφορά τις χωματουργικές εργασίες, όπως για παράδειγμα με σκέπασμα των καμιονιών που μπαινοβγαίνουν στον χώρο, ή την ηχορύπανση κ.ά.

Η εταιρεία εξέδωσε εξώδικη απάντηση, την οποία μοίρασε και με φυλλάδιο στους όμορους δήμους. Κάνει λόγο για 40 ενεργά εργοτάξια με 2.500 εργάτες και 18 κατασκευαστικές εταιρείες, εννοώντας πως η όχληση είναι αναπόφευκτη. Η Lamda Development επικαλείται ακόμα ενημέρωση των δημοτικών συμβουλίων των τριών δήμων και επαναλαμβάνει τη λίστα μέτρων που λαμβάνει, όπως ρίψεις νερού, καθημερινές μετρήσεις ρύπανσης του αέρα και του θαλάσσιου περιβάλλοντος και υποβολή των σχετικών στοιχείων στη Διεύθυνση Αδειοδοτήσεων του υπουργείου Περιβάλλοντος.

Ομως τα στοιχεία αυτά αμφισβητούνται. Χαρακτηριστική είναι η αδράνεια στην εκτεταμένη ρύπανση των υπόγειων υδάτων με πετρελαϊκούς υδρογονάνθρακες, όπως φάνηκε με τα πρόσφατα περιστατικά στο Κάτω Ελληνικό. Η απουσία ουσιαστικού κρατικού ελέγχου και η καθυστέρηση στην αποκατάσταση -από το κλείσιμο του αεροδρομίου μέχρι σήμερα- θέτουν σε κίνδυνο το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.

Η μετατροπή του πολύπλοκου έργου από κατασκευαστικό σε Real Estate έχει ενσπείρει την αμφιβολία τόσο στην αγορά, όσο και στους περιοίκους που βλέπουν να «πολεοδομείται» άναρχα ένα μεγάλο οικόπεδο που τεμαχίζεται κάθε μέρα. Οπως μας είπε ένας κάτοικος του Κάτω Ελληνικού, ακόμα και αν αυξηθούν οι αξίες της γης, είναι σαν να καλούνται οι κάτοικοι να αποχωρήσουν. «Αλλά να πάμε πού;».

Μέχρι πρότινος ο συντονισμός των κινήσεων πολιτών οργανωνόταν μέσω ενός δικτύου κινητών τηλεφώνων στην εφαρμογή Viber. Τώρα όμως δήμοι και κάτοικοι προσανατολίζονται στη δημιουργία ενός παρατηρητηρίου, το οποίο θα επιτρέψει στους κατοίκους των γύρω περιοχών να ασκήσουν έλεγχο υπέρ του δημοσίου συμφέροντος.

Ζώντας έξω από τα τείχη μιας καστροπολιτείας

Πάνω στους δυο γερανούς που υψώνονται δεκάδες μέτρα πάνω από τη γωνιακή μονοκατοικία της κ. Βασιλικής Κοιλάκου, μέλους του τοπικού Συλλόγου Κατοίκων «Θουκυδίδης ο Αλιμούσιος» στον Παλιό Αλιμο, κυματίζουν δύο γαλανόλευκες. Δεν την καθησυχάζει καθόλου αυτό όταν προσέχει τα παιδιά που παίζουν στην αυλή της και τον παιδικό σταθμό στην επόμενη γωνία που συνορεύει με το εργοτάξιο, ενώ από πάνω μεταφέρονται οικοδομικά υλικά. Λέει πως οι δονήσεις είναι συνεχείς, «δεν λένε να σταματήσουν εδώ και δύο χρόνια». Η σφοδρότητα της αλλαγής που έχει υποστεί η γειτονιά αποτυπώνεται στα κομμένα μέλη των δέντρων που στέκονται μετέωρα ανάμεσα στον φράχτη και τις λαμαρίνες του εργοταξίου.

Η γειτονιά του Παλιού Αλίμου με τις μονοκατοικίες, που συνορεύει με την επένδυση της Lamda Development στο Ελληνικό, υπαγόταν σε ειδικό καθεστώς που δεν επέτρεπε την ανέγερση ψηλών κτιρίων λόγω της γειτνίασης με το παλιό αεροδρόμιο. Σήμερα ο οικοδομικός οργασμός που βλέπει κανείς σε λίγα μόλις οικοδομικά τετράγωνα φαίνεται παράλογος. Στην πλευρά προς τη θάλασσα στέκουν μισοτελειωμένες οκταώροφες οικοδομές που έκαναν χρήση του μπόνους που τους έδινε ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός προτού ο Δήμος Αλίμου τον προσβάλει στο ΣτΕ. Οσες οικοδομές δεν πρόλαβαν να υπερβούν τους περιορισμούς του κανονισμού που ισχύουν μετά την ακύρωση του νέου ΝΟΚ, θα πρέπει τώρα να περιμένουν την εκπόνηση του τοπικού πολεοδομικού σχεδίου που θα τους δώσει (ή θα τους αφαιρέσει) τη δυνατότητα να ολοκληρωθούν.

Από την άλλη πλευρά του φράχτη, το ειδικό καθεστώς της επένδυσης δίνει κατ’ εξαίρεση τα μπόνους και όλες τις πρόνοιες του ακυρωμένου ΝΟΚ καθώς και τη δυνατότητα ανύψωσης της τελικής στάθμης του εδάφους και αφετηρίας μέτρησης του ύψους των κτιρίων στα δέκα μέτρα, με αποτέλεσμα οι κάτοικοι να βλέπουν τα υπόγεια του Little Athens να ορθώνονται ψηλότερα από τις μονοκατοικίες τους.

Είναι μία από τις λεπτομέρειες που δεν φαίνονται στις πράσινες μακέτες της «πόλης μέσα στην πόλη», όπως διαφημίζεται το έργο. Οτι θα υψωθεί σαν καστροπολιτεία πάνω από τα περισσότερα κτίσματα των γύρω περιοχών.

«Εχουμε κάνει πολλές προτάσεις από το 2015 έως και σήμερα, όμως σχεδόν καμία από αυτές δεν έχει ληφθεί υπόψη» λέει ο δήμαρχος Αλίμου, Ανδρέας Κονδύλης, όταν τον ρωτάμε σχετικά. «Για παράδειγμα, θα μπορούσαν να υπάρχουν “ζώνες μετάβασης” ανάμεσα στην παλιά και τη νέα γειτονιά, ώστε να μην έχουμε δίπλα δίπλα δύο τελείως διαφορετικές πολεοδομικές ενότητες, παράταιρες μεταξύ τους, αλλά να μεσολαβεί μία “ενδιάμεση” μορφή γειτονιάς. Ελπίζω οι χώροι πρασίνου, εάν και όταν δημιουργηθούν, να ανακουφίσουν κάπως αυτήν την “παραφωνία”».

Περικυκλωμένοι στο Κάτω Ελληνικό

Τα ειδυλλιακά πράσινα στενάκια της αστικής γειτονιάς του Κάτω Ελληνικού, που είναι μακριά από τον υπόλοιπο Δήμο Ελληνικού, μοιάζουν στους κατοίκους τους πολιορκούμενα. «Μιλάμε για τεράστιους όγκους σκόνης από όλες τις κατευθύνσεις. Οι άνθρωποι που δουλεύουν απέναντι από την Ποσειδώνος δεν έχουν πάρκινγκ και έρχονται να παρκάρουν στον παράδρομο και στα στενά. Είναι αδύνατο να κυκλοφορήσεις πια στην περιοχή».

Είναι Παρασκευή βράδυ, αρχές Ιουνίου, και η Ελεάννα Θεοφανίδου, πρόεδρος του Εξωραϊστικού Πολιτιστικού Συλλόγου κατοίκων Κάτω Ελληνικού, με υποδέχεται μαζί με περίπου δεκαπέντε μέλη του συλλόγου στην πλατεία της περιοχής που βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο της. Κάθονται γύρω από ένα μεγάλο πλαστικό τραπέζι με αναψυκτικά από τα σπίτια τους, σε μια καταπράσινη έκταση για την οποία δηλώνουν περήφανα ότι έφτιαξαν μόνοι τους.

Το Κάτω Ελληνικό (η περιοχή) έχει καθεστώς αμιγούς κατοικίας από το 1993 με συντελεστή δόμησης 0,7 και ύψη έως 14 μέτρα. «Στην ευρύτερη περιοχή γύρω από το έργο, στον Αλιμο, τη Γλυφάδα και το Ελληνικό, το συνηθισμένο ύψος των κτιρίων είναι 14 έως 17,25 μέτρα (4-5 όροφοι), δηλαδή συντελεστές δόμησης από 0,7 έως 1,0. Τα πιο ψηλά κτίρια που επιτρέπονται στη χώρα είναι έως 32 μέτρα και αυτό σε περιοχές με πυκνή δόμηση, συνήθως σε κεντρικές περιοχές» εξηγεί ο Φαίδων Γεωργιάδης, πολεοδόμος που γνωρίζει καλά την περιοχή.Τα κτίρια των 50 και πλέον μέτρων παρουσιάστηκαν ως τοπόσημα, δηλαδή ως κτίρια ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής αξίας, «φιλικά προς το περιβάλλον».

Υλοποιούν μιαν αντίληψη που έχει εδραιωθεί στην κυβέρνηση ότι με τη δόμηση καθ’ ύψος μειώνεται το κτιριακό αποτύπωμα στο έδαφος, το βρόχινο νερό διεισδύει και εμπλουτίζεται ο υδροφόρος ορίζοντας με αποτέλεσμα να αυξάνονται σημαντικά οι επιφάνειες πρασίνου. «Δεν είναι όμως έτσι πραγματικά, αφού τα κτίρια που εντέλει σχεδιάζονται και χτίζονται είναι μεν σχετικά λεπτά και ψηλά αλλά στη βάση τους ιδιαίτερα “χοντρά”, καθώς είτε φιλοξενούν άλλες λειτουργίες είτε προβλέπονται εκτεταμένοι χώροι στάθμευσης» εξηγεί ο κ. Γεωργιάδης. «Μάλιστα σε αυτά τα κτίρια των 50 μέτρων που περιβάλλουν το Πάρκο, έχει επιτραπεί ο τρίτος όροφός τους να θεωρείται ισόγειο, έχει επιτραπεί δηλαδή να ανυψώνεται τεχνητά το έδαφος, το οικόπεδο να υπερίπταται των γύρω δρόμων και τα κτίρια να φτάνουν εντέλει τα 60 μέτρα σε σχέση με το αρχικό έδαφος καθώς μπορούν να τοποθετούνται σε ένα τεχνητό βάθρο» συνεχίζει ο ίδιος.

Τα ψηλά κτίρια δεν αποτελούν πραγματικά εξαίρεση στο έργο χάριν της αρχιτεκτονικής τους αξίας, καθώς η συνολική τους έκταση αφορά 1.350.000 τ.μ., δηλαδή περίπου το μισό της δόμησης του συνόλου του έργου των 6,2 εκατ. τ.μ. Η Lamda ισχυρίζεται ότι δημιουργεί ένα νέο «skyline» που αναβαθμίζει την Αθήνα. Ομως η θέα που προσφέρεται στους νέους αγοραστές, κόβεται από τα κτίρια που βρίσκονται γύρω από την επένδυση.

«Θα τη στερήσουν όμως και από τους επισκέπτες του Μητροπολιτικό Πάρκου», εξηγεί ο Φ. Γεωργιάδης. Σύμφωνα με τον ίδιο, το κτιριακό αυτό φράγμα δεν έχει τύχει περιβαλλοντικής ή μορφολογικής εξέτασης ούτε έχει εξεταστεί ως προς τις επιπτώσεις του στο μικροκλίμα.

«Στη διαδικασία του Π.Δ. 2018 η μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου (Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών, 2015) είχε εξετάσει πολύ χαμηλότερα ύψη κτιρίων περιφερειακά του Πάρκου που δεν θα υπερέβαιναν τα 18 μέτρα στο 80% της περιμέτρου του και τα 24 μέτρα στο υπόλοιπο 20% όπως εμφανιζόταν στο σχέδιο που επισυναπτόταν στη μελέτη» συνεχίζει ο ίδιος. Αυτό που συμβαίνει σήμερα δεν ανταποκρίνεται σε εκείνα τα δεδομένα και σίγουρα δεν φαίνεται στις καταπράσινες μακέτες που παρουσιάζει η εταιρεία.

Κάτω από την Ποσειδώνος, δίπλα στον θηριώδη Riviera Tower βρίσκεται και το εκκλησάκι του Αγίου Αλεξάνδρου, το παρεκκλήσι της περιοχής. Η κυρία Λουίζα, παλιά κάτοικος της γειτονιάς, έπαιρνε κάθε μέρα την πετσέτα της και πήγαινε εκεί για μπάνιο. Τώρα δεν βρίσκει τρόπο να περάσει μέσα από τα εργοτάξια και τα μπάζα. «Κόψανε χιλιάδες δέντρα στην παραλία και εκεί που έχτιζαν δύο ορόφους, τώρα φτάνουν τους τέσσερις και βάζουν και έναν πέμπτο “καπέλο”. Λένε ότι θα μεταφυτεύσουν δέντρα, αλλά μπορείς να ξαναβάλεις τις ψηλές λεύκες που ήταν εκεί;» αναρωτιέται φωναχτά. Στις δέκα το βράδυ, όταν οι κάτοικοι μάζεψαν πια τις καρέκλες και αποσύρθηκαν από το πάρκο, το μόνο που ακουγόταν ήταν οι γερανοί από τον Riviera Tower.

Στην Αγία Παρασκευή Ελληνικού, οι κάτοικοι ξυπνάνε στις πίσω αποθήκες της επένδυσης

«Την εποχή του λοκντάουν, στην περιοχή μας λειτουργούσε μια παιδική χαρά που δεχόταν καθημερινά 500-600 επισκέπτες» θυμάται η Ιωάννα Δασκαλάκου, εκπαιδευτικός και κάτοικος της περιοχής. «Στο πάρκο υπήρχαν αιωνόβια δέντρα -ευκάλυπτοι, πεύκα, κυπαρίσσια και άλλα πολλά- που αποτελούσαν κομμάτι των αναμνήσεων όσων μεγάλωσαν εκεί. Δεν είχαν καταμετρηθεί τα δέντρα, όταν η Lamda τα έκοψε» συμπληρώνει. Το οριζόντιο πάρκο ήταν ένας εκτεταμένος χώρος πρασίνου που ξεκινούσε από τα όρια της στρατιωτικής αεροπορικής βάσης του Ελληνικού και εκτεινόταν κατά μήκος της Βουλιαγμένης. Ενα φυσικό σύνορο μεταξύ του αεροδρομίου, της πολύβουης λεωφόρου και του οικισμού.

Οταν απομακρύνθηκε η στρατιωτική βάση, η τότε δημοτική αρχή κατόρθωσε να μετατρέψει ένα μέρος της σε κοινωνικό χώρο με πάρκο, παιδική χαρά, κινηματογραφική λέσχη με υπαίθριο κινηματογράφο και ποδηλατόδρομο.

Τα πρώτα χρόνια οι κάτοικοι πίστευαν ότι η επένδυση θα περιοριστεί στα όρια του παλαιού αεροδρομίου. Αντί να κρατηθεί το πράσινο και το τμήμα του ρέματος Τραχώνων που περνάει από εκεί και να προσαρμοστεί η επένδυση στο ανάγλυφο, συνέβη το αντίθετο. Ακόμα μία εκτροπή του ρέματος, στρίμωγμα των ανταποδοτικών έργων που παίρνει ο Δήμος Ελληνικού εκεί που ήταν το πάρκο και φράχτης στη λεωφόρο Βουλιαγμένης, τμήμα της οποίας ανήκει πλέον στην Ελληνικό ΜΑΕ. Το κτίριο των ΑμΕΑ -την αποπεράτωση του οποίου χαιρέτισε ο πρωθυπουργός το 2023- απλώς μείωσε τον πράσινο χώρο της γειτονιάς. Δίπλα του, σε μια έκταση τριών στρεμμάτων σχεδιάζεται τώρα το νέο Δημαρχείο του Ελληνικού, σε χώρο συνολικής έκτασης 7,6 στρεμμάτων που προοριζόταν αρχικά για αθλητικές εγκαταστάσεις.

Σε ένα φυλλάδιο του δήμου το 2023, προβάλλεται το όραμα μιας φυσικής και πολιτιστικής διαδρομής με πεζόδρομο 12 χιλιομέτρων, που θα επέτρεπε στους επισκέπτες να περιηγηθούν στα μνημεία της περιοχής και θα αποκαθιστούσε τη φυσική βλάστηση. Η επένδυση προβάλλεται ως ανοιχτός χώρος, προσβάσιμος στο κοινό και το ρέμα Τραχώνων παρουσιάζεται ως υδροβιότοπος, που αποκτά ξανά τη φυσική του μορφή. Ωστόσο, έως σήμερα το ρέμα παραμένει κλειστό και το μόνο τμήμα που ενδεχομένως θα ανοίξει βρίσκεται τελικά εντός της επένδυσης, κάτω από τη γειτονιά της Αγ. Παρασκευής. Αντίθετα, ένας νέος οδικός άξονας, 30 μέτρων πλάτους, θα χωρίζει την επένδυση από τη γειτονιά, ενώνοντας τη Λεωφόρο Βουλιαγμένης με την Ποσειδώνος μέσω του δακτυλίου της επένδυσης. Στόχος, να συνδεθεί ο σταθμός του μετρό με το τραμ. Δεν υπάρχει σαφής μελέτη για την τελική διαμόρφωσή τους, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στους κατοίκους.

Οι κάτοικοι πιστεύουν ότι πολλοί από τους κοινόχρηστους χώρους ενδέχεται τελικά να μετατραπούν σε χώρους στάθμευσης, καθώς υπάρχει έλλειψη στα σχέδια, εφόσον από την άλλη πλευρά δημιουργηθούν χώροι γραφείων, αποθήκες και καταστήματα. Αβεβαιότητα υπάρχει και για την πρόσβαση στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, από την οποία ο κόσμος έχει ήδη απομακρυνθεί - φέτος η Ανάσταση έγινε μόνο με πέντε άτομα. Πρόκειται για μια εκκλησία που αποτελεί μνημείο της περιοχής, χτισμένη από πρόσφυγες, όπως και η εκκλησία της Αγίας Τριάδας, αγιογραφημένη από τον Φώτη Κόντογλου, αμφότερες τώρα αποκλεισμένες εντός του Ελληνικού. «Τι ανάγκη είχαν να αποψιλώσουν το πράσινο της γειτονιάς μας και να αγοράσουν και την ίδια τη λεωφόρο Βουλιαγμένης; Δεν είχαν χώρο;» ρωτάει ρητορικά με πικρή ειρωνεία η κ. Δασκαλάκου.

Η εκτροπή του ρέματος Τραχώνων και η καταστροφή του υγρότοπου

Ο Δήμος Αλίμου προσέφυγε στο ΣτΕ για ακύρωση της μετατόπισης που βαφτίστηκε «οριοθέτηση», χωρίς ωστόσο η προσφυγή του να γίνει δεκτή. Πρόκειται όμως για υγρότοπο που είναι καταγεγραμμένος και κωδικοποιημένος στους καταλόγους του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων-Υγροτόπων (EKBY) του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή ως «Παράκτιο έλος Λουτρών Αλίμου», μη οριοθετημένο και αυτοτελώς προστατευόμενο. Τον Νοέμβριο του 2024, με κοινή υπουργική απόφασή τους οι υπουργοί Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Τουρισμού, Πολιτισμού και Νησιωτικής Πολιτικής ενέκριναν όλες τις παρεμβάσεις για την εκτροπή του ρέματος και τη δημιουργία τεχνητής παραλίας.

«Η καταστροφή - κατάργηση του υγροτόπου αυτού, που προκαλείται από την εκτροπή της κοίτης του ρέματος, δεν έχει αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά, κατά συνέπεια το ρέμα δεν μπορεί να αλλάξει θέση» λέει ο δήμαρχος Αλίμου, Ανδρέας Κονδύλης. Κατά την τελευταία συνεδρίασή του πριν από τις καλοκαιρινές διακοπές, την Πέμπτη 31/7, το Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε να προστατεύσει τον σημερινό υγρότοπο με κάθε πρόσφορο μέσο, προαναγγέλλοντας έτσι νέο κύκλο δικαστικών προσφυγών, εκτός εάν εγκαταλειφθεί το σχέδιο μετατόπισης του ρέματος.

«Για να είμαστε όμως εντελώς ακριβοδίκαιοι, οφείλω να πω ότι η διαπλάτυνση όλου του ρέματος, που πραγματοποιείται κατά μήκος όλης της επένδυσης (πλην της εκβολής βεβαίως), αποτελεί ένα πολύ θετικό αντιπλημμυρικό έργο, που “θωρακίζει” όλη την περιοχή μας απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα» συμπληρώνει ο δήμαρχος Αλίμου. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της εταιρείας, μέχρι σήμερα έχουν πωληθεί 559 διαμερίσματα στο Little Athens από τα 1.159 που θα διατεθούν συνολικά. Αντέχει ο Αλιμος μια τέτοια επέκταση; Οι κάτοικοι δεν το πιστεύουν, ο δήμαρχος Αλίμου όμως είναι πιο διαλλακτικός:.

Ο δήμαρχος Αλίμου επαναλαμβάνει ότι δεν αποτελεί επιθυμία του η σύγκρουση με την επένδυση, αλλά οτι φτάνει εκεί αναγκαστικά, όταν εξαντλούνται τα περιθώρια συνεννόησης και τα χρονικά όρια που θέτει ο νόμος.

Η Γλυφάδα υπέρ του δημοσίου συμφέροντος

«Τυχαίνει πολλοί από τους κατοίκους της περιοχής να έχουμε επιστημονικό ή τεχνικό υπόβαθρο και δεν μπορούμε να κοιτάμε όλες αυτές τις παρανομίες και τις παρεκκλίσεις να περνάνε χωρίς να αντιδρούμε». Αυτές ήταν οι πρώτες κουβέντες του Γιάννη Κάνιστρα, κατοίκου της περιοχής, όταν τον κάλεσα να τον ρωτήσω για τα περιβαλλοντικά προβλήματα της περιοχής. Βιοχημικός στο επάγγελμα, παρακολουθούσε τη γειτονιά του να σκεπάζεται από σύννεφα σκόνης τα οποία ήξερε ότι προκαλούν αναπνευστικά προβλήματα σε ευπαθείς κατοίκους. Οταν πήρε τις μετρήσεις που ζητήσαμε από το υπουργείο Περιβάλλοντος και τις διάβασε μας είπε πως δεν μπορεί να εμπιστεύεται τις υπηρεσίες καθώς τα συμπεράσματα του φαίνονταν λάθος.

Η Γλυφάδα είναι ο δήμος που δεν περίμενε κανείς να σταθεί απέναντι σε ένα τόσο μεγάλο έργο, μια ιδιωτική επένδυση, καθώς κατά τα λεγόμενα των ίδιων των κατοίκων που αντιδρούν σήμερα δεν είναι ιδεολογικά εναντίον της. Ωστόσο, η συνεχής παραβίαση των περιβαλλοντικών υποχρεώσεων της κοινοπραξίας IRC-ΤΕΡΝΑ που κάνει εργασίες για την ανέγερση του καζίνου και οι συνεχείς αλλαγές στον πολεοδομικό σχεδιασμό της παραλίας στα όρια της Γλυφάδας από την εταιρεία ΤΕΜΕΣ και τη Lamda έχουν φέρει επανειλημμένα τους κατοίκους σε αντιπαράθεση με την επένδυση, και τον δήμο να καταθέτει τουλάχιστον δύο αιτήσεις ακύρωσης των προβλεπόμενων έργων σε συνεργασία με τον Δήμο Αλίμου.

Η πρώτη κατατέθηκε τον Γενάρη άμα τη εκδώσει της υπουργικής απόφασης του Νοεμβρίου του 2024 που επέτρεπε αλλοίωση του αρχικού σχεδίου και του περιβάλλοντος στα σύνορα της τέταρτης παραλίας της Γλυφάδας προκειμένου να αναπτυχθούν ξενοδοχεία συνιδιοκτησίας (condohotels). Ο χώρος ανήκει στην εταιρεία ΤΕΜΕΣ (Costa Navarino) σύμφωνα με την επίσημη επικοινωνία της Lamda και σχεδιάζει την κατασκευή πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος. Κεντρικό σημείο των επιχειρημάτων του δήμου είναι η αναρμοδιότητα των υπουργών να εκδώσουν απόφαση, καθώς μια τόσο σημαντική πολεοδομική παρέμβαση, όπως η δημιουργία νέας παραλίας και οι εκτεταμένες προσχώσεις, θα έπρεπε να ρυθμιστεί με Προεδρικό Διάταγμα και όχι με απλή υπουργική πράξη. Ο Δήμος Γλυφάδας επικαλείται Προεδρικό Διάταγμα του 2004 που όριζε ήπιες χρήσεις στην παραλιακή ζώνη της Γλυφάδας, ενώ η νέα υπουργική απόφαση επιτρέπει έντονες τουριστικές χρήσεις που αλλοιώνουν το φυσικό ανάγλυφο και εμποδίζουν τη δημόσια πρόσβαση. Υποστηρίζει ότι οι επιχώσεις που σχεδιάζονται απειλούν τόσο την ελεύθερη παραλία της Γλυφάδας όσο και τη λειτουργία της δημοτικής μαρίνας.

Σε συνέχεια της αντιπαράθεσης, τον Απρίλιο που μας πέρασε ο Δήμος Γλυφάδας σε συνεργασία με τον Δήμο Αλίμου κατέθεσε στο ΣτΕ αίτηση ακύρωσης απλής υπουργικής απόφασης του υφυπουργού Περιβάλλοντος Νίκου Ταγάρα που άλλαζε τους όρους δόμησης για την κοινοπραξία του καζίνου IRC-ΤΕΡΝΑ. Οι δύο δήμοι σημειώνουν ότι οι αλλαγές των όρων δόμησης, «που προκύπτουν από θηριώδεις παρεκκλίσεις ύψους και όγκου που χορηγούνται στην άδεια με απλή υπουργική απόφαση εν έτει 2023 είναι ευθέως παράνομες και αντισυνταγματικές» και ότι «οι συγκεκριμένες παρεκκλίσεις αποτελούν όρους δόμησης και ως εκ τούτου κανονιστικές πράξεις που θα πρέπει να χορηγηθούν με Προεδρικό Διάταγμα».

Λίγους μήνες αργότερα ο δήμαρχος Γλυφάδας, Γιώργος Παπανικολάου, βρέθηκε ξανά στην επικαιρότητα, όταν προσπάθησε να σταματήσει τις μπουλντόζες που χωρίζουν τον δήμο του από τον Δήμο Ελληνικού στο φυσικό σύνορο του ρέματος της Ευρυάλης. «Ο δήμαρχός μας δίνει άνιση μάχη εναντίον τεράστιων συμφερόντων που θέλουν να ιδιωτικοποιήσουν περιοχές που δεν τους ανήκουν», μου λέει ο πρόεδρος του Εξωραϊστικού Συλλόγου της Νέας Ευρυάλης, Γιάννης Σοφιανός. «Δεν είναι μόνο ότι πολλοί έρχονται και διαμαρτύρονται στον Σύλλογο για προβλήματα υγείας. Είναι κυρίως ότι δεν μας είναι σαφές τι θέλουν να κάνουν στη γειτονιά μας».

Ο Πέτρος Καραμηνάς, δημοτικός σύμβουλος του Δήμου Γλυφάδας και πρόεδρος του Συνδέσμου Δήμων Μητροπολιτικού Πόλου (Αλίμου και Γλυφάδας), που έχει συντονίσει έως σήμερα τις δύο αιτήσεις ακύρωσης που κατατέθηκαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας για τα έργα στη μαρίνα Γλυφάδας και το καζίνο, οργανώνει τώρα τη σύσταση ενός παρατηρητηρίου για τη συστηματική παρακολούθηση των έργων.

Σημαντική σημείωση

>>> Όπως γνωρίζετε η έρευνα που ξεκινήσαμε τον Νοέμβριο που μας πέρασε στηρίζεται αποκλειστικά από τους αναγνώστες του Νήματος και εσχάτως τη συνεργασία με τα Μέσα που δημοσιεύουν τα ρεπορτάζ μας. Με άλλα λόγια δεν ξέρουμε αν είναι βιώσιμο το Ελληνικό, αλλά πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό να είναι βιώσιμη η έρευνα για αυτό.

>>> Για να ολοκληρωθεί η προσπάθεια, το Νήμα χρειάζεται τους συνδρομητές του, τόσο οικονομικά, όσο και με τις ιδέες και τις προτάσεις τους.

Στήριξε την δημοσιογραφική έρευνα

>>>Το υλικό της έρευνας θα δημοσιευθεί σε ένα δημόσια προσβάσιμο αρχείο στη διεύθυνση www.toellinikon.gr

Τα προηγούμενα κείμενα του αφιερώματος

#1 Το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο στην Ευρώπη, μια πολυτελής αντιπαροχή;

#2 Λουκάς Τριάντης: Το Ελληνικό θέτει ερωτήματα για τους αδόμητους χώρους σε όλη την Αττική.

#3 Ελληνικό: Ποιος φταίει για τα εργατικά ατυχήματα;

#4 Στα Δικηγορικά της Γλυφάδας δεν ανοίγουν πια παράθυρα

#5: Επιτάχυνση των έργων, αλλά τα ερωτήματα παραμένουν

#6: Εργαζόμενοι και περιβάλλον πληρώνουν τις καθυστερήσεις της επένδυσης

#7: Τα πηγάδια ξερνάνε πετρέλαιο

Aν δεν το έχετε διαβάσει ήδη στην Εφημερίδα των Συντακτών δείτε το στο site των Reporters United. Αργότερα θα αρχειοθετηθεί στο www.toellinikon.gr

Με δυο λόγια:

Στο ρεπορτάζ που πραγματοποιήσαμε πριν λίγους μήνες στα δικηγορικά της Γλυφάδας είχαμε καταγράψει πως στερεύουν τα πηγάδια της περιοχής καθώς η επένδυση αντλεί τα υπόγεια ύδατα τα οποία ανακατευθύνει προς παλαιούς αγωγούς ομβρίων που εκβάλουν στη θάλασσα, όταν πρόκειται να εκτελέσει χωματουργικές εργασίες. Στο κάτω Ελληνικό συναντήσαμε κάτι διαφορετικό: Το πηγάδι της οικογένειας Θεοφανίδου, αλλά κατά δήλωση των μελών του εξωραϊστικού συλλόγου της περιοχής και δυο ακόμα πηγάδια μυρίζουν πετρελαιοειδή. Το πηγάδι της συγκεκριμένης οικογένειας δε μύριζε απλώς, αλλά είχε κάψει τον κήπο και τις πατούσες ενός σκυλιού όταν το ανακαλύψαμε. «Η κατάσταση είναι τόσο σοβαρή που αν εισπνεύσεις αυτόν τον αέρα, κινδυνεύεις. Το πετρέλαιο αυτό καταλήγει τελικά στη θάλασσα, συγκεκριμένα στη Γλυφάδα» μας είπε η Ελεάννα θεοφανίδου, πρόεδρος του τοπικού συλλόγου, όταν τη συναντήσαμε στην περιοχή. «Στην περιοχή μας, όλες οι μονοκατοικίες είχαν παλιά πηγάδια, ήταν βαλτώδης περιοχή. Είχαν μεγάλους κήπους. Και τώρα μονοκατοικίες κατεδαφίζονται και τα πηγάδια αρχίζουν να στερεύουν. Υπέροχοι κήποι καταστρέφονται γιατί δεν μπορεί κανείς να τους συντηρήσει. Υπάρχει τεράστιο πρόβλημα με τον υδροφόρο ορίζοντα, διότι έχουν αφαιρέσει έναν αγωγό τροφοδοσίας καυσίμου από το παλιό αεροδρόμιο. Εδώ και ένα χρόνο αυτό μολύνει τον υδροφόρο ορίζοντα, κάτι που το παρατηρούμε από τη δυσάρεστη μυρωδιά» συνέχισε η ίδια.

Το ρεπορτάζ μας στο Reporters United αποκαλύπτει ότι η πολυετής εγκατάλειψη και αδράνεια από κρατικούς και ιδιωτικούς φορείς φαίνεται πως έχει οδηγήσει σε ρύπανση των υπόγειων υδάτων με πετρελαϊκούς υδρογονάνθρακες. Εργαστηριακές μελέτες από δείγματα που συλλέξαμε έδειξαν εξαιρετικά τοξικές συγκεντρώσεις, με τιμές εκατοντάδες φορές πάνω από τα ευρωπαϊκά όρια. Παράλληλα, η απουσία ουσιαστικού κρατικού ελέγχου και η καθυστέρηση στην αποκατάσταση - ήδη από το κλείσιμο του αεροδρομίου μέχρι σήμερα - θέτει σε κίνδυνο το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία. Η Lamda Development, παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις για ολοκλήρωση της απορρύπανσης, έχει συλλέξει 260 τόνους καυσίμων και παραδέχεται τώρα ότι η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί. Ωστόσο, οι εργασίες απορρύπανσης συνεχίζονται και όπως μαθαίνουμε η διαδικασία που ακολουθείται είναι να γίνονται πρώτα τοπικοί έλεγχοι και στη συνέχεια να ξεκινούν οι χωματουργικές εργασίες.

Τι σημαίνει τα παραπάνω; Πιθανότατα ότι σχεδόν τρία χρόνια μετά την έναρξη της απορρύπανσης της περιοχής του παλαιού αεροδρομίου κάτι δε γίνεται σωστά.

Η έρευνα που κάναμε για το Νήμα ως εκείνη τη στιγμή επικεντρωνόταν στις πρωτοβουλίες των κατοίκων των περιοχών που αντιμετωπίζουν μια σειρά από προβλήματα και θα τη διαβάσετε το Σάββατο στην Εφημερίδα των Συντακτών. Η διαφυγή πετρελαιοειδών όμως παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις της εταιρείας και της πολιτικής ηγεσίας μας αναγκάζει να πάμε πίσω στο χρόνο για ένα θέμα που αποτελεί κυριολεκτικά και μεταφορικά δυνητική περιβαλλοντική βόμβα στα θεμέλια της επένδυσης.

Όπως θα διαβάσετε στο αφιέρωμα, οι μελέτες της εταιρείας Intergeo που έκανε για λογαριασμό του ΤΑΙΠΕΔ την πρώτη έρευνα το 2012 και την επιβεbeαίωσε το 2022 μετά από παραγγελία της Λάμδα εντοπίζει πετρελαιοειδή από τη λειτουργία του παλαιού αεροδρομίου πέριξ του αεροδιαδρόμου, δηλαδή εκεί που πρόκειται να γίνει το πάρκο. Εδώ λοιπόν υπάρχουν μια σειρά από συμπτώσεις που ίσως χρειάζεται να συνυπολογιστούν:

Μετά την ψήφιση του Προεδρικού Διατάγματος του 2018 που ενέκρινε τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και έδινε τη δυνατότητα να αρχίσουν να εκδίδονται οι εφαρμοστικές κοινές υπουργικές αποφάσεις, υποχρέωση της Λάμδα ήταν να παραδώσει το πάρκο και μετά να συνεχίσει με τις κατασκευές. Η λύση που δόθηκε τότε προκειμένου να σταματήσει να κατηγορείται ο ΣΥΡΙΖΑ για τις καθυστερήσεις ενός έργου που στο μεταξύ είχε ενταχθεί ως ανελαστική υποχρέωση στο τρίτο μνημόνιο, ήταν να συσταθεί μια επιτροπή περιβαλλοντικής παρακολούθησης με τη συμμετοχή διοικητικών, αυτοδιοικητικών στελεχών και εκπροσώπων της εταιρείας. Η επιτροπή, διορισμένη από τον εκάστοτε υπουργό θα έτρεχε τις αδειοδοτήσεις στο μοντέλο της έκδοσης μιας άδειας πακέτο που είχε εφαρμοστεί για πρώτη φορά στην περίπτωση της Ελληνικός Χρυσός. Με άλλα λόγια δε θα ήταν απαραίτητα μια φιλοπεριβαλλοντική επιτροπή, θα διασφάλιζε όμως τα ελάχιστα και κάποιος θα αναλάμβανε την ευθύνη. Επιπλέον οι τοπικές κοινωνίες που βρίσκονται σήμερα σε αντιπαράθεση με την εταιρεία θα είχαν λόγο στο project. Η Λάμδα την αποδέχτηκε, αντίθετα με τους ελέγχους της Αρχαιολογικής υπηρεσίας που θα μπορούσαν να πάνε πολύ πίσω το έργο όπως είχε ήδη φανεί από την κατασκευή του Αττικό ΜΕΤΡΟ, καθώς αυτό θα της διασφάλιζε μια μίνιμουμ συναίνεση και νομιμότητα. Για ποιο λόγο επί έξι χρόνια τα χαρτιά για τη σύσταση της επιτροπής φτάνουν στο γραφείο του υπουργού χωρίς να υπογράφονται ποτέ;

Μπορούμε να υποθέσουμε ότι από την αρχή η πρόθεση της εταιρείας ήταν να μετατρέψει το project από κατασκευαστικό σε Real Estate, όπως έγινε τελικά; Το σκεπτικό αυτό το ανέλυσε ο Γιώργος Αναματερός, εξηγώντας γιατί κατά την εκτίμηση του δεν ήταν οικονομικά βιώσιμο. Στη συνέντευξη που έδωσε στο militaire αναφέρει χαρακτηριστικά: «Από τον Απρίλιο του 2016, όταν διέρρευσε η πραγματογνωμοσύνη (από τον ίδιο), ήταν γνωστό ότι δόθηκε στην εταιρεία Λάμδα ένα εξωφρενικό περιθώριο 25 ετών για την ολοκλήρωση των έργων, το οποίο θα ξεκινούσε από τη στιγμή που θα κατέβαλε τα πρώτα 300 εκατομμύρια του τιμήματος. Αυτό συνέβη τον Ιούνιο του 2021. Συνεπώς, το Ελληνικό θα είναι εργοτάξιο για άλλα 21 χρόνια».

Στη συνέχεια εξηγεί ότι η Λάμδα έχει τη δυνατότητα να ενεργοποιήσει μια ρήτρα διαφυγής, που ονομάζεται «λόγος εκτεταμένης ανωτέρας βίας» κάνοντας χιουμοριστικές αναφορές σε πτώση κομήτη ή η έλευση δεινοσαύρων, αλλά και σε κάτι λιγότερο δραματικό, όπως η ανακάλυψη αρχαίων (!).

Αναπάντητατα ερωτήματα

Το περιβαλλοντικό πρόβλημα του έργου λοιπόν ίσως δεν είναι απλώς θέμα όχλησης των ευαίσθητων κατοίκων των γύρω περιοχών, ή ακόμα και το εύλογο λειτουργικό πρόβλημα που θα πρέπει να υποστούν χάριν της ανάπτυξης που θα φέρει το έργο, αλλά η ρήτρα διαφυγής της εταιρείας (και πραγματικό πρόβλημα στα θεμέλια του έργου) που οφείλει να ολοκληρώσει με βιώσιμο οικονομικά τρόπο και συγκεκριμένες ωφέλειες για το δημόσιο συμφέρον, ήτοι σημαίνει τη δημιουργία του μητροπολιτικού πάρκου που βάσει του Προεδρικού Διατάγματος του 2018 και της πρώτης εφαρμοστικής ΚΥΑ (επί ΣΥΡΙΖΑ) θα έπρεπε τώρα να ολοκληρώνεται.

Επίσης μήπως αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η διοίκηση μας αρνήθηκε σειρά δημοσίων εγγράφων όπως η έκθεση της εταιρείας Intergeo για τη ρύπανση σε υπόγεια ύδατα και εδάφη του 2012 για το ΤΑΙΠΕΔ; Γιατί δεν βρίσκεται σε καμία δημόσια αρχή η μελέτη υποβάθρου σε θάλασσα και ιζήματα του ΕΛΚΕΘΕ (2021); Γιατί δεν μας παραχωρείται η μελέτη απορρύπανσης εδαφών και υδάτων που κατατέθηκε και αδειοδοτήθηκε από την διεύθυνση ΠΕΧΩ της αποκεντρωμένης διοίκησης το 2022;

Μπορεί να γίνει πραγματικά απορρύπανση του παλαιού αεροδρομίου και της παλαιάς στρατιωτικής βάσης με κόστος μόλις έξι εκατομμύρια όπως αναφέρει στις απαντήσεις της η Λάμδα Development ή μήπως είναι πολύ πιο κοστοβόρα; Στελέχη της εποχής των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 μας μεταφέρουν ότι επί υπουργίας Βερελή εκτιμήθηκε η απορρύπανση σε εκατοντάδες εκατομμύρια και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δεν έγιναν εγκαταστάσεις που θα χρειαζόταν να χρησιμοποιηθούν ξανά, τουλάχιστον όχι σε ευρεία κλίμακα. Βεβαίως πρόκειται για φήμη και πρέπει να εκτιμηθεί ως τέτοια. Όμως το ερώτημα παραμένει. Είναι περιβαλλοντικά βιώσιμο το έργο χωρίς να έχει γίνει σωστά ή χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η απορρύπανση του παλαιού αεροδρομίου;

Σημαντική σημείωση

>>> Όπως γνωρίζετε η έρευνα που ξεκινήσαμε τον Νοέμβριο που μας πέρασε στηρίζεται αποκλειστικά από τους αναγνώστες του Νήματος και εσχάτως τη συνεργασία με τα Μέσα που δημοσιεύουν τα ρεπορτάζ μας. Με άλλα λόγια δεν ξέρουμε αν είναι βιώσιμο το Ελληνικό, αλλά πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό να είναι η έρευνα για αυτό.

Στήριξε την δημοσιογραφική έρευνα

>>> Για να ολοκληρωθεί η προσπάθεια, το Νήμα χρειάζεται τους συνδρομητές του, τόσο οικονομικά, όσο και με τις ιδέες και τις προτάσεις τους.

>>>Το υλικό της έρευνας θα δημοσιευθεί σε ένα δημόσια προσβάσιμο αρχείο στη διεύθυνση www.toellinikon.gr

Στο επόμενο τεύχος

Όλες οι κοινωνικές πρωτοβουλίες που οργανώνονται σήμερα προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της επένδυσης στο Ελληνικό. Το Σάββατο 9/8 θα κυκλοφορήσει ως τετρασέλιδο αφιέρωμα μαζί με την ΕφΣυν και τη Δευτέρα θα λάβετε αναλυτικό σημείωμα στο inbox σας.

Τα προηγούμενα κείμενα του αφιερώματος

#1 Το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο στην Ευρώπη, μια πολυτελής αντιπαροχή;

#2 Λουκάς Τριάντης: Το Ελληνικό θέτει ερωτήματα για τους αδόμητους χώρους σε όλη την Αττική.

#3 Ελληνικό: Ποιος φταίει για τα εργατικά ατυχήματα;

#4 Στα Δικηγορικά της Γλυφάδας δεν ανοίγουν πια παράθυρα

#5: Επιτάχυνση των έργων, αλλά τα ερωτήματα παραμένουν

#6: Εργαζόμενοι και περιβάλλον πληρώνουν τις καθυστερήσεις της επένδυσης

Μας άρεσε το σχόλιο του τζαζίστα Γιώργου Αναματερού, οπότε κλείνουμε το σημείωμα με αυτό:

Σύμφωνα με το εμπεριστατωμένο ρεπορτάζ του Inside Story, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της εκτροπής είναι σοβαρές, καθώς υπάρχει κίνδυνος ρύπανσης της παραλίας, με απειλή για τα λιβάδια Ποσειδωνίας και τη βιοποικιλότητα της περιοχής, όπου έχει καταγραφεί ακόμη και παρουσία σπάνιων χελιών.

Ο υγρότοπος των εκβολών του ρέματος Τραχώνων, όπως φαίνεται στις φωτογραφίες, έχει έκταση 9,37 στρεμμάτων εκτός της επένδυσης και είναι κωδικοποιημένος στους καταλόγους του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ) του Εθνικού Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή ως «Παράκτιο έλος Λουτρών Αλίμου», όπως προκύπτει από τα δελτία απογραφής των επιστημονικά οριοθετημένων Υγροτόπων Αττικής. Η επιστημονική τεκμηρίωση όμως δεν συνιστά αυτόματα και νομική κατοχύρωση.

Τα ρέματα διέπονται από πολύπλοκη νομοθεσία που τα προστατεύει λόγω των οικοσυστημάτων που δημιουργούν (χλωρίδα, πανίδα), η οποία απαγορεύει την αλλαγή της φυσικής τους ροής. Σε απόφαση του ΣτΕ του 2024 αναφέρεται χαρακτηριστικά: «... το κράτος υποχρεούται να διατηρεί τα πάσης φύσεως υδρορεύματα στη φυσική τους κατάσταση προς διασφάλιση της λειτουργίας τους ως οικοσυστημάτων, επιτρεπομένης μόνον της εκτελέσεως των απολύτως αναγκαίων τεχνικών έργων διευθέτησης της κοίτης και των πρανών τους προς διασφάλιση της ελεύθερης ροής των υδάτων, αποκλειομένης κάθε αλλοίωσης της φυσικής τους κατάστασης με επίχωση ή κάλυψη της κοίτης τους, ή τεχνική επέμβαση στα σημεία διακλαδώσεώς τους».

Ωστόσο, όπως και στην περίπτωση του ρέματος της Ευρυάλης, το ρέμα Τραχώνων δεν είναι διοικητικά οριοθετημένο σε όλο το μήκος του, με αποτέλεσμα να δημιουργείται νομικό προηγούμενο από την τελευταία νομική πράξη κάθε φορά, στην προκειμένη περίπτωση από το Σχέδιο Οικονομικής Ανάπτυξης του 2018, στο οποίο καταγράφεται η εκτροπή του.

«Βάσει νόμου, 50 μέτρα εντεύθεν κακείθεν του ρέματος δεν επιτρέπεται η κολύμβηση. Και πραγματικά δεν κολυμπάει εκεί κανείς σήμερα, πηγαίνουν όλοι στην οργανωμένη παραλία», μας εξηγεί ο Κώστας Βαϊνανίδης, νομικός και κάτοικος της περιοχής που ασχολείται με το θέμα. Με τους ειδικούς να υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει πραγματικός λόγος για την εκτροπή του ρέματος, εκτιμάται ότι η όλη διαδικασία πιθανώς εξυπηρετεί μόνο επενδυτικά συμφέροντα.

«Πιστεύουμε ότι ήθελαν να απομακρύνουν τις εκβολές ώστε να αξιοποιηθεί με κάποιο τρόπο. Το γύρισαν λοιπόν στην περιοχή των λουομένων», συνεχίζει ο ίδιος. Συγκεκριμένα, εκεί που είναι οι εκβολές σήμερα υπάρχει πρόβλεψη δημιουργίας παραλίας λουομένων. Εκεί που προβλέπεται να εκβάλει όμως, όπως φαίνεται στις φωτογραφίες, υπάρχει ο Ναυτικός Όμιλος Αλίμου, το λιμανάκι των ερασιτεχνών αλιέων και ένα εστιατόριο-νυχτερινό κέντρο. Με άλλα λόγια, αν προχωρήσουν οι εργασίες, θα πρέπει να φύγει ο Ναυτικός Όμιλος και το λιμάνι των αλιέων και να συρρικνωθεί η δημοτική παραλία - η μόνη φυσική, ελεύθερη και καθαρή παραλία του Αλίμου.

Η Lamda Development σχολίασε σε ερώτημα που της απευθύναμε οτι τα έργα στο σημείο αποσκοπούν στην αντιπλημμυρική θωράκιση της περιοχής.

Καθυστερήσεις σε όλα τα έργα

Στο μεταξύ, καθυστερήσεις αντιμετωπίζει το έργο και στα 14 ανοιχτά εργοτάξια λόγω τεχνικών προκλήσεων, νομικών ζητημάτων και ελλείψεων σε εργατικό δυναμικό, με τα περισσότερα έργα να μετατίθενται χρονικά.

• Στον πυρήνα της ανάπλασης βρίσκονται τα έργα υποδομών, απαραίτητα για τη λειτουργία και τη διασύνδεση της "νέας πόλης". Το έργο έχει αναλάβει η AVAX και αφορά, μεταξύ άλλων, τις βασικές οδικές αρτηρίες, δίκτυα κοινής ωφέλειας, αντιπλημμυρικά και χωματουργικά. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της Lamda Development, παρατηρείται καθυστέρηση περίπου 4 μηνών, γεγονός που αποδίδεται σε τεχνικές δυσκολίες, σύνθετα αρχαιολογικά ευρήματα αλλά και στην πολύπλοκη αλληλουχία των παρεμβάσεων. Στο 85% βρίσκεται η υπογειοποίηση της Λεωφόρου Ποσειδώνος στο Ελληνικό, ωστόσο η ολοκλήρωση έχει μετατοπιστεί για το 2026, αντί του αρχικού χρονοδιαγράμματος που προέβλεπε ολοκλήρωση το 2025.

• Η Lamda γιορτάζει τα 113 μέτρα ύψος με το παραπάνω ΑΙ βίντεο, ωστόσο, ο πρώτος ουρανοξύστης κατοικιών στην Ελλάδα, το εμβληματικό Riviera Tower, που υλοποιείται από την κοινοπραξία BOUYGUES-AKTOR έχει καταγράψει καθυστέρηση τεσσάρων μηνών, με την Lamda να αναγνωρίζει ότι η πρόοδος δεν είναι ικανοποιητική. Η κατασκευή έχει φτάσει μέχρι τον 13ο όροφο, με τον στόχο των 25 ορόφων να μετατίθεται για τα μέσα του 2026. Σύμφωνα με τις σχετικές ανακοινώσεις, η έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού, οι ελλείψεις σε οικοδομικά υλικά και οι προκλήσεις στην εφαρμογή προηγμένων τεχνικών, έχουν φρενάρει τις εργασίες. Οι εκτιμήσεις αναφέρουν πως εάν δεν υπάρξει αποφασιστική επιτάχυνση μέσα στο β’ εξάμηνο του 2025, η λειτουργία του κτιρίου θα μετατεθεί για το 2027. Σημειώνεται πως σύμφωνα με δημοσιεύματα οι καθυστερήσεις θα κοστίσουν στην Lamda Development 5 εκκατομμύρια ευρω.

• Η οικιστική γειτονιά «Little Athens», που θα περιλαμβάνει περισσότερες από 1.100 κατοικίες και δεκάδες καταστήματα, αντιμετωπίζει καθυστερήσεις σε πολλά από τα έργα που διαχειρίζεται απευθείας η Lamda Development μέσω της θυγατρικής της κατασκευαστικής. Αιτία «η αβεβαιότητα και η νομική αναστάτωση» γύρω από τον νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ). Η αλλαγή στη νομοθεσία προκάλεσε επαναξιολόγηση σε πλήθος οικοδομικών αδειών και απαιτήθηκαν αναθεωρήσεις στις αρχιτεκτονικές μελέτες, ειδικά για ύψη και αποστάσεις. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να επιβραδυνθεί η πρόοδος σε πάνω από 8 εργοτάξια, τα οποία, ενώ είχαν προχωρήσει με εκσκαφές και θεμελιώσεις, «πάγωσαν» προσωρινά μέχρι να προσαρμοστούν στις νέες προδιαγραφές.

• Το μεγαλύτερο εμπορικό έργο της πρώτης φάσης, το The Ellinikon Mall, κόστους 600 εκατ. ευρώ, έχει μπει σε αναμονή. Ο διαγωνισμός για την επιλογή του αναδόχου παραμένει ανοικτός, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι έχει προκριθεί μεγάλος ευρωπαϊκός όμιλος, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχει ληφθεί η τελική απόφαση. Η Lamda επιδιώκει να ανακοινώσει τον ανάδοχο μέσα στο καλοκαίρι, διαφορετικά το έργο κινδυνεύει να εκτροχιαστεί χρονικά και να μετατοπιστεί για το 2028 - ή και αργότερα.

• Το παραλιακό mall στο Ελληνικό, σε συνδυασμό με την αναμόρφωση της Μαρίνας Αγίου Κοσμά, θεωρούνται projects-ορόσημα που θα καθορίσουν την εξέλιξη όλων των έργων της παραλιακής ζώνης. Οι καθυστερήσεις σε αυτό επηρεάζουν αλυσιδωτά και τις τουριστικές αναπτύξεις στην ίδια ζώνη -συμπεριλαμβανομένων των δύο ξενοδοχείων της ΤΕΜΕΣ. Αν και δεν έχει δοθεί επίσημη ενημέρωση για την καθυστέρηση στο Riviera Galleria, στελέχη της αγοράς σημειώνουν πως το χρονοδιάγραμμα είναι «οριακό». Το έργο ξεκίνησε να σηκώνει τον μεταλλικό σκελετό, ωστόσο βρίσκεται ακόμη πίσω.

Επιτάχυνση των έργων και καύσωνας φέρνουν νέα εργατικά ατυχήματα

Στο ρεπορτάζ που δημοσιεύσαμε στην ΕφΣυν το περασμένο Σάββατο καταγράφουμε τις επιπτώσεις των πιέσεων για επιτάχυνση των έργων, αλλά κια την απουσία προσταυευτικού πλαισίου για τη θερμική καταπόνηση στην εργασία.

«Στο εργοτάξιο της ΤΕΡΝΑ πιέζουν ιδιαίτερα προκειμένου να συνεχίζουν να εργάζονται χωρίς διαλείμματα ακόμα και τα Σαββατοκύριακα. Οι εργοταξιάρχες στο Ελληνικό ζητούν από τους εργάτες να προχωρούν πιο γρήγορα τα έργα. Ετσι, αντί να κάνουν διαλείμματα για τη ζέστη και να σταματάνε τη δουλειά στις τρεις, χτυπάνε κάρτα –όχι του υπουργείου– και δουλεύουν όσο πάει».

Αυτή την καταγγελία κάνει ο πρόεδρος του σωματείου Ελληνικού, Βάλσαμος Συρίγος, με αφορμή το σοβαρό ατύχημα που έγινε την Παρασκευή το πρωί στο εργοτάξιο κατασκευής του καζίνου της κοινοπραξίας IRC-ΤΕΡΝΑ στα όρια της επένδυσης με τη Γλυφάδα.

Το ατύχημα έγινε όταν σκαλωσιά την οποία προσπάθησαν να τοποθετήσουν τρεις εργάτες με γερανό δίπλα σε εγκατάσταση με σίδερα έπεσε και τους καταπλάκωσε, με αποτέλεσμα να διακομιστούν στο Νοσοκομείο «Γεννηματάς». Σύμφωνα με το σωματείο, φαίνεται ότι κατά την τοποθέτηση δεν υπήρξαν τα κατάλληλα αντιστηρίγματα. Στο σημείο έσπευσε η αστυνομία και επιθεωρητές της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, οι οποίοι πήραν καταθέσεις, ενώ εξετάζεται υλικό από κάμερες ασφαλείας προκειμένου να διαπιστωθούν οι ακριβείς συνθήκες του ατυχήματος.

Ωστόσο, το σωματείο καταγγέλλει εντατικοποίηση της εργασίας σε όλα τα εργοτάξια της επένδυσης στο Ελληνικό, παρά τη θερμική καταπόνηση εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών του καλοκαιριού και του καύσωνα των τελευταίων ημερών. Για τον λόγο αυτό, το Σωματείο προκήρυξε παύση εργασιών το Σάββατο 12 και την Κυριακή 13 Ιουλίου και απεργία τη Δευτέρα 14 Ιουλίου.

Το σωματείο Ελληνικού απαιτεί την υπογραφή Επιχειρησιακής Συλλογικής Σύμβασης σε ολόκληρο το έργο, που θα καλύπτει όλους τους εργαζόμενους ανεξάρτητα από τον τρόπο αμοιβής τους. Ζητάει ακόμα εγκατάσταση μόνιμης υγειονομικής μονάδας στελεχωμένης με ειδικευμένο υγειονομικό προσωπικό, παροχή όλων των απαραίτητων Μέσων Ατομικής Προστασίας, με κατάλληλες προδιαγραφές, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση των εργαζομένων.

Ακόμη ζητάει όλα τα μηχανήματα έργου να έχουν τις ανάλογες πιστοποιήσεις και να περνάνε επιθεωρήσεις που θα επικυρώνουν ή θα απορρίπτουν την ασφάλειά τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τους εργαζόμενους, πολλά από τα μηχανήματα που χρησιμοποιούνται έμειναν σε αχρησία κατά τη διάρκεια της κρίσης και της πανδημίας με αποτέλεσμα να μην έχουν συντηρηθεί σωστά.

Αγωγές 1000 κατοίκων και φορέων για τα περιβαλλοντικά προβλήματα

Οπως γράψαμε το περασμένο Σάββατο στην ΕφΣυν, η αντιπαράθεση που έχει ξεσπάσει μεταξύ κατοίκων και των δήμων Γλυφάδας, Αλίμου από τη μια πλευρά και της επένδυσης της Lamda Development στο Ελληνικό από την άλλη παίρνει μετωπικά χαρακτηριστικά, καθώς χίλιοι κάτοικοι και φορείς της περιοχής απευθύνουν εξώδικο διαμαρτυρίας προς τις κατασκευάστριες εταιρείες με κοινοποίηση στον υπουργό Περιβάλλοντος για μη τήρηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

Το εξωδικό αναφέρει ότι η υποβάθμιση της ζωής των γύρω περιοχών είναι συνεχής και αφορά τους όγκους χώματος που απελευθερώνονται σε μια τεράστια έκταση από τις εργασίες. «Ολοι θυμόμαστε πρόσφατα την αφρικανική σκόνη που είχε σκεπάσει σχεδόν την Αττική. Οι κάτοικοι της Γλυφάδας, του Αλίμου και του Κάτω Ελληνικού, που ζουν πέριξ του παλαιού αεροδρομίου, ζουν ένα παρόμοιο φαινόμενο καθημερινά», γράφουν σε κοινή δήλωσή τους στο facebook οι δήμαρχοι Αλίμου, Α. Κονδύλης, και Γλυφάδας, Γ. Παπανικολάου. «Παρά τις προφορικές δεσμεύσεις, η καθημερινότητα έχει γίνει ανυπόφορη και αβίωτη λόγω σκόνης, θορύβου, δονήσεων, φωτορύπανσης, κυκλοφοριακού χάους και πλήρους αδιαφορίας για τους περιβαλλοντικούς όρους και τις ώρες κοινής ησυχίας», σημειώνουν οι δύο δήμαρχοι.

Το εξώδικο καλεί τις εταιρείες να εφαρμόσουν αμέσως, χωρίς καμία άλλη χρονοτριβή, τις προβλέψεις των μελετών και των εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων. Σημειώνουν πως, αν δεν συμμορφωθούν εντός 15 ημερών, θα προχωρήσουν σε ομαδική αγωγή στη Δικαιοσύνη με ασφαλιστικά μέτρα, ζητώντας διακοπή εργασιών, αποζημιώσεις και επιβολή κυρώσεων.

Τι θα γίνει με το κυκλοφοριακό;

Ο επικεφαλής της Lamda, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, εκτίμησε ότι σε 5 με 6 χρόνια, όταν δηλαδή θα έχουν ολοκληρωθεί και οι αναπτύξεις στο Ελληνικό οι οποίες θα προσελκύουν μεγάλο αριθμό επισκεπτών, το ήδη εξαιρετικά επιβαρυμένο κυκλοφοριακό πρόβλημα στην Αττική και ειδικότερα στα Νότια Προάστια, θα γίνει χειρότερο. Ανέφερε ότι η εταιρία είναι πρόθυμη να συμβάλει στις λύσεις που θα αποφασιστούν με την εκπόνηση μελετών, όπως το έχει πράξει ήδη για την υπό σχεδιασμό σήραγγα του Υμηττού και άλλα έργα στη Βουλιαγμένης, και πρόσθεσε πως βρίσκεται σε εξέλιξη συζήτηση με την Ελληνικό Μετρό ώστε να κατασκευαστεί στάση του Μετρό εντός της έκτασης του πρώην αεροδρομίου. Το θέμα απασχολεί τις κατασκευαστικές εταιρείες, οι οποίες επισημαίνουν το κενό χρηματοδότησης, καθώς η Ε.Ε. δεν χρηματοδοτεί πλέον έργα μεγάλων οδικών αξόνων στην Αττική. Θεωρούν ότι η λύση των πρότυπων προτάσεων, όπου οι ιδιώτες θα χρηματοδοτούν οι ίδιοι τα έργα, είναι μονόδρομος.

Οι πρότυπες προτάσεις αφορούν σε ένα μοντέλο, όπου ο ιδιώτης αναλαμβάνει το κόστος της ωρίμανσης ενός έργου και προτείνει την κατασκευή μέσω ενός συνδυασμού ιδιωτικής και δημόσιας χρηματοδότησης. Ελλείψει πόρων, στην αγορά αναφέρουν ότι έχουν προταθεί και λύσεις χωρίς τη συμμετοχή του δημοσίου στην παρούσα φάση, μέσω της μετάθεσης της είσπραξης "σκιωδών" διοδίων μετά από 10-12 χρόνια από την έναρξη λειτουργίας του έργου.

Τα οφέλη του The Ellinikon για το Δήμο περιγράφει ο δήμαρχος του

Ο δήμαρχος Ελληνικού Γ. Κωνσταντάτος επιμένει ότι οι συνάδελφοί του στη Γλυφάδα και τον Άλιμο κάνουν θόρυβο μόνο για τις εντυπώσεις, καθώς εν αντιθέσει με τους όμορους Δήμους, ο Δήμος Αργυρούπολης είχε εντός του αεροδρομίου πάνω από 100 δομές – συλλόγους, οι οποίες μεταφέρθηκαν χωρίς αντιρρήσεις από πλευράς του Δήμου και χωρίς προσφυγές, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά. «Όταν ανέλαβα δήμαρχος το 2014, η λογιστική αξία της ακίνητης περιουσίας του Δήμου ήταν περίπου 44 εκατομμύρια ευρώ. Σήμερα, με βάση την τελευταία αποτίμηση, αγγίζει τα 350 εκατομμύρια ευρώ».

Οι δημόσιες παραλίες της Γλυφάδας στο «Κ» της Καθημερινής

Οπου εδώ ομνύονται οι προσπάθειες του δημάρχου Γ. Παπανικολάου να κρατησει ανοιχτες και δημόσιες τις παραλίες της Γλυφάδας παρότι δέχεται πιέσεις απο την επενδύση στα σύνορα του Δήμου. Είναι αλήθεια οτι όλες οι παραλίες της Γλυφάδας είναι ανοιχτές σε όλους, καθαρές και ασφαλείς.

Στηρίξτε την έρευνα

>>>Η έρευνα διεξάγεται από το Νήμα με τη στήριξη των αναγνωστών του και σκοπό να δημιουργηθεί ένα πλήρες αρχείο δημόσια προσβάσιμο στη διεύθυνση www.toellinikon.gr

>>>Το Νήμα στηρίζεται αποκλειστικά στους αναγνώστες του. Για να ολοκληρωθεί η προσπάθεια του χρειάζεται τους συνδρομητές του, τόσο οικονομικά, όσο και με τις ιδέες και τις προτάσεις τους.

Στήριξε την δημοσιογραφική έρευνα

Τα προηγούμενα κείμενα του αφιερώματος

#1 Το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο στην Ευρώπη, μια πολυτελής αντιπαροχή;

#2 Λουκάς Τριάντης: Το Ελληνικό θέτει ερωτήματα για τους αδόμητους χώρους σε όλη την Αττική.

#3 Ελληνικό: Ποιος φταίει για τα εργατικά ατυχήματα;

#4 Στα Δικηγορικά της Γλυφάδας δεν ανοίγουν πια παράθυρα

#5: Επιτάχυνση των έργων, αλλά τα ερωτήματα παραμένουν

Σε φάση επιτάχυνσης βρίσκεται το έργο του Ελληνικού σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της περιόδου, καθώς η Lamda Development κινείται ταυτόχρονα σε τρία μέτωπα: Διενεργεί διαγωνισμό για την ανάδειξη εργολάβου που θα αναλάβει τα λιμενικά έργα για τη δημιουργία της νέας Μαρίνας Αγίου Κοσμά, ενώ παράλληλα, τρέχει ο διαγωνισμός για την ανάθεση της κατασκευής του The Ellinikon Mall, που θα αποτελέσει το μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο της χώρας. Ακόμη, προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός πώλησης τριών νέων οικοπέδων, συνολικής έκτασης 40.000 τ.μ.

Ωστόσο, φαίνεται να επικρατεί «επενδυτική ανασφάλεια», καθώς σύμφωνα με δημοσιεύματα των εφημερίδων Βήμα και Ναυτεμπορική, η Lamda Development φέρεται να αποσύρθηκε από δύο συμφωνίες στρατηγικού χαρακτήρα χωρίς σαφή αιτιολόγηση, γεγονός που έχει δημιουργήσει αρνητικό επενδυτικό κλίμα. Η πρώτη αφορά σε συμφωνία με Άραβες επενδυτές, με διαμεσολάβηση της ελληνικής κυβέρνησης η οποία κατέρρευσε μετά από μήνες διαπραγματεύσεων. Η δεύτερη αφορά σε διεθνή ναυτιλιακό όμιλο που κατηγόρησε την Lamda ότι εγκατέλειψε υπογεγραμμένη συμφωνία για την ανάπτυξη εταιρικού κόμβου εντός της επένδυσης.

Η μετοχή διαπραγματεύεται σε τιμές λίγο πάνω από τα έξι ευρώ, κάτω από τις προσδοκίες που έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί. Παράγοντες της αγοράς λένε ότι η ερώτηση είναι τώρα αν έχει υποεκτιμηθεί η αξία του project, κάτι που πρόκειται να αλλάξει το επόμενο διάστημα ή αν επικρατεί ανασφάλεια εξαιτίας της αλλαγής της φυσιογνωμίας του από ένα μεγάλο κατασκευαστικό έργο, σε Real Estate. H στρατηγική στροφή στις πωλήσεις φαίνεται πως έχει προκαλέσει αμφιθυμία στους επενδυτές στη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο και τη Μέση Ανατολή. Από τις αρχές του 2024, οπότε η εταιρεία στράφηκε στην πώληση οικοπέδων σε τρίτους μέσω διμερών συμφωνιών αντί για ανοιχτούς διαφανείς διαγωνισμούς, διατυπώνονται ανησυχίες για την αρχιτεκτονική συνοχή του μεγαλεπήβολου έργου και τη βιωσιμότητα του. Η προτεραιότητα που δίνεται στη βραχυπρόθεσμη ταμειακή ροή εν μέσω καθυστερήσεων στην κατασκευή φέρεται να υπονομεύει την αξία της μετοχής της εταιρείας σύμφωνα πάντα με τα σχετικά δημοσιεύματα. Με άλλα λόγια η Lamda Development έχει αποδείξει ότι μπορεί να κατασκευάζει και να λειτουργεί malls, μπορεί όμως να φέρει εις πέρας ένα τόσο μεγάλο κατασκευαστικό έργο;

Πλούσιοι Έλληνες οι περισσότεροι αγοραστές του Ελληνικού

Η εταιρεία απαντά με ρεκόρ κερδοφορίας για το 2024. Σύμφωνα με την ίδια, τα συνολικά έσοδα από τις πωλήσεις ακινήτων έχουν φτάσει τα 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ μέχρι στιγμής.

Το 2024, η Lamda φέρεται να εισέπραξε 312 εκατ. ευρώ από προπωλήσεις και προκαταβολές σε οικιστικά έργα, ενώ αναμένει πρόσθετες εισπράξεις ύψους 286 εκατ. ευρώ από προπωλήσεις του προηγούμενου έτους. Για το 2025, η πρόβλεψη της κάνει λόγο για έσοδα ύψους 550 εκατ. ευρώ. Στο Little Athens, στον Άλιμο, 559 διαμερίσματα ήταν διαθέσιμα προς πώληση, και από αυτά έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον η είχαν πωληθεί ως τον περασμένο μήνα 472 ή 84% με τιμές που ξεκινούσαν από τα 8500 ευρώ το τ.μ. Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες στο Ελληνικό για κτίρια και έργα υποδομής έφτασαν τα 81 εκατομμύρια, με το συνολικό ποσό να ανέρχεται σε 644 εκατομμύρια ευρώ από την έναρξη του έργου.

16.000 άνθρωποι έχουν δείξει ενδιαφέρον για αγορά διαμερισμάτων, με το 60% από αυτούς να είναι Έλληνες, 20-25% Έλληνες της διασποράς -κυρίως από το Λονδίνο και τη Μέση Ανατολή- και μόλις 15% να είναι αλλοεθνείς προερχόμενοι από 100 συνολικά χώρες. Το 40% επιθυμεί να αγοράσει κατοικία με σκοπό την επένδυση, το 30% ενδιαφέρεται για πρώτη κατοικία και το 20% για εξοχική, ενώ ένα μικρότερο ποσοστό ενδιαφέρεται να εξασφαλίσει άδεια παραμονής μέσω του προγράμματος Golden Visa.

Παρέμβαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος υπέρ των κοινόχρηστων χώρων στο sports center

Παρά την υποχρέωση που ανέλαβε η εταιρεία με το Σχέδιο Oικονομικής Aνάπτυξης του 2018 να ολοκληρώσει και να παραδώσει πάρκο 2000 στρεμμάτων και να προχωρήσει στο phasing του έργου με σκοπό την ελαχιστοποίηση της όχλησης (υποχρέωση που δεν τηρήθηκε με αποτέλεσμα τις διαμαρτυρίες των περιοίκων), αυτό που φαίνεται να προχωράει είναι το The Ellinikon Sports Park, που αναμένεται να εγκαινιάσει τμήμα για τους αθλητές στίβου εντός του 2025.

Σύμφωνα με τα γραφόμενα στον Τύπο, ανακαινίστηκαν πλήρως τα δύο Κλειστά Ολυμπιακά Προπονητήρια Παιανίας, το Προπονητήριο Υγρού Στίβου, το Προπονητήριο Άρσης Βαρών και το Ποδηλατοδρόμιο στο ΟΑΚΑ, οι εγκαταστάσεις του Ολυμπιακού Χωριού καθώς και οι αθλητικές και διοικητικές εγκαταστάσεις του Κολυμβητηρίου Καπαγέρωφ και Μικρολίμανου Πειραιά. Σύμφωνα με την Lamda οι εργασίες ανακαίνισης υπερέβησαν τα 20 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, η σημαντικότερη εξέλιξη σε αυτό το ζήτημα έρχεται από την απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να τροποποιήσει το σχέδιο αφαιρώντας δύο εγκαταστάσεις από το αθλητικό κέντρο προκειμένου να δημιουργηθεί περισσότερος ελεύθερος χώρος. Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις έχουν ως αποτέλεσμα τα συνολικά πολεοδομικά μεγέθη του αρχικά αδειοδοτημένου έργου να μειωθούν (η συνολική δόμηση μειώνεται κατά 30% περίπου και η συνολική κάλυψη κατά 35%) καθώς συστήνεται να μη χτιστούν το κλειστό προπονητήριο στίβου και το πολλαπλό προπονητήριο.

Στο χώρο των αθλητικών εγκαταστάσεων προβλέπεται δημιουργία κτιρίων διοίκησης, αλλά και 1.381 θέσεις στάθμευσης. Η όλη έκταση καλύπτει 287.000 τ.μ. και κατασκευάζεται από την κοινoπραξία ΜΕΤΚΑ-Ιντρακάτ, με στόχο μάλιστα να είναι ένα από τα πρώτα έργα που θα ολοκληρωθούν και θα παραδοθούν το 2026. Ο συνολικός προϋπολογισμός της επένδυσης δεν ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ.

Παράγοντες του αθλητισμού εκφράζουν σοβαρές διαφωνίες. Διαβάστε σχετικά:

• Sportime | Γ. Μαμουζέλος: The Ellinikon και η προδοσία του στίβου!

Στα δικαστήρια Lamda-Γλυφάδα για τα όρια της Ευρυάλης

Την ίδια ώρα, το μέτωπο της εταιρείας με τους γειτονικούς Δήμους Γλυφάδας και Αλίμου, παραμένει ενεργό. Ένταση μεταξύ του Δημάρχου Γλυφάδας Γ. Παπανικολάου και εκπροσώπων της Lamda Development, αλλά και των νομικών εκπροσώπων του Υπερταμείου(!) προκλήθηκε την Πέμπτη 19-6, κατά τη συζήτηση της προσωρινής διαταγής αναστολής των εργασιών για την περίφραξη κοινόχρηστου χώρου στο ρέμα της Ευρυάλης στη Γλυφάδα από την Lamda Development.

Το δικαστήριο έγινε μετά το επεισόδιο που σημειώθηκε στις 30 Μαΐου, όταν οι υπηρεσίες του Δήμου, παρουσία του Δημάρχου κου Γ. Παπανικολάου εμπόδισαν την περίφραξη χώρου πέραν των ορίων του παλαιού αεροδρομίου, γεγονός στο οποίο αντέδρασε έντονα η Lamda Development.

«Η σημερινή απαξιωτική στάση της Lamda και του Υπερταμείου στην αίθουσα του δικαστηρίου απέναντι στον Δήμο Γλυφάδας ήταν πραγματικά σοκαριστική, για όσους βρεθήκαμε εκεί. Από την πλευρά μας, είμαστε έτοιμοι να πάμε σε όσα και όποια δικαστήρια χρειαστεί. Για να υπερασπιστούμε το κοινό καλό. Το δημόσιο συμφέρον» έγραψε μετά το πέρας της διαδικασίας ο Δήμαρχος Γλυφάδας κ. Παπανικολάου στη σελίδα του στο facebook, σκιαγραφώντας το κλίμα στην αίθουσα.

Ο Δήμος Γλυφάδας υποστηρίζει ότι το επίμαχο σημείο είναι χαρακτηρισμένο ως κοινόχρηστο πράσινο από το 1981, γεγονός που ουδέποτε αμφισβητήθηκε μέχρι σήμερα. Η Lamda Development φέρεται να προσκόμισε τίτλους ιδιοκτησίας, οι οποίοι σύμφωνα με τον Δήμο όμως, περιλαμβάνουν ακόμη και τμήματα δημόσιων χώρων, όπως τμήμα της οδού Κωνσταντίνου Καραμανλή και γωνία του Γκολφ της Γλυφάδας.

Το Υπερταμείο με το οποίο επικοινωνήσαμε αρνήθηκε να σχολιάσει επίσημα το περιστατικό. Ωστόσο, πηγές του μας ανέφεραν ότι με βάση τις απαλλοτριώσεις που έγιναν για τη σύναψη της σύμβασης μεταξύ δημοσίου και Lamda Development, η περιοχή που παραχωρήθηκε από το ελληνικό δημόσιο στην εταιρεία με δικαίωμα επιφάνειάς βγαίνει εκτός της περίφραξης του αεροδρομίου, όπως φαίνεται στο κτηματολόγιο.

Χαρακτηριστικά μας ειπώθηκε ότι η Λάμδα δεν έχει εξαντλήσει τα όρια της δικαιοδοσίας της στην περιοχή του ρέματος Ευρύαλης και ότι θα μπορούσε να περιφράξει μεγαλύτερη έκταση του κοινόχρηστου χώρου.

Ο Δήμος από την πλευρά του επισημαίνει ότι ακόμα αναμένεται η οριοθέτηση τμήματος του ρέματος της Ευρυάλης από την Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Αττικής, κάτι που προκαλεί εντάσεις και σε άλλα σημεία της επένδυσης στο Ελληνικό. «Πριν από αυτά που επικαλούνται, υπάρχει το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο Γλυφάδας, όπου το συγκεκριμένο σημείο που θέλει να περιφράξει η Lamda έχει χαρακτηριστεί ως κοινόχρηστο πράσινο και άρα ανήκει στο Δήμο. Από το 1981 μέχρι σήμερα αυτό δεν έχει αμφισβητηθεί ποτέ! Μέχρι τώρα… Τους εξηγήσαμε ότι υπάρχει το ρέμα της Ευρυάλης, από την οριοθέτηση του οποίου θα προκύψουν και τα όρια όλων των εμπλεκομένων» γράφει ο Δήμαρχος Γλυφάδας κ. Γ. Παπανικολάου στη δημόσια ανάρτηση στον λογαριασμό του στο Facebook.

Το δικαστήριο έκανε δεκτό το αίτημα της εταιρείας για συνέχιση των εργασιών στον επίμαχο χώρο.

Πόλεμος Δήμων για τα μάτια της… Lamda;

Στο περιθώριο της διένεξης Γλυφλαδας-Lamda, ο Δήμαρχος Ελληνικού Γ. Κωνσταντάτος εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία κάνει λόγο για «ήττα» του Δήμου Γλυφάδας και του δημάρχου της Γ. Παπανικολάου σε δικαστική διαμάχη για την Ευρυάλη του 2021.

Σύμφωνα με το Δήμαρχο Ελληνικού, «η υπόθεση αφορούσε τη μήνυση που είχε καταθέσει ο κ. Παπανικολάου σε βάρος του Δημάρχου μας, του Αντιδημάρχου, αλλά και εργαζομένων του Δήμου Ελληνικού – Αργυρούπολης, για εργασίες που διεξάγονταν νόμιμα και με όλες τις απαραίτητες άδειες εντός του εργοταξίου μας (…) στην περιοχή του Ρέματος Ευρυάλης – εντός δηλαδή των διοικητικών ορίων του Δήμου μας.»

Ο Δήμος Γλυφάδας απαντά ότι δεν εστράφη κατά των αρχών του γειτονικού Δήμου, αλλά κατά παντός υπευθύνου για ενέργειες που επηρέαζαν την καθημερινότητα των δημοτών του το 2021. Πρέπει να σημειώσουμε ότι δεν είναι ξεκάθαρο σε ποιον ανήκει διοικητικά το ρέμα της Ευρυάλής σε όλα τα σημεία του. Σε κάθε περίπτωση το δικαστήριο αθώωσε το Δήμο Ελληνικού, ο οποίος τώρα απειλεί με μηνύσεις τον όμορο Δήμο.

Πρέπει να σημειωθεί ότι ο δήμαρχος Ελληνικού έχει ταχθεί πολλάκις υπέρ της επένδυσης και ανοιχτά εναντίον των συναδέλφων του επανειλημμένα και σε υψηλούς τόνους. Σε πρόσφατη εμφάνιση του στα τηλεοπτικά κανάλια είπε χαρακτηριστικά ότι κατανοεί τα παράπονα των κατοίκων για την όχληση και τους συνέστησε υπομονή. Αντιστοίχως, συνέστησε στους Δημάρχους Αλίμου και Γλυφάδας να δεχτούν την επένδυση με τα καλά και τα κακά της.

«Τοπόσημα Διασύνδεσης»

Τέλος, «Τοπόσημα Διασύνδεσης» έχει τίτλο η έκθεση φωτογραφίας που διοργανώνει η Lamda Development από τη 1η έως τη 20ή Ιουλίου του 2025, στον ιστορικό χώρο του πρώην δημόσιου καπνεργοστασίου. Στην έκθεση αυτή «επτά κορυφαίοι/ες Έλληνες και Ελληνίδες φωτογράφοι αποτυπώνουν με τη ματιά τους τον τρόπο με τον οποίο οι αστικοί προορισμοί επαναπροσδιορίζουν τη σχέση μας με την πόλη και τη μετατρέπουν σε σημεία συνάντησης, εμπειρίας και σύνδεσης».

Απορίες…

Κάτι που μας προξένησε εντύπωση το προηγούμενο διάστημα κατά τη διεξαγωγή της έρευνας για το Ελληνικό και για το οποίο οφείλουμε να σας ενημερώσουμε:

1. Το νέο μας κανάλι στο YouTube φιλοξενεί μόνο διαφημιστικά βίντεο των δελτίων μας. Δέχτηκε καταγγελία για παραπληροφόρηση και κατέβηκε μαζί με τους προσωπικούς μας λογαριασμούς για δυο ημέρες. Το αίτημα επανεξέτασης που υποβάλαμε επανέφερε τους λογαριασμούς, ωστόσο μας γέννησε απορίες. Θα επανέλθουμε…

2. Στο αίτημα που καταθέσαμε για την παροχή στοιχείων από το ΥΠΕΝ δεν λάβαμε ποτέ την επικοινωνία του Γραφείου Τύπου, είχαμε όμως προφορικές συνομιλίες με στελέχη του Υπουργείου και περίπου δυο εβδομάδες αργότερα λάβαμε την γραπτή απάντηση του Υπουργείου με κοινοποίηση στον Υπουργό! Το αίτημα μας αφορούσε στην παροχή στοιχείων όπως γράψαμε στο προηγούμενo σημείωμα και όπως ορίζεται από το νόμο. Τα στοιχεία που λάβαμε ήταν ελλιπή, καθώς δεν συμπεριελήφθη το κρίσιμο έτος 2024. Μόλις τα επεξεργαστούμε θα επανέλθουμε με αναλυτική ενημέρωση, καθώς το θέμα αφορά στο δικαίωμα διεξαγωγής δημοσιογραφικής έρευνας.

Στηρίξτε την έρευνα

>>>To κείμενο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στην Εφημερίδα Συντακτών. Αποτελεί μέρος του θεματικού αφιερώματος στο μεγάλο κατασκευαστικό έργο του Ελληνικού, τις αλλαγές που φέρνει στον Αστικό ιστό και τις επιπτώσεις που θα έχει στην κοινωνική ζωή ευρύτερα.

>>>Η έρευνα διεξάγεται από το Νήμα με τη στήριξη των αναγνωστών του και σκοπό να δημιουργηθεί ένα πλήρες αρχείο δημόσια προσβάσιμο στη διεύθυνση www.toellinikon.gr

>>>Το Νήμα στηρίζεται αποκλειστικά στους αναγνώστες του. Για να ολοκληρωθεί η προσπάθεια του χρειάζεται τους συνδρομητές του, τόσο οικονομικά, όσο και με τις ιδέες και τις προτάσεις τους.

Στήριξε την δημοσιογραφική έρευνα

Τα προηγούμενα κείμενα του αφιερώματος

#1 Το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο στην Ευρώπη, μια πολυτελής αντιπαροχή;

#2 Λουκάς Τριάντης: Το Ελληνικό θέτει ερωτήματα για τους αδόμητους χώρους σε όλη την Αττική.

#3 Ελληνικό: Ποιος φταίει για τα εργατικά ατυχήματα;

#4 Στα Δικηγορικά της Γλυφάδας δεν ανοίγουν πια παράθυρα

Στο δρόμο για τα Δικηγορικά της Γλυφάδας, κατηφορίζοντας τη Βουλιαγμένης, στρίβω δεξιά στην Αλίμου για να δω καλύτερα το εργοτάξιο του Ελληνικού. Το εμβληματικό έργο της Αθηναϊκής Ριβιέρας, είναι μια ιδέα συνδεδεμένη με φουτουριστικές εικόνες της Αττικής και την προσδοκία της τουριστικής ανάπτυξης. H, κατά άλλους, την ιδιωτικοποίηση δημόσιας γης έναντι ενός μικρού τιμήματος και της αποκοπής της παραλίας από τους κατοίκους της πόλης στο τελευταίο ελεύθερο τμήμα της.

Τα Δικηγορικά της Γλυφάδας, είναι η μια περιοχή στην οποία δεν περίμενα να ακούσω παράπονα για τη «επένδυση» όπως αποκαλείται το έργο στα Νότια Προάστια. Η εντύπωση που δημιουργεί η επικοινωνιακή καμπάνια της Lamda Development είναι ότι το αναπτυξιακό σοκ που θα φέρει, συμπαρασύρει τις αξίες γης προς τα πάνω σε μια μεγάλη κλίμακα και αυτό δημιουργεί κοινωνική αποδοχή. Αυτή είναι η μια πλευρά του νομίσματος.

Η άλλη πλευρά, είναι αυτή που παρουσιάζει ο κος Γιάννης Κάνιστρας, ένας εκ των εκπροσώπων της άτυπης επιτροπής κατοίκων που με υποδέχεται έξω από το εκκλησάκι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Βιοχημικός στο επάγγελμα συνοψίζει γλαφυρά τα προβλήματα της ρύπανσης και της αλλαγής του χαρακτήρα της περιοχής, ως εξής: «Όταν βγαίνεις από το σπίτι βλέπεις δάχτυλα σκόνης σε μπαλκόνια και αυτοκίνητα, χαρτάκια με κινητά τηλέφωνα που σου προσφέρουν αγορά του ακίνητου σου σε ‘λογικές τιμές’ και κήπους με στερεμένα πηγάδια. Η περιοχή μας ήταν μια κηπούπολη με περισσότερους από 100 ευκαλύπτους και άλλα δέντρα. Τώρα νομίζεις ότι όλο το χρόνο ο κόσμος λείπει σε διακοπές γιατί οι κάτοικοι μένουν μέσα με κλειστά παράθυρα».

Μιλάει για έντονη ατμοσφαιρική ρύπανση, αγνόησή των περιοίκων, κόψιμο των δέντρων και οικονομική πίεση που αναγκάζει παλιές οικογένειες της περιοχής να πουλούν περιουσίες και να την εγκαταλείπουν. Παρά τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από την περιβαλλοντική νομοθεσία κατά την εκσκαφή, όπως είναι ο καταιονισμός, η υδροσπορά, κλειστά σιλό για υλικά και μπάζα και διέλευση κλειστών καμιονιών, οι κάτοικοι λένε πως βρίσκονται αντιμέτωποι με σύννεφα σκόνης. Στο θέμα αναφέρθηκε με ερώτηση και η κοινοβουλευτική ομάδα του ΚΚΕ, αναφέροντας πως η καθημερινότητα στις γύρω περιοχές είναι «αφόρητη λόγω της σκόνης, θορύβου και δονήσεων» χωρίς ωστόσο να λάβει απάντηση.

Κάποιοι μιλάνε ακόμη για εκδήλωση αναπνευστικών προβλημάτων παρότι είναι ιδιαίτερα δύσκολη η συσχέτιση τους με τα έργα. Οι υπερβάσεις των ορίων αιώρησης μικροσωματιδίων PM₂.₅ και σε χαμηλές συγκεντρώσεις (κάτι που συνήθως συμβαίνει με τα κύματα Αφρικανικής σκόνης που πλήττουν ολοένα και συχνότερα τη χώρα), συσχετίζονται με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις, κλείνοντας σε εσωτερικούς χώρους τους πιο ευάλωτους.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει ορίσει τον ετήσιο μέσο όρο για μικροσωματίδια 10PM και 2,5 PM στα 5 µg/m³ και τον μέσο όρο 24 ωρών στα 15 µg/m³. Αυτά τα επίπεδα αφορούν στην ελαχιστοποίηση των κινδύνων για την υγεία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντίστοιχα, έχει θέσει ετήσιο μέσο όρο τα 25 µg/m³, χωρίς να καθορίζει συγκεκριμένο ημερήσιο όριο, απαιτώντας από τα κράτη μέλη να αναφέρουν υπερβάσεις άνω των 35 µg/m³.

Τον Ιούλιο του 2024 οι κάτοικοι των Δικηγορικών προχώρησαν για το θέμα σε καταγγελία κατά της κοινοπραξίας IRC Ελληνικού ΑΕ που κατασκευάζει το καζίνο με συνεργασία των Hard Rock και ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ, προς το σώμα επιθεωρητών και ελεγκτών της Διεύθυνσης περιβάλλοντος και κλιματικής αλλαγής, αναφέροντας πως η εικόνα στην περιοχή ήταν «συχνά παρόμοια πυρκαγιάς».

Το βίντεο δείχνει την κατάσταση όπως διαμορφώθηκε το προηγούμενο διάστημα, πριν το Δεκέμβρη οπότε και ξεκίνησαν τα μέτρα ελαχιστοποίησης της όχλησης

Η ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ, έστειλε εκ μέρους της κοινοπραξίας αναλυτικές μετρήσεις (το έγγραφο είναι στη διάθεση μας) που δείχνουν ότι δεν προκύπτουν υπερβάσεις των ορίων που ορίζει η νομοθεσία, καθώς και ότι τηρούνται τα προβλεπόμενα μέτρα. «Οι μέσες ημερήσιες τιμές των συγκεντρώσεων PM10 και ΡΜ2,5 στο σημείο παρακολούθησης Ν2 στον Δήμο Γλυφάδας είναι 32,99 και 12,16 μg/m3 αντίστοιχα. Οι ετήσιες οριακές τιμές PM10 και ΡΜ2,5 είναι 40 και 25 μg/m3 αντίστοιχα» αναφέρει χαρακτηριστικά. Η εταιρεία υπολογίζει 25 υπερβάσεις στη Γλυφάδα, αλλά αποδίδει μόνο το 2% του συνόλου των μετρήσεων (288) σε δραστηριότητες του έργου για την περίοδο από 29/8/2023 έως 31/8/2024.

Οι κάτοικοι αμφισβητούν τα δεδομένα ως λανθασμένα για πάνω από 75 ημέρες, ήτοι ισχυρίζονται ότι το 27% των μετρήσεων για σωματίδια 2.5 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο για το 2024 ήταν εκτός των νόμιμων ορίων. «Η ημερήσια τιμή συγκεντρώσεων ρύπων δεν αθροίζεται από τις μέσες τιμές ανά ημέρα για ένα έτος, όπως λέει η εταιρεία. Κάθε διαφορετική ημέρα που έχει 3 μετρήσεις με έστω και μια υπέρβαση των ορίων λογίζεται ως ημέρα υπέρβασης και καταγράφονται οι μονάδες αυτής» εξηγεί ο κος Κάνιστρας. Ακόμη, οι ίδιοι καταγγέλλουν πως η εταιρεία είχε ειδοποιηθεί ότι επίκειται έλεγχος και έτσι η εικόνα που παρουσίασε δεν ανταποκρίνεται στην καθημερινότητα που βιώνουν κάτοικοι, εργαζόμενοι και επισκέπτες.

Ποιος παρακολουθεί την τήρηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας;

Μετά τις διαμαρτυρίες των κατοίκων η LAMDA Development δημοσίευσε μια σύνοψη των δεδομένων περιβαλλοντικής διαχείρισης για το 2024 σε τμήμα της ιστοσελίδας της για τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη, χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία και χωρίς αναφορά στα τελευταία θεσπισμένα Ευρωπαϊκά όρια. Σε ερώτηση μας για την υποχρέωση δημοσίευσης των περιβαλλοντικών μετρήσεων, όπως προβλέπονταν στο Προεδρικό Διάταγμα έγκρισης του Σχεδίου Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης (ΣΟΑ) της επένδυσης, η Περιφέρεια Αττικής μας παρέπεμψε στο ΥΠΕΝ, το οποίο με τη σειρά του μας απάντησε ότι η άδεια για την ανέγερση του καζίνο δεν έχει κλείσει ακόμα χρόνο, επομένως δεν υπάρχει μελέτη περιβαλλοντικών μετρήσεων όπως προβλέπει ο νόμος, παρότι η ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ είχε ήδη πραγματοποιήσει ετήσιες μετρήσεις.

Μας ενημέρωσε όμως ακόμα ότι οι ετήσιες μελέτες δε δημοσιεύονται, αλλά ότι είναι διαθέσιμες μόνο μετά από αίτημα στο ΥΠΕΝ, καθώς και ότι κάθε επιμέρους έργο εντός της επένδυσης διαθέτει τη δική του μελέτη παρακολούθησης, η οποία επίσης αποστέλλεται στο ΥΠΕΝ χωρίς υποχρέωση δημοσίευσης, όπως προέβλεπε το αρχικό Προεδρικό Διάταγμα. Η πολυπλοκότητα και η ασάφεια οδήγησαν το Δήμο Γλυφάδας, να ζητήσει τη συνδρομή Εθνικού Αστεροσκοπείου για μετρήσεις σε έδαφος και αέρα με σκοπό να διαπιστωθούν τυχόν παραβάσεις της νομοθεσίας.

Από τον Άννα στον Καϊάφα

«Έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν δυσαρέσκεια και αγανάκτηση σε πολίτες που ήταν υπέρ της επένδυσης» λέει χαρακτηριστικά ο κος Πέτρος Καραμηνάς, μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου Γλυφάδας και Πρόεδρος του Διαδημοτικού Συνδέσμου που έχουν συστήσει οι Δήμοι Γλυφάδας και Αλίμου για τα θέματα του Ελληνικού. «Είναι άκομψο όταν μιλάμε με στελέχη της μαμάς εταιρείας να καταλαβαίνουμε ότι έχει φύγει από τη δικαιοδοσία τους το θέμα. Είναι δύσκολο για εμάς να ξέρουμε ότι μιλάμε με τον ένα η τον άλλο εταίρο και στο τέλος να έχουμε να αντιμετωπίσουμε διαφορετικές εταιρείες που η κάθε μια έχει δικό της πλάνο και συμφέροντα» συνεχίζει ο ίδιος.

Οι κάτοικοι των γειτονικών περιοχών της Γλυφάδας λένε πως η Λάμδα αναγνωρίζει τις περιβαλλοντικές της υποχρεώσεις και τηρεί τα προβλεπόμενα μέτρα, ισχυρίζεται όμως πως δεν μπορεί να τα επιβάλλει στους αναδόχους που κάνουν δικά τους έργα. Για αυτό το λόγο, το Μάιο του 2024 συναντήθηκαν στο Δημαρχείο Γλυφάδας κάτοικοι, δημοτική αρχή και εταιρείες προκειμένου να αναζητηθεί λύση - προσπάθεια που τότε έπεσε στο κενό.

«Μας προξένησε μεγάλη εντύπωση ότι ήρθαν όλοι οι εργολάβοι, υπεργολάβοι και μέλη των ΔΣ της Λάμδα και της ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ. Στην αίθουσα βρίσκονταν εκπρόσωποι από όλους τους τομείς: Compliance officers, διευθυντές μηχανικοί, πρόεδροι εταιρειών. Εταιρείες όπως η ΑΒΑΞ, η Ηρακλής Lafarge και άλλες. Είχαν σχεδόν γεμίσει τα έδρανα των δημοτικών συμβούλων» θυμάται ο κος Γ. Κάνιστρας.

Το βίντεο μας το έστειλε κάτοικος της Γλυφάδας και δείχνει την κατάσταση που επικρατούσε κατά τις πρώτες εβδομάδες των χωματουργικών εργασιών στην περιοχή

Σύμφωνα με τον ίδιο οι εταιρείες υποσχέθηκαν μέτρα, που προβλέπονταν ήδη στην αρχική περιβαλλοντική μελέτη και είχαν υποχρέωση να εφαρμόσουν, αλλά δεν το είχαν κάνει επί τέσσερα χρόνια. Ωστόσο, το Δεκέμβρη του 2024 ξεκίνησε η υδροσπορά, που αποτελούσε δέσμευση της Τεχνικής περιβαλλοντικής μελέτης (ΤΕΠΕΜ) με αποτέλεσμα να έχει μειωθεί η όχληση, όχι όμως ακόμα σε ικανοποιητικό βαθμό, όπως λένε οι κάτοικοι με λόφους άμμου και υλικών δόμησης να παραμένουν ασκέπαστοι και καμιόνια να μπαινοβγαίνουν χωρίς τα απαραίτητα μέτρα προστασίας, όλο το 24ωρο.

Δημόσιες παραλίες και αλλαγή της φυσιογνωμίας της περιοχής

Το υπό ανέγερση καζίνο, δεν είναι το μόνο σημείο αντιπαράθεσης μεταξύ Γλυφάδας και επένδυσης στο Ελληνικό. Το Φεβρουάριο, οι δυο Δήμοι είχαν προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) κατά υπουργικής απόφασης αυτή τη φορά, η οποία έδινε το δικαίωμα αύξησης της δόμησης ξενοδοχειακού συγκροτήματος εντός της επένδυσης στο παραλιακό μέτωπο κατά 40% (επιπλέον 66.290 τετραγωνικά μέτρα), νέες εκτεταμένες κτιριακές εγκαταστάσεις, την επέκταση της ιδιωτικής μαρίνας και τη δημιουργία τεχνητής παραλίας. Σήμερα εκεί βρίσκονται βράχια που δημιουργούν ένα φυσικό σύνορο μεταξύ της δημόσιας παραλίας και των κατασκευαστικών έργων.

Στην αίτηση ακύρωσης αναφέρεται πως οι επεκτάσεις «συμποσούνται με οικιστικό σύνολο, το οποίο, υπό το ένδυμα τουριστικής εγκαταστάσεως, φέρει χαρακτηριστικά οικισμού». Αν εγκριθούν τα έργα της επένδυσης, ισχυρίζονται πως θα επηρεαστεί η λιμενολεκάνη της περιοχής και θα περιοριστεί η πρόσβαση τόσο σε λουόμενους όσο και στα σκάφη της δημοτικής μαρίνας. Πέραν της δραματικής αύξησης της οικιστικής πυκνότητας, δεν έχουν καταβληθεί ή συζητηθεί καν τα ανάλογα ανταποδοτικά.

Δήμοι Γλυφάδας-Αλίμου, Πρώτη Αίτηση Ακύρωσης

1.18MB ∙ PDF file

Download

Download

«Η πρώτη παραλία της Γλυφάδας υπάρχει εδώ και πάρα πολλά χρόνια όπως και η τέταρτη Μαρίνα του Δήμου μας. Η παραλία μας είναι ιδιαίτερα δημοφιλής επειδή είναι ανοιχτή για όλους τους πολίτες» εξηγεί ο Πέτρος Καραμηνάς. Η Γλυφάδα διαθέτει όλες τις παραλίες της δημόσια και δωρεάν στους κατοίκους του λεκανοπεδίου, σε αντίθεση με την τάση ιδιωτικοποιήσεων που απλώνεται σε όλο το παραλιακό μέτωπο. Όπως λένε χαρακτηριστικά πολεοδόμοι και αρχιτέκτονες οι παραλίες της Αττικής αναπληρώνουν την απουσία πάρκων και πρασίνου και παίζουν κρίσιμο ρόλο στη βιωσιμότητα της πρωτεύουσας.

Πάνω από την Ποσειδώνος, απλωνόταν μια συστοιχία με περισσότερους από 100 μεγάλους ευκαλύπτους και άλλα δέντρα, που δημιουργούσαν ένα φυσικό φράχτη με το αεροδρόμιο. Τα δέντρα κόπηκαν σύριζα παρά τις διαφωνίες Δήμου και κατοίκων με την υπόσχεση να φυτευθούν νέα μετά την αποπεράτωση των εργασιών.

Κατά τη διάρκεια των εκσκαφών παρουσιάστηκε και ένα αναπάντεχο πρόβλημα: τα ύδατα που κατέληγαν σε πηγάδια στους κήπους της περιοχής εξετράπησαν σε παλαιότερο αγωγό του ρέματος προς την πρώτη παραλία Γλυφάδας. Αυτό με τη σειρά του έχει αναστατώσει τους κατοίκους καθώς προκάλεσε φθορές στα αρδευτικά συστήματα τους και έφερε επιπλέον επιβάρυνση από τη χρήση πόσιμου νερού για πότισμα.

Πίσω από τον μαντρότοιχο που χωρίζει το εργοτάξιο από τις κατοικίες υψώνονται τώρα οι γερανοί που κατασκευάζουν το ύψους 41 ορόφων και 197 μέτρων κτίριο του καζίνο. Ακριβώς από πάνω βρίσκεται ένας κενός χώρος, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου έχει πωληθεί από το ΤΑΙΠΕΔ, ενώ σε ένα μέρος του η κοινοπραξία έχει δικαίωμα επιφανείας για 99 χρόνια.

Τον περασμένο Φεβρουάριο εκδόθηκε η αναθεωρημένη οικοδομική άδεια για το Integrated Resort Casino (IRC) στο Ελληνικό της κοινοπραξίας ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ με τη Hard Rock International. Όμως το Πάσχα που μας πέρασε οι δήμοι Γλυφάδας και Αλίμου υπέβαλαν δεύτερη αίτηση ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) θεωρώντας τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) ελλιπή σε θέματα όπως η κυκλοφοριακή συμφόρηση και η ηχορύπανση που θα προκληθεί στην περιοχή.

Δήμοι Γλυφάδας-Αλίμου, Δεύτερη Αίτηση Ακύρωσης

1.24MB ∙ PDF file

Download

Download

«Όπως προκύπτει από τα διαγράμματα διαμηκών αναπτυγμάτων και εγκαρσίων τομών της προσβαλλομένης άδειας (…) ανεγείρονται κτίρια τα οποία προσεγγίζουν τα 30 μέτρα. Τούτο καθίσταται δυνατό δια μέσου εγκρίσεως παρεκκλίσεων στο ύψος και στον όγκο των κτιρίων» αναφέρει η αίτηση, κάνοντας λόγο για παράνομες εγκρίσεις με κοινή υπουργική απόφαση, αντί για Προεδρικό Διάταγμα, και χωρίς να προσμετρηθούν βοηθητικοί χώροι (π.χ. μηχανοστάσια) στον συντελεστή δόμησης.

Ο δήμος Γλυφάδας είχε διατυπώσει επιφυλάξεις για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ήδη από τη φάση της δημόσιας διαβούλευσης, αλλά δεν έλαβε απαντήσεις από το ΥΠΕΝ. Ο δήμος Αλίμου πάλι δεν κλήθηκε να γνωμοδοτήσει για την Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων, «παρά τη σημαντική περιβαλλοντική και κοινωνικοπολιτική επίπτωση του έργου», όπως αναφέρει. «Γνωρίζαμε ότι θα γίνει το κτίριο του καζίνο με 900 δωμάτια, 3.000 εργαζομένους, 15.000 επισκέπτες περίπου, με συναυλιακό χώρο δίπλα κοκ. Όμως μας προβληματίζει το γεγονός ότι θα δημιουργηθούν μόνο 2.400 θέσεις στάθμευσης για να καλύπτονται όλες αυτές οι ανάγκες. Ασφαλώς δε γνωρίζαμε ότι θα γίνονται 80 συναυλίες ή παρεμφερείς εκδηλώσεις ετησίως ούτε ότι θα έχουμε περισσότερα ψηλά κτίσματα πέριξ του καζίνο» εξηγεί ο κος Καραμηνάς.

Οι ερωτήσεις των κατοίκων αφορούν πλέον την είσοδο πεζών και οχημάτων και τα τμήματα με αδιευκρίνιστες χρήσεις, αφού οι κάτοικοι δεν πιστεύουν ότι θα υπάρξουν χώροι πρασίνου. «Έχουμε απορία για τη ζώνη του καζίνο που είναι σε επαφή με τη λεωφόρο Καραμανλή. Ακουμπάει στο γκολφ και δεν ξέρουμε τι θα γίνει εκεί. Δεν έχουμε καμία ενημέρωση». Για την αντιμετώπιση του προβλήματος που δημιουργείται από την αλλαγή του χαρακτήρα της περιοχής οι κάτοικοι διεκδικούν τώρα να γίνουν πεζοδρομήσεις ώστε να περιοριστούν οι συνέπειες και να επεκταθεί η γραμμή του Μετρό ώστε να περιλάβει και την περιοχή τους. «Το κυκλοφοριακό, είναι το μείζον πρόβλημα -οχι μόνο για εμάς αλλά και για τους επενδυτές. Πρέπει η πολιτεία να συνδράμει με επέκταση του Μετρό και έγκριση της αστικής σήραγγας Ηλιούπολης» λέει ο κος Καραμηνάς.

Αν υπήρχε, οποιαδήποτε αμφιβολία για την πρόθεση αλλαγής του οικιστικού χαρακτήρα της περιοχής, η αλλαγή των αντικειμενικών αξιών εντός και εκτός της επένδυσης δίνει ένα ακόμη στοιχείο που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Η τιμή ζώνης στην περιοχή των δικηγορικών ορίστηκε από 4250 ευρώ το τετραγωνικό έως 4600 δίπλα στην επένδυση από 2550 το 2019. Το αποτέλεσμα είναι να αυξηθεί ο ΕΝΦΙΑ και να καταφύγουν πολίτες της περιοχής στα δικαστήρια, καθώς βρέθηκαν να πληρώνουν υπέρογκα ποσά.

Όπως πουθενά στον σχεδιασμό δε φαίνεται να χωράει και η πολιτιστική μνήμη. Στα Δικηγορικά βρίσκεται η κατοικία του Δημήτρη Ροντήρη, ο οποίος έμεινε στην ιστορία για την ανανέωση του κλασικού θεάτρου της περιόδου ‘30-60 και την αισθητική του. Προς τιμή του πήρε το όνομα της η κεντρική αίθουσα του θεάτρου Πειραιά. Μια προτομή του βρίσκεται στη δημόσια παραλία, ένα σημείο αντιπαράθεσης μεταξύ Δημοτικής αρχής και επένδυσης. Το αν θα έχει κανείς το ενδιαφέρον να επισκεφθεί την οικία του θεατρικού συγγραφέα, πνιγμένη ανάμεσα στον ουρανοξύστη του καζίνο, τις συναυλίες των ποπ σταρ και τα γυάλινα κτίρια των εταιρειών Real estate και των επιχειρήσεων της περιοχής, είναι ένα ακόμη ερώτημα.

«Ελπίζουμε το καζίνο να λειτουργήσει περισσότερο σαν θέρετρο και λιγότερο σαν αυτό που φανταζόμαστε όλοι όταν ακούμε τη λέξη» λέει ο κος Καραμηνάς. «Δεν έχει ξαναγίνει κάτι τέτοιο μέσα στον αστικό ιστό, οπότε είναι ένα στοίχημα. Μακάρι να φέρει μόνο θέσεις εργασίας και τα καλά που τις συνοδεύουν».

Οι απαντήσεις των εταιρειών

Στην επικοινωνία που είχαμε με τη Lamda Development λάβαμε την ακόλουθη απάντηση: Η LAMDA Development ενημερώνει συνεχώς τους πολίτες για κάθε εξέλιξη στο έργο του Ελληνικού μέσα από ένα διευρυμένο πρόγραμμα επικοινωνίας. Σχετικές πληροφορίες βρίσκονται και στην ιστοσελίδα του έργου (www.theellinikon.com.gr). Ειδικότερα για τις τοπικές κοινωνίες έχει δημιουργηθεί ενότητα που αφορά στους κατοίκους των όμορων δήμων.

Επιπροσθέτως, αρκετά από τα στοιχεία που ζητάτε είναι πλήρως διαθέσιμα, καθώς περιλαμβάνονται στην κείμενη, για τον Μητροπολιτικό Πόλο Ελληνικού – Αγίου Κοσμά, νομοθεσία. Σε κάθε περίπτωση, η εταιρεία μας εφαρμόζει πλήρως τους περιβαλλοντικούς όρους και λαμβάνει τα όλα τα απαραίτητα μέτρα για τον περιορισμό της όχλησης των γειτονικών περιοχών.

Η ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ μας απάντησε προφορικά δια του συνεργάτη της υπεύθυνου για θέματα Τύπου πως δεν έχει υποχρέωση δημοσίευσης των περιβαλλοντικών μετρήσεων που διεξάγει, αλλά τις αποστέλλει στο ΥΠΕΝ

Στηρίξτε την έρευνα

>>>To κείμενο δημοσιεύτηκε πρώτη φορά στην Εφημερίδα Συντακτών. Αποτελεί μέρος του θεματικού αφιερώματος στο μεγάλο κατασκευαστικό έργο του Ελληνικού, τις αλλαγές που φέρνει στον Αστικό ιστό και τις επιπτώσεις που θα έχει στην κοινωνική ζωή ευρύτερα.

>>>Η έρευνα διεξάγεται απο το Νήμα με τη στήριξη των αναγνωστών του και σκοπό να δημιουργηθεί ένα πλήρες αρχείο δημόσια προσβάσιμο στη διεύθυνση www.toellinikon.gr

>>>Για να ολοκληρωθεί η προσπάθεια το Νήμα χρειάζεται τους συνδρομητές του, τόσο οικονομικά, όσο και με τις ιδέες και τις προτάσεις τους, αλλά και τις πρωτοβουλίες τους. Μάθετε πως μπορείτε να βοηθήσετε να ολοκληρωθεί η έρευνα

Στήριξε την δημοσιογραφική έρευνα

Διαβάστε/Ακούστε 

Τα προηγούμενα κείμενα του αφιερώματος

#1 Το μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο στην Ευρώπη, μια πολυτελής αντιπαροχή;

#2 Λουκάς Τριάντης: Το Ελληνικό θέτει ερωτήματα για τους αδόμητους χώρους σε όλη την Αττική.

#3 Ελληνικό: Ποιος φταίει για τα εργατικά ατυχήματα;

Το ρεπορτάζ δημοσιεύτηκε πρώτα στην Εφημερίδα των Συντακτών. Είναι το τρίτο ρεπορτάζ της σειράς δημοσιευμάτων για το Ελληνικό, τη σημασία και τις προεκτάσεις του. Διαβάστε περισσότερα στο τέλος του κειμένου

Όταν οι εκπρόσωποι του Σωματείου Εργαζομένων Ελληνικού ζήτησαν ραντεβού με τη διοίκηση της Lamda Development, τρεις ημέρες μετά το τραγικό ατύχημα σε εργοτάξιο ανατολικά του πύργου Ριβιέρα, δεν ήταν σίγουροι αν θα ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους.

Ο 57χρονος οικοδόμος που τραυματίστηκε σοβαρά πέφτοντας μέσα στην τρύπα κλιμακοστασίου από ύψος εννέα μέτρων, στο οικόπεδο της εταιρείας Orilina που χτίζεται στα ανατολικά του πύργου Ριβιέρα -από την κατασκευαστική εταιρεία Redex-, ήταν η τραγική απόδειξη του δίκαιου των αιτημάτων που είχαν διατυπώσει καιρό πριν. Για την ακρίβεια, έναν χρόνο πριν, οι εργαζόμενοι είχαν ζητήσει τη μόνιμη παρουσία ασθενοφόρου μέσα στο εργοτάξιο του «μεγαλύτερου κατασκευαστικού πρότζεκτ της Ευρώπης», την εγκατάσταση υγειονομικής μονάδας με εξειδικευμένο προσωπικό και τη δημιουργία μικτών κλιμακίων με τη συμμετοχή των εργαζομένων για την καταγραφή των ατυχημάτων.

Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν πως οι σχετικές συμφωνίες είχαν υπογραφεί με το ΕΚΑΒ, αλλά δεν υλοποιούνταν ως σήμερα χάριν άλλων προτεραιοτήτων. Αυτή τη φορά, την επόμενη κιόλας ημέρα από τη συνάντηση, ένα ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ εγκαταστάθηκε στον χώρο.

Το ατύχημα στη Redex

Σύμφωνα με μαρτυρίες που έφτασαν στο Σωματείο Εργαζομένων Ελληνικού αλλά και στη ΓΣΕΕ, την ημέρα του ατυχήματος εργαζόταν στον χώρο του εργοταξίου συνεργείο Αιγύπτιων εργατών για καλουπώματα. Αντί των ενδεδειγμένων πλαισίων προστασίας και της σήμανσης που έπρεπε να υπάρχει στον χώρο, φέρεται να υπήρχε μόνο ένα κάλυμμα από αφρολέξ.

Η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας (ΑΑΕπΕ, πρώην ΣΕΠΕ) επιβεβαίωσε στην «Εφ.Συν.» ότι τα προβλεπόμενα μέτρα δεν τηρήθηκαν στην προκειμένη περίπτωση και γι’ αυτό επέβαλε παύση εργασιών ωσότου μπουν προστατευτικά πλαίσια και σήμανση, όπως επιβάλλει ο νόμος. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα για την ασφάλεια στην εργασία, τα μέτρα ασφάλειας που υποχρεούται να εφαρμόσει ο κατασκευαστής περιλαμβάνουν προσωρινό τελάρωμα και πατάρωμα σε κάθε όροφο, τοποθέτηση πλαισίων προστασίας και ζώνη προστασίας για τους εργαζομένους που δουλεύουν στο σημείο.

Στην ερώτησή μας για το ποιος είναι υπεύθυνος για την τήρηση των μέτρων ασφάλειας, η Lamda μάς παρέπεμψε στην εταιρεία που είναι υπεύθυνη του οικοπέδου, δηλαδή την Orilina, η οποία όμως δεν απάντησε σε αίτημά μας για επικοινωνία σχετικά με το θέμα κατά τη διάρκεια της έρευνάς μας. Η Orilina είναι μια εταιρεία που δραστηριοποιείται στον χώρο των κατασκευών και του Real Estate με ένα χαρτοφυλάκιο 15 μεγάλων ακινήτων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αξίας 170.000.000. Η Orilina ανέθεσε το έργο στην κατασκευαστική εταιρεία του ομίλου Κοπελούζου, Redex, η οποία με τη σειρά της προσέλαβε συνεργεία για μια σειρά από εργασίες, όπως το καλούπωμα.

Το σωματείο εργαζομένων δίνει μια πιο απλή εξήγηση: ο λόγος για τον οποίο τίποτα από αυτά δεν είχε προβλεφθεί στο εργοτάξιο της κατασκευαστικής εταιρείας Redex είναι επειδή αυτά «δημιουργούν καθυστερήσεις». Προσπαθήσαμε να επικοινωνήσουμε με τη Redex στα τηλέφωνα της εταιρείας από τη σελίδα της στο internet, αλλά δεν κατέστη δυνατό.

Οι συνθήκες εργασίας

Τι συμβαίνει στο Ελληνικό; Σύμφωνα με τον υφυπουργό Εργασίας Κ. Καραγκούνη, σε πρόσφατη παρουσίαση των μέτρων ασφάλειας στον χώρο προς το υπουργείο Εργασίας, η Lamda παρουσίασε καταγραφή-ρεκόρ 1.000.000 ωρών εργασίας χωρίς ατύχημα. Οι εργαζόμενοι, αντίθετα, επιμένουν ότι η εικόνα είναι πολύ διαφορετική. Το σωματείο Ελληνικού εκτιμά πως γίνονται έως και σαράντα μικρά ή μεγαλύτερα ατυχήματα τον μήνα στο έργο, τα περισσότερα από τα οποία δεν δηλώνονται εξαιτίας του εργασιακού καθεστώτος επισφάλειας που επικρατεί στα εργοτάξια.

Η ΑΑΕπΕ λέει πως έχει αφιερώσει τρία κλιμάκια ελεγκτών (ζευγάρια υπαλλήλων) αποκλειστικά για το Ελληνικό, όμως το μέτρο δεν στάθηκε αποτελεσματικό για να αποτρέψει το σοβαρό ατύχημα της 21ης Μαρτίου. Ανεπίσημα επισημαίνει το μέγεθος του έργου, που ξεπερνά ό,τι έχει γίνει ως τώρα. Όπως λένε χαρακτηριστικά, ούτε το Μετρό ή τα ολυμπιακά ακίνητα συγκρίνονται με το Ελληνικό, εννοώντας ότι δεν υπάρχει εμπειρία για αντίστοιχης κλίμακας έργα. «Οι εργαζόμενοι είναι χιλιάδες. Κάπου έχουμε υποδειγματικά μέτρα ασφάλειας, όπως στο Riviera Tower, ενώ αλλού δεν τηρούνται, όπως έγινε στην προκειμένη περίπτωση» επισημαίνει στέλεχος της Αρχής.

Τώρα η Αρχή ετοιμάζεται να εντάξει στους ελέγχους της drones τα οποία σκοπεύει να στέλνει απροειδοποίητα και από απόσταση. Ωστόσο, είναι και αυτό αμφίβολο αν θα δώσει απάντηση στο καθεστώς επισφαλούς εργασίας που δημιουργεί το πρόβλημα, σύμφωνα με τους εργαζομένους, ή αν θα καλύψει το κενό της υποστελέχωσης της υπηρεσίας, όπως καταγγέλλει επανειλημμένα η αντιπολίτευση.

«Εντατικοποίηση, 10ωρα, εξαήμερο και δύο Κυριακές τον μήνα, ωρομίσθια, αυτή είναι η εικόνα», λέει ο Βάλσαμος Συρίγος, πρόεδρος του σωματείου. «Έχουν γίνει πολύ περισσότερα που δεν παίρνουμε χαμπάρι, προσπαθούν να το κρύψουν - ζητούν από τους εργαζομένους να μην τα δηλώνουν». Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν είναι εύκολο να αποδειχτούν και γι’ αυτό οι εργαζόμενοι ζητούν τη δημιουργία μικτών κλιμακίων ελέγχου των μέτρων ασφαλείας προκειμένου να αποκτήσουν εικόνα της ασφάλειας της εργασίας στον χώρο.

Στην ανακοίνωση του Σωματείου στις 26 Μαρτίου για τη συνάντηση μεταξύ εργαζομένων και εργοδοσίας, η στάση της Lamda περιγράφεται ως εξής: «Η βασική της έγνοια ήταν να μη χαλάσει η βιτρίνα της επένδυσης, γι’ αυτό προσπάθησε να πετάξει την ευθύνη από πάνω της και να τη διαχύσει σε όλους τους κατασκευαστές και εργολάβους, οι οποίοι με τη σειρά τους μας στέλνουν από τον Αννα στον Καϊάφα». Και συνεχίζει: «Για ό,τι συμβαίνει ευθύνη έχει η Lamda ως κύριος του έργου. Είναι δικό της πρόβλημα να λύσει τη συνεννόηση με τους κατασκευαστές και τους εργολάβους. Δηλώνουμε ότι οι εργαζόμενοι δεν θα γίνουμε μπαλάκι να μας παραπέμπουν από τον έναν στον άλλο».

Μια από τις βασικές αιτίες πρόκλησης ατυχημάτων, σύμφωνα με τον Ανδρέα Στοϊμενίδη, πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA), γραμματέα Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία (ΥΑΕ) της ΓΣΕΕ και πρόεδρο της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΟΣΕΤΕΕ), είναι οι επισφαλείς συνθήκες εργασίας που δημιουργεί ο κατακερματισμός των έργων. «Σε όλες τις έρευνες για την ασφάλεια στην εργασία, το σπάσιμο των έργων αποτελεί τον βασικό παράγοντα για την αύξηση των εργατικών ατυχημάτων στον στεγαστικό τομέα», λέει χαρακτηριστικά. «Στις ρήτρες που καθορίζουν την υπεργολαβία πρέπει να καθορίζεται ρητώς ποιος έχει την ευθύνη για την ασφάλεια στην εργασία ώστε να μη μετακυλίεται η ευθύνη στους χαμηλότερους κρίκους της αλυσίδας», λέει ο Αν. Στοϊμενίδης.

Ρύθμιση Βρούτση

Τον Αύγουστο του 2019, ο τότε υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης έφερε αιφνιδιαστική τροπολογία βάσει της οποίας την ευθύνη για την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας είχε πλέον αποκλειστικά ο εργολάβος και όχι η επιχείρηση που είχε αναθέσει το έργο. Καταργούνταν δηλαδή η δυνατότητα του εργαζομένου, αν είχε απαιτήσεις και δικαιώματα που δεν ικανοποιούσε ο υπεργολάβος, να στραφεί στον εργολάβο ή τον κατασκευαστή για την αποζημίωσή του. Την ίδια ημέρα ο Γ. Βρούτσης έφερε και μια δεύτερη τροπολογία η οποία αφαιρούσε την υποχρέωση του εργοδότη να αιτιολογεί με βάσιμο λόγο την απόλυση εργαζομένου, ευθύνες που είχε θεσμοθετήσει η υπουργός Εργασίας επί ΣΥΡΙΖΑ, Εφη Αχτσιόγλου, το 2018.

Στη μεγάλη εικόνα, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σημαντική αύξηση των ατυχημάτων και των εργατικών δυστυχημάτων. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής, το 2024 οι έλεγχοι της Επιθεώρησης Εργασίας έφτασαν τους 79.207, αυξημένοι κατά σχεδόν 8% σε σχέση με το 2023. Αυξητική όμως ήταν και η πορεία των ατυχημάτων. Το 2023 αναγγέλθηκαν 14.920 εργατικά ατυχήματα στις Υπηρεσίες Επιθεώρησης ΑΥΕ, έναντι 14.388 το 2022 και 11.957 το 2021. Με άλλα λόγια, από το 2021 ώς το 2022 σημειώθηκε αύξηση 20,3% των εργατικών ατυχημάτων και συνολικά στη διετία 20,7%. Μόνο φέτος έχουν δηλωθεί 49 εργαζόμενοι νεκροί από τις αρχές του χρόνου, ρυθμός που, αν συνεχιστεί, θα οδηγήσει σε νέα αύξηση των εργατικών δυστυχημάτων.

Η ΟΣΕΤΕΕ καταγγέλλει πως οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες που σχεδιάζονται αναμένεται να επιδεινώσουν το φαινόμενο, αφού ο διάλογος μεταξύ των κοινωνικών εταίρων έχει ουσιαστικά καταργηθεί και η κυβέρνηση συζητά πλέον μόνο με τους εργοδότες, όπως λέει χαρακτηριστικά.

«Στο Εθνικό Συμβούλιο για την ασφάλεια στην εργασία δεν έχει έρθει σχέδιο νόμου, αλλά γνωρίζουμε ότι μιλάνε με δύο μεγάλους επιχειρηματίες στον τομέα της υγείας και ασφάλειας», λέει ο Αν. Στοϊμενίδης. «Δεν έχουν καλέσει τη ΓΣΕΕ για διάλογο, όπως γίνεται στην Ευρώπη. Φαίνεται πως θέλουν να μετακυλήσουν την ευθύνη από την πλευρά της εργοδοσίας προς τις άλλες πλευρές, τους εργαζομένους και το κράτος», συμπεραίνει με απόγνωση: «Ούτε σε υπανάπτυκτες χώρες δεν συμβαίνει αυτό».

Χωρίς τους εργάτες

Ο ίδιος φέρνει ως παράδειγμα τη θερμική καταπόνηση, έναν παράγοντα κινδύνου που γίνεται όλο και πιο σοβαρός στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής. Είναι χαρακτηριστικό πως σε πρόσφατη ημερίδα για τον υπερτουρισμό -της εφημερίδας «Η Καθημερινή»- ο τέως υπουργός Περιβάλλοντος, Θ. Σκυλακάκης, είπε ότι υπολογίζουν για κάθε βαθμό αύξησης της μέσης θερμοκρασίας έξι βαθμούς παραπάνω το καλοκαίρι στη χώρα μας. Υπερασπίστηκε μάλιστα τη δόμηση καθ’ ύψος ως λύση στο στεγαστικό και στο περιβαλλοντικό πρόβλημα. Πρότυπο έργο αυτής της αντίληψης είναι το Ελληνικό. Τι μέτρα όμως παίρνει η πολιτεία για να διασφαλίσει ότι είναι εφικτή η εργασία προς αυτόν τον στόχο; «Άγνωστο. Το 2018 έγινε επιτροπή για το θέμα, η οποία ολοκλήρωσε το έργο της το 2020 με σύμφωνη γνώμη συνδικάτων, εργοδοτικών φορέων, επιστημονικής κοινότητας και των υπηρεσιών του υπουργείου εργασίας», απαντά ο Αν. Στοϊμενίδης. «Τελικά δεν έγινε τίποτα και πάνε σε κάτι άγνωστο σε εμάς ύστερα από συνεννόηση μόνο με τους εργοδότες», συνεχίζει ο ίδιος.

Η καλή πρακτική που επικαλείται η Ανεξάρτητη Αρχή αφορά την τοποθέτηση ασανσέρ για φορεία στον Πύργο Ριβιέρα, έπειτα από αίτημά της το οποίο ικανοποιήθηκε. Η παρουσία ασθενοφόρου θα μειώσει επίσης τον χρόνο μεταφοράς, που σήμερα φτάνει έως και τα 50 λεπτά από ή προς το πλησιέστερο νοσοκομείο. Και πάλι όμως θα είναι πολλά αυτά που λείπουν για να αισθανθούν οι εργαζόμενοι ότι πράγματι δουλεύουν στο μεγαλύτερο κατασκευαστικό έργο στην Ευρώπη.

Διαβάστε / ακούστε ακόμα:

• Το ρεπορτάζ για το εργατικό ατύχημα στο Ελληνικό και τα εργατικά ατυχήματα γενικότερα δημοσιεύτηκε πρώτα στην Εφημερίδα των Συντακτών.

• Αποτελεί μέρος του θεματικού newsroom για το Ελληνικό που θα βρείτε στην υπό κατασκευή σελίδα www.toellinikon.gr

• Στηρίξτε την προσπάθεια και πάρτε μέρος σε αυτήν με εγγραφή στο newsletter Νήμα Newsrooms.

• H συμμετοχή σας είναι πολύ σημαντική για την διεξαγωγή της έρευνας. Δείτε πως μπορείτε να βοηθήσετε

Στήριξε-Διάδωσε το Νήμα

Το Μητροπολιτικό Πάρκο και μεγάλο τμήμα της παραλίας, ο πυρήνας της περιοχής που έχει παραχωρηθεί στην Lamda Development, εισάγει ένα νέο μοντέλο «κοινοχρήστου» χώρου υπό ιδιωτικό έλεγχο. «Πρόκειται για ένα νέου τύπου χώρο που δεν έχουμε δει στην Ελλάδα. [...] Δεν είναι δημόσιος, με ότι αυτό συνεπάγεται, αλλά αντίθετα βρίσκεται υπό τον έλεγχο και την παρακολούθηση της ιδιωτικής εταιρείας» εξηγεί στη συνέντευξη που παραχώρησε στο Νήμα, ο Λουκάς Τριάντης, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΑΠΘ με γνωστικό αντικείμενο τον Πολεοδομικό και Αστικό Σχεδιασμό και Διαδικασίες Παραγωγής του Χώρου και Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Πολεοδόμων-Χωροτακτών Ελλάδος.

Η Lamda Development δε στοχεύει απλά στην οικονομική βιωσιμότητα του πάρκου, αλλά στη μετατροπή του σε μοχλό ανάπτυξης της Αττικής και την εισαγωγή νέων εμπειριών που δεν υπάρχουν αλλού σήμερα. Η «εμπειρία του χρήστη» του πάρκου του Ελληνικού φαίνεται πως θα διαφέρει δραστικά από αυτή των παραδοσιακών δημόσιων πάρκων (π.χ. Φιλοπάππου, Λυκαβηττού), με πιθανούς περιορισμούς σε δραστηριότητες όπως πικνίκ, συγκεντρώσεις ή αυτοσχέδιες πολιτιστικές ή πολιτικές εκδηλώσεις. Σύμφωνα με τον καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, αθλητικές εγκαταστάσεις, εμπορικά καταστήματα, ή ακόμη και ωράρια λειτουργίας, είναι άγνωστο αν θα εμπίπτουν στους γενικούς κανόνες που ισχύουν για τις γύρω περιοχές ή αν θα διέπονται από το ειδικό καθεστώς της επένδυσης. «Σε έναν ιδιωτικό χώρο, ακόμα και αν είναι προσβάσιμος, υπάρχουν ερωτήματα: Για παράδειγμα θα μπορείς να οργανώσεις μια συγκέντρωση; Να μείνεις μετά το ηλιοβασίλεμα; [...] Αυτά είναι δικαιώματα που στα δημόσια πάρκα είναι αυτονόητα» συνεχίζει ο ίδιος. «Η τεχνολογία και οι αυτοματισμοί δημιουργούν έναν χώρο εμπορευματοποιημένο και επιτηρούμενο. [...] Θα υπάρχουν συστήματα που ελέγχουν τι κάνεις, πότε και πώς».

Το Ελληνικό εισάγει ακόμα ένα νέο πρότυπο διαχείρισης με υβριδικούς φορείς (δημόσιους-ιδιωτικούς) για θέματα όπως η συντήρηση δρόμων και πεζοδρομίων, ύδρευση και αποχέτευση, ο φωτισμός και τα σκουπίδια. «Ποιος θα μαζεύει τα σκουπίδια ή θα αλλάζει τις λάμπες; Άλλο ένα θέμα με σύγχυση αρμοδιοτήτων» συνεχίζει ο κος Τριάντης. Τέλος, στο παραλιακό μέτωπο, η ιδιωτικοποίηση 2-2,5 χλμ. (συμπεριλαμβανομένων της Μαρίνας και των ξενοδοχείων) φέρνει ανησυχίες για κλειστούς θύλακες με ελεγχόμενη πρόσβαση. Η αλόγιστη ανάπτυξη προς τη Γλυφάδα και τον Άλιμο, με πολυτελείς κατοικίες που «ακουμπούν» στον αιγιαλό και αγνοούν τις γύρω περιοχές, ενισχύει την εικόνα μιας εκλεκτικής, κλειστής περιοχής. Πίσω από την έντονη ανάπτυξη του Real Estate που έρχεται με το πρότζεκτ του Ελληνικού, την επιβολή ιδιωτικών συμφερόντων σε δημόσιους χώρους και τη δημιουργία «θυλάκων» υψηλής οικονομικής αξίας ενισχύονται οι ανισότητες στην πρόσβαση σε κοινά αγαθά (π.χ. παραλίες, πράσινοι χώροι).

Περιεχόμενα

Στη συνέντευξη μισής ώρας που μας παραχώρησε ο κος Λουκάς Τριάντης εξηγεί τι είναι αυτό που περιμένουμε να δούμε στο Ελληνικό και γιατί το έργο δημιουργεί προκλήσεις για ολόκληρη την Αττική που δεν πρέπει να αγνοήσουμε.

• 02:00 Η εικόνα του Ελληνικού πέρα από τα πράσινα φωτορεαλιστικά σχέδια

• 05:00 Δημόσιος ή κοινόχρηστος χώρος; Υπάρχει πολιτειότητα στο Ελληνικό;

• 07:07 Δημόσιο ή θεματικό πάρκο; Τι σημαίνει έξυπνη πόλη;

• 10:00 Επιτήρηση και αδειοδότηση: Κοινωνικές δραστηριότητες στο πάρκο

• 14:35 Ένας νέος τρόπος διαχείρισης δημόσιων χώρων

• 17:30 Διακύβευμα η ελεύθερη πρόσβαση στον Αιγιαλό

• 21:10 Κλειστές παραλίες και παράκαμψη του ενιαίου ποδηλατοδρόμου

• 25:55 Ένα νέο πρότυπο εκμετάλλευσής των αδόμητων χώρων της Αττικής

• 28:15 Περιφραγμένες γειτονιές: Τι διακυβεύεται σήμερα

Η συνέντευξη παραχωρήθηκε στα πλαίσια του θεματικού αφιερώματος για το έργο του Ελληνικού και το νέο πρότυπο αστικής ανάπτυξης που εισάγεται σήμερα. Διαβάστε το εισαγωγικό δελτίο:

Στηρίξτε τη δημοσιογραφική έρευνα

Για την πραγματοποίηση της έρευνας ξεκινήσαμε το Νήμα newsrooms για όσους επιθυμούν να συμμετάσχουν στην προσπάθεια και σύντομα θα δημοσιεύσουμε και ένα site για το θέμα. Στείλτε μας πληροφορίες, προτείνετε πρόσωπα και θέματα που θέλετε να ερευνήσουμε για το έργο που αναμένεται να αλλάξει την Αθήνα.

Στηρίξτε τη δημοσιογραφική έρευνα

Το Majorana cubit της Microsoft

Οι κβαντικοί υπολογιστές, μαζί με την Τεχνητή Νοημοσύνη, έχουν πάρει πλέον τη θέση της πυρηνικής τεχνολογίας των 50ς και 60ς: οι κυβερνήσεις των χωρών που φιλοδοξούν να ηγεμονεύσουν στον παγκόσμιο χάρτη τις θεωρούν τομείς κορυφαίας προτεραιότητας, τις χρηματοδοτούν αδρά και τις θεωρούν ολοένα και περισσότερο "κρατικά μυστικά". Οι κβαντικοί υπολογιστές συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, θα άρουν τα εμπόδια αποκρυπτογράφησης οποιουδήποτε μηνύματος στο ίντερνετ που χρησιμοποιεί τη μέθοδο κρυπτογράφησης με δημόσιο κλειδί (δηλαδή τα πάντα όλα).

Η Microsoft ανακοίνωσε πρόσφατα την κατασκευή ενός καινούριου πρότυπου τσιπ όπου οι βασικές υπολογιστικές μονάδες (τα "λογικά" qubits) χρησιμοποιούν τοπολογικές ιδιότητες ενός συστήματος αντί για την απλή κβαντική διεμπλοκή, προκειμένου να αποθ…

Read more

Δυο χρόνια μετά, το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών, όχι μόνο διατηρείται στην επικαιρότητα χάρη στις αδιάκοπες προσπάθειες των συγγενών των θυμάτων, αλλά παράγει πολιτικά γεγονότα. Τον αγώνα για δικαιοσύνη σέρνουν οι συγγενείς των θυμάτων και οι επιζήσαντες της τραγωδίας. Και αυτή είναι μια «ηγεσία» ενός αυθόρμητου κινήματος εναντίον της διαφθοράς, που δεν είναι ευάλωτη ούτε στις συκοφαντίες, ούτε στον επικοινωνιακό πόλεμο. Είναι δηλαδή ένα μεγάλο πολιτικό πρόβλημα για την κυβέρνηση. Στις 28 Φεβρουαρίου κορυφώνεται η κοινωνική αντίδραση - που ενδέχεται να καταλύσει πολιτικές εξελίξεις. Σε αυτή την κομβική στιγμή το Νήμα κάλεσε τον Μπάμπη Πολυχρονιάδη δημοσιογράφο που έχει ασχοληθεί συστηματικά με το θέμα απο την αρχή της υπόθεσης να επιμεληθεί τo αφιέρωμα στα Τέμπη.

Read more